Aπειλή από ηφαίστειο-τρομοκράτη

Οι ακτές της Βόρειας Αμερικής, της Βραζιλίας, της Καραϊβικής, της Βόρειας
Αφρικής, της Ατλαντικής Ευρώπης πνίγονται κάτω από το νερό. Εκατοντάδες
εκατομμύρια άνθρωποι κινδυνεύουν… Δεν είναι σενάριο τρομολαγνικής ταινίας.
Είναι μια πιθανότητα που μπορεί κάλλιστα να γίνει πραγματικότητα αν εκραγεί το
ηφαίστειο Κούμπρε Βιέχα στα Κανάρια Νησιά – και ουδείς δίνει σημασία.

Το ηφαίστειο Κούμπρε Βιέχα, στη Λα Πάλμα, εκρήγνυται συνήθως κάθε 20 έως 200
χρόνια. H τελευταία μεγάλη του έκρηξη ήταν το 1971. H επόμενη έκρηξή του
μπορεί να μην είναι καταστροφική. Κάποια από τις επόμενες εκρήξεις του, όμως,
αναμφίβολα θα είναι. Το ομώνυμο όρος είναι ασταθές και κάποια στιγμή η πίεση
μιας έκρηξης θα το κάνει να «σπάσει». Μέσα σε πέντε λεπτά, ένας θόλος νερού
ύψους ενάμιση χιλιομέτρου θα δημιουργηθεί και θα καταρρεύσει, στέλνοντας ένα
τεράστιο τσουνάμι, με ταχύτητα έως και 800 χιλιομέτρων την ώρα, προς κάθε
κατεύθυνση.

Κύματα 10 μέτρων

H Ευρώπη θα προστατευτεί από τα χειρότερα χάρη στη θέση των υπόλοιπων Κανάριων
Νησιών. Παρόλα αυτά, μέσα σε τρεις ώρες, το τσουνάμι θα φέρει στη Λισαβώνα και
τη Λα Κορούνια κύματα δέκα μέτρων. Έξι ώρες αργότερα, θα φτάσει στη Βρετανία
με κύματα ύψους έως και 12 μέτρων. Εννέα έως δώδεκα ώρες αργότερα, θα φτάσει
στην Αμερική, χτυπώντας τις ανατολικές ακτές των ΗΠΑ με κύματα που θα
ξεπερνούν σε ύψος τα 50 μέτρα. H Βοστώνη, η Νέα Υόρκη, το Μαϊάμι θα
καταστραφούν. Τα νησιά της Καραϊβικής θα πλημμυρίσουν.

Χωρίς επιτήρηση

Είναι προφανές πως ο μοναδικός τρόπος να μετριαστεί η καταστροφή θα ήταν να
υπάρξει επαρκής προειδοποίηση, ώστε να διοργανωθεί και να πραγματοποιηθεί η
μεγαλύτερη απομάκρυνση πληθυσμών στην ανθρώπινη ιστορία. Σχεδιασμός και έρευνα
κρίνονται τουλάχιστον απαραίτητα, καθώς πρέπει, μεταξύ άλλων, να δημιουργηθούν
ασπίδες προστασίας από τους εσφαλμένους συναγερμούς, που θα προκαλούσαν άσκοπα
μαζικό πανικό. Και εντούτοις, όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, οι κυβερνήσεις των
χωρών που θα πλήττονταν από μια έκρηξη του ηφαιστείου δεν παίρνουν την απειλή
σοβαρά υπόψη.

H ισπανική κυβέρνηση έχει αποσύρει τη χρηματοδότησή της από ένα πρόγραμμα
επιτήρησης του Κούμπρε Βιέχα και η σεισμική παρακολούθηση του ηφαιστείου έχει
ουσιαστικά εγκαταλειφθεί. Ως εκ τούτου, στην περίπτωση μιας επικίνδυνης
έκρηξης, το πιθανότερο είναι πως οι πόλεις που βρίσκονται στο διάβα του
τσουνάμι δεν θα προλάβουν να εκκενωθούν. Ο Μπιλ Μακγκουάιρ, από το Κέντρο
Έρευνας Κινδύνων Μπένφιλντ του Λονδίνου, έχει μελετήσει σε βάθος το Κούμπρε
Βιέχα. Το κόστος μιας σωστής παρακολούθησης, λέει, δεν θα ξεπερνούσε τις
μερικές εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ. Όμως, «οι κυβερνήσεις αλλάζουν κάθε τέσσερα
με πέντε χρόνια και δεν ενδιαφέρονται γι’ αυτά τα πράγματα, που μπορεί και να
μη συμβούν στη διάρκεια της δικής τους θητείας».

300 ενεργά ηφαίστεια

Το πρόβλημα είναι πως μόνο με τα λίγα σεισμόμετρα που υπάρχουν σήμερα στο όρος
η προειδοποίηση που πάντα δίνει ένα ηφαίστειο προτού εκραγεί μπορεί να περάσει
απαρατήρητη. Και το Κούμπρε Βιέχα δεν είναι η μοναδική απειλή.

Υπάρχουν περίπου 3.000 ενεργά ηφαίστεια στον κόσμο και μόνο τα 15 από αυτά
παρακολουθούνται. H διεθνής κοινότητα επικεντρώνεται στην απειλή της
τρομοκρατίας. Σε σύγκριση με τα «παγκόσμια γεωφυσικά συμβάντα», ωστόσο, – μία
ισχυρή ηφαιστειακή έκρηξη, μία πρόσκρουση αστεροειδούς, ένας μεγάλος σεισμός
σε μια πόλη όπως το Τόκιο – μία τρομοκρατική επίθεση θα έμοιαζε, όπως λένε οι
ειδικοί, με «τσίμπημα καρφίτσας»…

Επιμέλεια: Κίττυ Ξενάκη