OΔHΓOΣ ΓIA TA IEK O τρίτος δρόμος προς την επιτυχία μετά το Λύκειο

Δεκάδες χιλιάδες είναι οι νέοι που αναζητούν
κάθε χρόνο, τέτοια εποχή, να αποκτήσουν τεχνικές και επαγγελματικές
εξειδικεύσεις είτε για να διευκολύνουν την πρόσβασή τους στην αγορά εργασίας
και να πετύχουν την επαγγελματική τους ένταξη είτε για να βελτιώσουν τη θέση
τους στην παραγωγική διαδικασία στην οποία ήδη συμμετέχουν.

Δεκάδες χιλιάδες νέοι που δεν συνέχισαν τις σπουδές
τους στον B’ κύκλο της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, απόφοιτοι του Ενιαίου
Λυκείου και των TEE που δεν επιχείρησαν είτε δεν πέτυχαν την είσοδό τους στην
τριτοβάθμια εκπαίδευση, εργαζόμενοι που επιθυμούν να βελτιώσουν τη θέση τους ή
και να αλλάξουν επάγγελμα λαμβάνοντας μια νέα ειδίκευση στρέφονται προς τα
Ινστιτούτα Επαγγελματικής Κατάρτισης (IEK).

Mε την έναρξη του νέου εξαμήνου σπουδών (Οκτώβριος
2004) τους υποψηφίους αναμένουν πάνω από 170 ειδικότητες (αρκετές από αυτές
εισάγονται φέτος πρώτη φορά) σε 138 δημόσια IEK που βρίσκονται σε όλους τους
νομούς της χώρας και σε περίπου 75 ιδιωτικά. Ο αριθμός των καταρτιζομένων στα
Δημόσια IEK ανέρχεται σε περίπου 35.000, ενώ στα Ιδιωτικά σε 20.000 τον χρόνο.

«TA NEA» σήμερα παρουσιάζουν το who is who
των Ινστιτούτων Επαγγελματικής Κατάρτισης (IEK). Με λίγα λόγια, όλα όσα πρέπει
να γνωρίζουν οι ενδιαφερόμενοι για να πετύχουν την εγγραφή τους στην
ειδικότητα που τους ενδιαφέρει. Παρουσιάζουμε αναλυτικά τη διαδικασία επιλογής
των καταρτιζομένων, τα δίδακτρα, τις υποτροφίες, τις υπάρχουσες ειδικότητες
ανά IEK σε όλους τους νομούς της χώρας μας (διευθύνσεις, τηλέφωνα, προγράμματα
σπουδών), τις επαγγελματικές προοπτικές και τα δικαιώματα των σπουδαστών, τις
εξετάσεις πιστοποίησης επαγγελματικής κατάρτισης για την απόκτηση Διπλώματος
και κυρίως όλες τις ημερομηνίες και ενέργειες που ενδιαφέρουν τους υποψηφίους.

Τι είναι τα Ινστιτούτα Επαγγελματικής Κατάρτισης

Τα Ινστιτούτα Επαγγελματικής Κατάρτισης (IEK), Δημόσια και Ιδιωτικά, έχουν
στόχο τους να παρέχουν οιουδήποτε τύπου επαγγελματική κατάρτιση, αρχική ή
συμπληρωματική, να εξασφαλίζουν στους καταρτιζομένους τα ανάλογα προσόντα,
μέσω της παροχής επιστημονικών, τεχνικών, επαγγελματικών και πρακτικών
γνώσεων, και να τους παρέχουν τη δυνατότητα να αναπτύσσουν τις αντίστοιχες
δεξιότητες, ώστε να διευκολύνεται η επαγγελματική ένταξή τους στην κοινωνία
και να εξασφαλίζεται η προσαρμογή τους στις μεταβαλλόμενες ανάγκες της
παραγωγικής διαδικασίας.

Οι διάφορες ειδικότητες των IEK δέχονται αποφοίτους Ενιαίου, Γενικού, Τεχνικού
ή Πολυκλαδικού Λυκείου (διάρκεια κατάρτισης 4 εξάμηνα), πτυχιούχους TEE B’
κύκλου και ΤΕΛ αντίστοιχης ειδικότητας (διάρκεια κατάρτισης 2 εξαμήνων),
πτυχιούχους τμήματος ειδίκευσης ΕΠΛ για την ειδικότητά τους (διάρκεια
κατάρτισης 1 εξάμηνο) και κατόχους απολυτηρίου Γυμνασίου (διάρκεια κατάρτισης
2 εξαμήνων). Κάθε έτος κατάρτισης αποτελείται από δύο αυτοτελή εξάμηνα
κατάρτισης, το χειμερινό και το εαρινό, που το καθένα περιλαμβάνει 14 πλήρεις
εβδομάδες κατάρτισης. Το χειμερινό εξάμηνο κατάρτισης αρχίζει τον Οκτώβριο και
τελειώνει τον Φεβρουάριο και το εαρινό εξάμηνο κατάρτισης αρχίζει τον
Φεβρουάριο και τελειώνει τον Ιούνιο. H κατάρτιση στα Δημόσια IEK αρμοδιότητας
ΥΠΕΠΘ πραγματοποιείται, κυρίως, τις απογευματινές ώρες.

Οι καταρτιζόμενοι παρακολουθούν υποχρεωτικά θεωρητικά, εργαστηριακά και μεικτά
μαθήματα. Κατά τη διάρκεια της κατάρτισης, η αξιολόγηση των καταρτιζομένων
γίνεται τόσο με τη διενέργεια εξετάσεων προόδου, κατά τη διάρκεια του
εξαμήνου, όσο και με τη διενέργεια τελικών εξετάσεων στο τέλος του εξαμήνου.

Οι καταρτιζόμενοι που ολοκληρώνουν επιτυχώς την κατάρτισή τους στα Δημόσια και
Ιδιωτικά IEK λαμβάνουν Βεβαίωση Επαγγελματικής Κατάρτισης. H Βεβαίωση
αυτή τούς δίνει το δικαίωμα να συμμετέχουν στις εξετάσεις πιστοποίησης
επαγγελματικής κατάρτισης για την απόκτηση Διπλώματος Επαγγελματικής
Κατάρτισης επιπέδου μεταδευτεροβάθμιας επαγγελματικής κατάρτισης.

Κατά τη διάρκεια των σπουδών τους οι καταρτιζόμενοι τυγχάνουν αναβολής από τη
στράτευση.

Διαδικασία επιλογής καταρτιζομένων

H διαδικασία επιλογής καταρτιζομένων στα Δημόσια και Ιδιωτικά IEK
πραγματοποιείται δύο φορές τον χρόνο: στις αρχές Σεπτεμβρίου για το χειμερινό
εξάμηνο κατάρτισης, και στα τέλη Ιανουαρίου για το εαρινό εξάμηνο κατάρτισης.
Όσοι ενδιαφέρονται για τα Δημόσια IEK υποβάλλουν αίτηση στο / στα IEK της
προτίμησής τους, προσκομίζοντας τα παρακάτω δικαιολογητικά:

* Πρωτότυπο τίτλο σπουδών (απολυτήριο ή πτυχίο).

* Δελτίο αστυνομικής ταυτότητας.

* Πιστοποιητικό προϋπηρεσίας στην ειδικότητα όπου επιθυμούν να επιλεγούν
(εφόσον έχουν).

* Βεβαίωση ιδιότητας τέκνου πολύτεκνης οικογένειας (εφόσον τυγχάνουν της
ιδιότητας αυτής).

H επιλογή γίνεται μηχανογραφικά, με βάση τη βαθμολογία του τίτλου σπουδών, την
ηλικία, την τυχόν προϋπηρεσία και την ιδιότητα τέκνου πολύτεκνης οικογένειας.
Κάθε εξάμηνο κατάρτισης καλύπτονται όλες οι προβλεπόμενες θέσεις
καταρτιζομένων στα Δημόσια IEK, δεδομένου ότι οι αιτήσεις των υποψηφίων
υπερκαλύπτουν τις προσφερόμενες, από τον ΟΕΕΚ, θέσεις.

H επιλογή των υποψηφίων καταρτιζόμενων στα Δημόσια IEK πραγματοποιείται δύο
φορές τον χρόνο βάσει αντικειμενικών κριτηρίων.

ΔΙΔΑΚΤΡΑ

Κάθε καταρτιζόμενος σε Δημόσιο IEK αρμοδιότητας ΥΠΕΠΘ καταβάλλει δίδακτρα που,
σήμερα, ανέρχονται στο ποσό των τριακοσίων εξήντα επτά ευρώ (367,00 ευρώ).

Οι οικονομικά ασθενείς καταβάλλουν δίδακτρα τα οποία ανέρχονται σε ποσό ύψους
εκατόν ενενήντα ευρώ (190,00 ευρώ), εφόσον συντρέχουν ταυτόχρονα οι παρακάτω
δύο όροι:

1. το ετήσιο οικογενειακό εισόδημα δεν υπερβαίνει το ποσό των επτά
χιλιάδων τριακοσίων σαράντα ευρώ (7.340,00 ευρώ) και το αποδεικνύουν με την
οικογενειακή φορολογική δήλωση, ή το ετήσιο ατομικό εισόδημα δεν υπερβαίνει το
ποσό των τεσσάρων χιλιάδων τετρακοσίων δέκα ευρώ (4.410,00 ευρώ) και το
αποδεικνύουν με ατομική φορολογική δήλωση και ό,τι άλλο αποδεικνύει ότι ο
αιτών ζει μόνος και

2. είναι μέλη πολύτεκνης οικογένειας ή ορφανοί (εάν συντρέχει ο ένας
μόνο όρος, δεν δικαιούνται έκπτωση).

Εκτός των οικονομικά ασθενών, το ίδιο ποσό διδάκτρων καταβάλλουν και τα Άτομα
με Ειδικές Ανάγκες που καταρτίζονται στα τμήματα Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες
(ΑμΕΑ), ανεξαρτήτως ύψους εισοδήματος.

ΥΠΟΤΡΟΦΙΕΣ

Ο ΟΕΕΚ, που εποπτεύει τα IEK, έχει καθιερώσει Κανονισμό Υποτροφιών για τους
καταρτιζομένους στα Δημόσια IEK αρμοδιότητας ΥΠΕΠΘ, προκειμένου να συνδράμει
τους κοινωνικά ασθενεστέρους και να συμβάλει στη δημιουργία κινήτρων και στην
καλλιέργεια της άμιλλας μεταξύ των καταρτιζομένων. H υποτροφία συνίσταται:

α) Στο ποσό των διδάκτρων των καταρτιζόμενων που αντιστοιχεί όχι στο τρέχον,
αλλά στο επόμενο εξάμηνο κατάρτισης, από το οποίο οι υπότροφοι απαλλάσσονται
και

β) σε ένα εφάπαξ χρηματικό ποσό του ιδίου ύψους με τα δίδακτρα ενός εξαμήνου
κατάρτισης ανά υπότροφο.

Έχουν καθιερωθεί τα ακόλουθα είδη υποτροφιών:

α. Για τον πρώτο σπουδαστή κάθε τμήματος, με αριθμό εγγεγραμμένων
καταρτιζομένων τουλάχιστον δέκα, σε κάθε IEK, ο οποίος είχε τον υψηλότερο
Γενικό Μέσο Όρο Βαθμολογίας (ΓΜΟΒ) κατά το προηγούμενο εξάμηνο κατάρτισης.

β. Με κοινωνικά κριτήρια. Σε κάθε IEK χορηγούνται υποτροφίες σε ποσοστό 8% του
συνόλου των εγγεγραμμένων καταρτιζομένων.

Απαραίτητη προϋπόθεση για χορήγηση υποτροφίας είναι ο υποψήφιος να
συγκεντρώνει ΓΜΟΒ τουλάχιστον 15.

Προϋπόθεση για χορήγηση υποτροφίας είναι η επιτυχής περάτωση όλων των
μαθημάτων του εξαμήνου κατά τις τελικές εξετάσεις του εξαμήνου.

Το ευρωδιαβατήριο κατάρτισης και η διαδικασία απόκτησής του

Ο Οργανισμός Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (ΟΕΕΚ) έχει
αναλάβει για την Ελλάδα την υλοποίηση της κοινοτικής πρωτοβουλίας Europass –
Training / Ευρωδιαβατήριο – Κατάρτιση.

To Ευρωδιαβατήριο Κατάρτισης συνιστά ένα ενιαίο πιστοποιητικό των
επαγγελματικών προσόντων, τα οποία αποκτήθηκαν στο εξωτερικό, σε κάθε περίοδο
επαγγελματικής κατάρτισης ή επανακατάρτισης. Αυτό το ενιαίο πιστοποιητικό έχει
καθολική και γενικευμένη ισχύ σε όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και
αποτελεί προσωπικό έγγραφο για κάθε καταρτιζόμενο, οποιουδήποτε
επιπέδου, που αποφασίζει να ολοκληρώσει την κατάρτισή του σε οποιονδήποτε
φορέα του ιδιωτικού ή δημόσιου τομέα ενός ή περισσότερων κρατών-μελών της
Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι φορείς του εξωτερικού, οι οποίοι παρέχουν περιόδους εναλλασσόμενης
κατάρτισης, ονομάζονται εταίροι υποδοχής. Τέτοιοι είναι κάθε υπηρεσία ή
επιχείρηση του δημόσιου ή του ιδιωτικού τομέα που έχει δυνατότητα παροχής
κατάρτισης, καθώς και κάθε ίδρυμα ή κέντρο επαγγελματικής κατάρτισης του
εξωτερικού που συνάπτει εταιρική σχέση με ελληνικό φορέα κατάρτισης.

Ο ΟΕΕΚ, ως φορέας οργάνωσης και πιστοποίησης της Αρχικής Επαγγελματικής
Κατάρτισης στην Ελλάδα, διοικεί τα Δημόσια Ινστιτούτα Επαγγελματικής
Κατάρτισης (IEK) και εποπτεύει τα Ιδιωτικά IEK. Στο πλαίσιο αυτό ο ΟΕΕΚ
είναι το εθνικό σημείο επαφής για την πληροφόρηση σχετικά με το
Ευρωδιαβατήριο και η αρμόδια Αρχή για την έκδοση και την παρακολούθηση των
Ευρωδιαβατηρίων στην Ελλάδα, κατά την πιλοτική εφαρμογή μέχρι το
2004.

Στόχοι

– Απόκτηση μιας επαγγελματικής και ευρωπαϊκής εμπειρίας διαφορετικής
από τις άλλες

– Καλύτερη ποιότητα στο περιεχόμενο των ευρωπαϊκών περιόδων κατάρτισης.

– Διαφάνεια μέσω αυτού του επίσημου, κοινού πιστοποιητικού.

ΠΩΣ ΘΑ TO ΑΠΟΚΤΗΣΕΤΕ

1. Οι ενδιαφερόμενοι για την απόκτηση Ευρωδιαβατηρίου πρέπει κατ’ αρχάς
να έχουν εξασφαλίσει την εταιρική σχέση με φορέα άλλου κράτους-μέλους, ώστε να
είναι δυνατή η ανάπτυξη συνεργασίας για ευρωπαϊκές περιόδους εναλλασσόμενης
κατάρτισης. Ενδιαφερόμενος μπορεί να είναι κάθε καταρτιζόμενος ή
εκπαιδευόμενος ή εργαζόμενος σε υπηρεσία ή επιχείρηση του δημόσιου ή του
ιδιωτικού τομέα που έχει δυνατότητα παροχής κατάρτισης, καθώς και σε
κάθε ίδρυμα ή κέντρο επαγγελματικής κατάρτισης.

2. Στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης, η ελληνική πλευρά και ο αλλοδαπός
φορέας υποδοχής ορίζουν σε κείμενο προγραμματικής συμφωνίας το περιεχόμενο,
τους στόχους, τη διάρκεια, τις διαδικασίες και την παρακολούθηση καθεμιάς
ευρωπαϊκής περιόδου κατάρτισης, η οποία πρέπει να είναι συμβατή με το
πρόγραμμα σπουδών κάθε ειδικότητας κατάρτισης στην Ελλάδα.

Τέτοιου είδους εταιρική σχέση μπορεί να επιδιώκεται στο πλαίσιο
προγραμμάτων κινητικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπως τα προγράμματα Leonardo
da Vinci ΙΙ, Socrates, Comenius, κ.λπ.

3. Κάθε ελληνικός φορέας γνωστοποιεί στους ενδιαφερομένους την ύπαρξη
της ανωτέρω σχέσης και τους καλεί να εκδηλώσουν το ενδιαφέρον τους με αίτηση
συμμετοχής, σε συμβατή προς την ειδικότητά τους και το πρόγραμμα σπουδών τους
ευρωπαϊκή περίοδο εναλλασσόμενης κατάρτισης.

Αφού γίνει δεκτή η συμμετοχή των ενδιαφερομένων, τότε αυτοί δικαιούνται να
υποβάλουν αιτήσεις για απόκτηση Ευρωδιαβατηρίου, οι οποίες ελέγχονται από τη
διοίκηση του φορέα και αποστέλλονται υπηρεσιακά στην αρμόδια Διεύθυνση του
ΟΕΕΚ συγκεντρωμένες μαζί με τα λοιπά απαιτούμενα έντυπα (Αιτήσεις για
Ευρωδιαβατήριο Κατάρτισης μπορούν να προμηθεύονται οι ενδιαφερόμενοι με
τηλεφωνική τους αίτηση στο Τμήμα Ευρωπαϊκών Θεμάτων του ΟΕΕΚ ή σε ψηφιακή
μορφή).

4. Ο ΟΕΕΚ εκδίδει και αποστέλλει τα Ευρωδιαβατήρια και παράλληλα τηρεί
το Εθνικό Μητρώο για το Ευρωδιαβατήριο Κατάρτισης, με ταυτόχρονη
καταγραφή δεδομένων ανά ειδικότητα, ανά φορέα εκπαίδευσης και κατάρτισης, ανά
χώρα υποδοχής, κ.ά.

5. Ο ενδιαφερόμενος πραγματοποιεί την ευρωπαϊκή περίοδο εναλλασσόμενης
κατάρτισής του στον φορέα υποδοχής του εξωτερικού, σύμφωνα με το
προκαθορισμένο πρόγραμμα και με την εποπτεία που αναλαμβάνει ο ορισμένος
εκπαιδευτής.

6. Μετά το πέρας της ευρωπαϊκής περιόδου εναλλασσόμενης κατάρτισης,
ο αλλοδαπός φορέας υποδοχής συμπληρώνει στη γλώσσα του ή στη γλώσσα που
έχει συμφωνηθεί την κατάλληλη σελίδα του Ευρωδιαβατηρίου, περιγράφοντας
τη διαδρομή της κατάρτισης που πραγματοποιήθηκε.

Πρακτική άσκηση

ΜΕ ΑΠΟΦΑΣΗ του υπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων καθιερώθηκε
προαιρετική πρακτική άσκηση για τους αποφοίτους Δημόσιων και Ιδιωτικών IEK,
διάρκειας 6 μηνών. Δικαίωμα πρακτικής άσκησης έχουν οι απόφοιτοι των IEK που
δεν έχουν, ακόμη, λάβει μέρος στις εξετάσεις πιστοποίησης επαγγελματικής
κατάρτισης. H διάρκεια της πραγματοποιημένης πρακτικής άσκησης θεωρείται ως
αναγνωρισμένη προϋπηρεσία για χορήγηση άδειας άσκησης επαγγέλματος.

H πραγματοποίηση της πρακτικής άσκησης μπορεί να γίνει στον δημόσιο τομέα, σε
νομικά πρόσωπα δημόσιου ή ιδιωτικού δικαίου, καθώς και σε ιδιωτικές
επιχειρήσεις.

Ο ΟΕΕΚ έχει θεσμοθετήσει 6.000 θέσεις για πρακτική άσκηση αποφοίτων IEK, από
τις οποίες οι 3.000 είναι επιδοτούμενες. Δικαίωμα επιδότησης για πρακτική
άσκηση έχουν μόνο οι απόφοιτοι Δημόσιων IEK αρμοδιότητας ΥΠΕΠΘ και μέχρι του
ποσού που έχουν καταβάλει συνολικά ως δίδακτρα.

H διαδικασία έναρξής της είναι η εξής:

* Αίτηση του αποφοίτου, συνοδευόμενη από τα απαραίτητα δικαιολογητικά, στο
πλησιέστερο στην κατοικία του Δημόσιο IEK.

* Βεβαίωση του εργοδότη ότι αποδέχεται τον απόφοιτο για την πραγματοποίηση της
πρακτικής άσκησής του.

* Έγκριση του διευθυντή του Δημόσιου IEK για την πραγματοποίηση της πρακτικής
άσκησης.

Πιστοποίηση επαγγελματικής κατάρτισης

Δύο φορές τον χρόνο πραγματοποιούνται σε εθνικό επίπεδο, εξετάσεις
πιστοποίησης επαγγελματικής κατάρτισης. Στις εξετάσεις αυτές, που
περιλαμβάνουν πρακτικό και θεωρητικό μέρος, οι απόφοιτοι των Δημόσιων και
Ιδιωτικών IEK, διαγωνίζονται σε κοινά θεωρητικά θέματα για όλη την Ελλάδα,
προκειμένου να αποκτήσουν το Δίπλωμα Επαγγελματικής Κατάρτισης το οποίο
είναι αναγνωρισμένο, τόσο στην Ελλάδα όσο και στις χώρες της
Ευρωπαϊκής Ένωσης (Π.Δ. 231/29-7-98, με το οποίο ενσωματώθηκε στο ελληνικό
δίκαιο η οδηγία 92/51/ΕΟΚ).