Eφιάλτης τα δηλητηριασμένα νερά

Επικίνδυνες τοξικές (πιθανότατα καρκινογόνες) ουσίες, αρσενικό, μαγγάνιο,
μαγνήσιο, μόλυβδος, νιτρικά και κάθε λογής υπολείμματα φυτοφαρμάκων
εντοπίζονται σε λίμνες και ποτάμια, σε πόσιμο νερό πολλών περιοχών της
Ελλάδας.

Οι ειδικοί αναφέρουν επίσης προβλήματα ποσότητας νερού, καθώς καταναλώνουμε
πάνω από το 60% των διαθέσιμων υδατικών πόρων, ενώ «ουδέποτε υπήρξε ορθολογική
διαχείριση ή ενιαία πολιτική για τα υδάτινα αποθέματα της χώρας».

Υδράργυρος στην επιφάνεια, μαγγάνιο στον πυθμένα εντόπισαν στη Μεγάλη Πρέσπα.
Στη λίμνη της Καστοριάς οι μετρήσεις έδειξαν υψηλές συγκεντρώσεις αρσενικού
και μαγγανίου. Στην Κορώνεια βρήκαν αλουμίνιο, αντιμόνιο, βόριο, κάδμιο,
μόλυβδο και υδράργυρο. Στη Μεγάλη Βόλβη μόλυβδο, στη Μικρή Βόλβη χρώμιο. Στη
λίμνη Δοϊράνη οι αναλύσεις μέτρησαν υψηλές συγκεντρώσεις αρσενικού. Στη
Βιστονίδα οι επιστήμονες εντόπισαν υψηλές συγκεντρώσεις βορίου, καδμίου,
μολύβδου αλλά και ζιζανιοκτόνα, σε συγκεντρώσεις μάλιστα 10 και 12 φορές
υψηλότερες από το επιτρεπτό όριο για τα πόσιμα νερά.

Καταπέλτης τα ευρήματα

Τοξικά μέταλλα, νιτρικά ιόντα και κάθε είδους υπολείμματα φυτοφαρμάκων
εντόπισαν οι επιστήμονες σε όποια περιοχή της Ελλάδας κι αν μελέτησαν την
ποιότητα του νερού, στην επιφάνεια αλλά και σε μεγάλα βάθη. H έρευνα που
πραγματοποιήθηκε από την καθηγήτρια Γεωπονίας και διευθύντρια στο Εργαστήριο
Γεωργικών Φαρμάκων του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κ. Ευθυμία
Παπαδοπούλου-Μουρκίδου για λογαριασμό του υπουργείου Γεωργίας ήταν
«καταπέλτης», καθώς εντόπισε σοβαρά προβλήματα ποιότητας στα επιφανειακά νερά
της Μακεδονίας και της Θράκης. «Στα νερά των ποταμών, οι συγκεντρώσεις
γεωργικών φαρμάκων ήταν υψηλότερες την περίοδο Μαΐου-Ιουνίου, την ανοιξιάτικη
δηλαδή περίοδο που εφαρμόζονται στις καλλιέργειες τα περισσότερα γεωργικά
φάρμακα. Τα ζιζανιοκτόνα αποτέλεσαν τους κύριους ρυπαντές των νερών στα
ποτάμια των περιοχών της Μακεδονίας και της Θράκη». Οι αναλύσεις εντόπισαν
συγκεκριμένες ουσίες από συγκεκριμένα ζιζανιοκτόνα τα οποία χρησιμοποιούνται
σε καλλιέργειες αραβοσίτου, βαμβακιού (κυρίως στον Πηνειό, τον Στρυμόνα και
τον Αξιό) σε ορυζοκαλλιέργειες (σε υψηλές συγκεντρώσεις υπολείμματα των
φυτοφαρμάκων βρέθηκαν στους ποταμούς Λουδία, Στρυμόνα, Έβρο και Αξιού, οι
οποίοι διασχίζουν περιοχές με ορυζώνες αλλά και δέχονται εισροή νερών που
έχουν χρησιμοποιηθεί για τον κατακλυσμό των ορυζώνων).

Στα ανώτατα όρια

Άλλη μελέτη, στη Θεσσαλία (από το Τμήμα Φυσικής Παραγωγής και Αγροτικού
Περιβάλλοντος της Σχολής Γεωπονικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, με
επιστημονικό υπεύθυνο τον διευθυντή του Εργαστηρίου Εδαφολογίας κ. Ιωάννη
Μήτσιο), εντόπισε υψηλές συγκεντρώσεις νιτρικών και φωσφορικών ιόντων (τοξικά
μέταλλα που προέρχονται από φωσφορικά λιπάσματα) αλλά και φθόριο (ρύπος που
προέρχεται από τη γεωλογία της περιοχής) στον Αλμυρό, την περιοχή της Κάρλας
και στο Βελεστίνο.

Και στην Αττική

Υπολείμματα φυτοφαρμάκων σε υψηλές συγκεντρώσεις έχουν επίσης εντοπιστεί σε
πόσιμο νερό στην Κρήτη, στην Αργολίδα και στην Άρτα ενώ ακόμη και το νερό της
Αττικής παρουσιάζει υψηλές συγκεντρώσεις νιτρικών, σύμφωνα με τα στοιχεία από
το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. «Ιδιαίτερα σε περιοχές της Αττικής όπου
υπάρχουν βιομηχανίες αλλά και εντατικές γεωργικές καλλιέργειες, οι
συγκεντρώσεις νιτρικών μπορεί να φτάνουν ακόμη και τα 500 mg/lt», σημειώνουν
οι ειδικοί. H Αττική αντιμετωπίζει επίσης έντονα το πρόβλημα της επιμόλυνσης
του υδροφόρου ορίζοντά της με επικίνδυνα βαρέα μέταλλα από χωματερές και από
εργοστασιακά λύματα, καθώς δεν πληρούνται οι προδιαγραφές ορθολογικής
διαχείρισης και διάθεσής τους.

Συνδυαστική τοξικότητα

Οι επιπτώσεις όλων αυτών των τοξικών ουσιών στη δημόσια υγεία δεν είναι ακόμη
γνωστές ή διατυπωμένες με ακρίβεια από τους επιστήμονες. Ορισμένες από τις
ουσίες που προέρχονται από φυτοφάρμακα έχει αποδειχθεί ερευνητικά ότι είναι
καρκινογόνες, όμως ο μεγαλύτερος κίνδυνος, σύμφωνα με τους ειδικούς, είναι η
συνδυαστική τοξικότητα όλων αυτών των ουσιών μαζί, οι επιπτώσεις της οποίας
παραμένουν απροσδιόριστες όσο και απειλητικές.

Θαλάσσια διείσδυση σε υπόγεια νερά και χιλιάδες παράνομες γεωτρήσεις

Την ποιοτική υποβάθμιση των νερών στην Ελλάδα προκαλεί επίσης η
υφαλμύρινση, η οποία, σύμφωνα με τον κ. Παναγιώτη Περγιαλιώτη, διευθυντή
Γεωλογίας – Υδρολογίας στο υπουργείο Γεωργίας, «οφείλεται τόσο σε φυσικά αίτια
(συνδυασμό της μεγάλης ακτογραμμής και της γεωλογικής δομής της χώρας που
επιτρέπει τη θαλάσσια διείσδυση) όσο και σε ανθρωπογενή: την υπερεκμετάλλευση
υπογείων νερών». H «σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι» είναι σύμφωνα με τον
καθηγητή Υδρογεωλογίας και στο Πανεπιστήμιο Αθηνών κ. Γιώργο Στουρνάρα οι
παράνομες γεωτρήσεις, οι οποίες «είναι πολύ περισσότερες από τα παράνομα
κτίσματα, όμως δεν έχει ακόμη προβλεφθεί νομοθεσία νομιμοποίησης ή καταστροφής
τους, ενώ δεν ελέγχονται ούτε ως προς την κατανάλωση ούτε ως προς την
ποιότητα».