Eνστάσεις

H ΛΕΞΗ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ: Πυροτέχνημα. Από τα αγαπημένα θεάματα των
Ολυμπιακών Αγώνων εντυπωσίαζαν πάντα τους θεατές τόσο στις Τελετές Έναρξης και
Λήξης όσο και στα πάμπολλα πάρτι που διοργανώνονταν κατά τη διάρκειά τους. Το
πλέον φαντασμαγορικό θέαμα πάντως καταγράφηκε – πού αλλού – στο Βερολίνο του
1936. Αξίζει να διαβάσει κανείς τις περιγραφές από τους «Ολυμπιακούς Αγώνες
των Ναζί», Γιάννινα 2004, Εκδόσεις Ισνάφι.

Από το «πότλατς» στα βεγγαλικά

H «Group F» και η οικογένεια Γκρούτσι δεν ήταν η πρώτη φορά που «χτυπήθηκαν»
σε διεθνή διαγωνισμό – ενδεχομένως ούτε και η τελευταία. H γαλλική εταιρεία
και η αμερικανική θεωρούνται το νο1 και νο2 αντίστοιχα στα ειδικά εφέ με
εξειδίκευση τα πυροτεχνήματα. Αλλά όταν ο διεθνής διαγωνισμός είναι η Τελετή
Έναρξης και Λήξης των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας, εκτός από το κέρδος, η
σύγκρουση είναι και θέμα γοήτρου. Στην αγορά υπολογίζουν ότι το σόου με τα
πυροτεχνήματα κόστισε περίπου 2 εκατομμύρια ευρώ, ενώ της γέφυρας στο Ρίο κάτι
περισσότερο! Και τις δύο τελετές διεκπεραίωσαν οι Γάλλοι, αλλά έμεινε και κάτι
για τους Αμερικανούς. H εταιρεία Γκρούτσι ανέλαβε το δεύτερο πιο
φαντασμαγορικό σόου πυροτεχνημάτων στην Αθήνα, το πάρτι του ζεύγους
Αγγελόπουλου, με τις γνωστές δυσάρεστες συνέπειες στο παρακείμενο δασάκι.

Τα νομικά εμπόδια…

…ξεπεράστηκαν με απλό τρόπο. H ελληνική νομοθεσία απαγορεύει την εισαγωγή,
αποθήκευση και εμπορία εκρηκτικών (συμπεριλαμβανομένων και των πυροτεχνημάτων)
από αλλοδαπούς. Έτσι, οι Αμερικανοί (όπως έπραξαν και οι Γάλλοι) βρήκαν έναν
Έλληνα επιχειρηματία του χώρου και όλα οργανώθηκαν στο όνομά του. Αυτός, ο κ.
Γρηγόρης Πουλόπουλος, έβγαλε τη σχετική άδεια, αλλά παρότι η συμμετοχή του
ήταν τυπική, αντιμετωπίζει και όλες τις συνέπειες του εμπρησμού από αμέλεια. H
τελετή στο Ψυχικό ήταν οργανωμένη άψογα. Οι 3,5 τόνοι πυροτεχνημάτων (κατ’
άλλους ήταν μόνο(!) 600 κιλά) περιγράφονται από ειδικούς πυροτεχνουργούς ως
ό,τι καλύτερο (και δαπανηρότερο) έχει να παρουσιάσει η επιστήμη. Οι μπάλες που
με τη βοήθεια εκρηκτικής ύλης σπάνε και έτσι σκορπίζονται τα χρώματα, ήταν από
τις μεγαλύτερες στην αγορά.(Κατηγοριοποιούνται, ανάλογα με το διαμέτρημα, από
1-2 ίντσες και φτάνουν μέχρι τις 12 και 15 ίντσες. Στο πάρτι Αγγελόπουλου
χρησιμοποιήθηκαν πάμπολλες 12άρες. Υπολογίστηκε από ανθρώπους της
συγκεκριμένης αγοράς ότι τα περίπου 8 λεπτά εκτόξευσης στοίχισαν 350.000
ευρώ!). H εκτόξευση έγινε με τη βοήθεια ηλεκτρονικού υπολογιστή και τα
συστήματα ασφαλείας των Αμερικανών ήταν τέτοια, που θα μπορούσαν να διακόψουν
αμέσως τη διαδικασία. Όμως δεν είχαν οπτική επαφή με το δασάκι, γι’ αυτό και
το σόου συνεχίστηκε, ενώ οι φλόγες χόρευαν με τα πευκάκια. Το δεύτερο που
καταλογίζεται από πολλούς, είναι ότι οι Αμερικανοί αγνοούν το εύφλεκτον της
μεσογειακής χαλεπίου πεύκης. Έτσι, δεν μεγάλωσαν τη γωνία κλίσης των
εκτοξευτήρων τους. Αλλά ενός κακού…

Την πλήρωσε και ο Λυκαβηττός…

…αφού η οργή του Πρωθυπουργού μετά την πυρκαγιά είχε και συνέχεια… H
οργανωτική επιτροπή είχε ετοιμάσει το «πρότζεκτ Λυκαβηττός». Είχε ήδη ανατεθεί
σε εταιρεία να ετοιμαστεί για εκτοξεύσεις πυροτεχνημάτων από τον Λυκαβηττό
ύστερα από κάθε ελληνικό μετάλλιο, ώστε να τονιστεί το εορταστικό του
πράγματος. Αλλά ο K. Καραμανλής, έτσι τουλάχιστον είπαν από την οργανωτική,
ξεκαθάρισε πως «πυροτεχνήματα τέλος». Οι Έλληνες επαγγελματίες του είδους
είναι οι δυσαρεστημένοι των Αγώνων. Δεν πήραν τις μεγάλες δουλειές και έχασαν
τις υπόλοιπες…

Τα πυροτεχνήματα…

…συνόδευαν εδώ και πολλά χρόνια μεγάλες δημόσιες εκδηλώσεις στην Ελλάδα.
Αλλά τελευταία έγιναν μόδα και στις ιδιωτικές εκδηλώσεις. Είναι πλέον must σε
πάρτι, γάμους και βαφτίσια. H διάκριση υπάρχει ήδη λόγω κόστους. Τα
πυροτεχνήματα δεν είναι για τον οποιονδήποτε (αφού ένα σχετικά μέτριο θέαμα
κοστίζει περίπου 3.000 ευρώ). Στην Κοινωνιολογία συγκρίνεται με το «πότλατς».
Ήταν το έθιμο-σύστημα των Ινδιάνων της βρετανικής Κολομβίας, όπου η υπερβολική
επίδειξη του πλούτου (ακόμα και διά της καταστροφής) μεταφραζόταν σε
επιβεβαίωση κοινωνικής υπόληψης. Ο ανταγωνισμός για τη μεγαλύτερη σπατάλη, για
δυνατότερο «πότλατς», ήταν διαγωνισμός γοήτρου. Τελικά, υπόθεση κύρους. Είναι
γνωστή η φράση «ό,τι δεν επενδύεται, επιδεικνύεται»… Αλλά αυτή αναφέρεται
στις νεώτερες κοινωνίες, του 19ου αιώνα και του 20ού. Και χαρακτηρίζει,
σύμφωνα με μεγάλους στοχαστές (Σένετ, Μπουρντιέ), το πολιτιστικό υπόβαθρο
μερίδας των οικονομικών ελίτ στις σύγχρονες κοινωνίες…

Info

* Γκ. Λίενχαρτ «Κοινωνική ανθρωπολογία», Αθήνα 2001, Gutenberg

* Πιερ Μπουρντιέ «H διάκριση – κοινωνική κριτική της καλαισθητικής
κρίσης», Αθήνα 2003, Πατάκης

* Ρίτσαρντ Σένετ «H τυραννία της οικειότητας – ο δημόσιος και ιδιωτικός
χώρος στον δυτικό πολιτισμό», Αθήνα 1999, Νεφέλη