Mας αρρωσταίνει η ενεργειακή σπατάλη

Μέτρησαν την ποιότητα του εσωτερικού αέρα σε περίπου 1.000 κτίρια στην
περιοχή της Αθήνας (γραφεία, σχολεία, καταστήματα, κατοικίες). Στο 75% των
κτιρίων η συγκέντρωση επικίνδυνων ρύπων υπερέβαινε τα όρια που θέτει ο
Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας.

Επιπλέον, 60% των κτιρίων εμφάνισαν σημαντικά φαινόμενα παθολογίας. Βασικότερη
αιτία, σύμφωνα με τους επιστήμονες, η έλλειψη προδιαγραφών: στην παραγωγή και
κατανάλωση ενέργειας («ρυπογόνος λιγνίτης και αλόγιστη σπατάλη»), στην
κατασκευή των κτιρίων («ακόμη σήμερα εφαρμόζονται τεχνολογίες της δεκαετίας
του ’70, οι οποίες δεν έχουν στόχο την εξοικονόμηση ενέργειας»), στην αγορά
των κλιματιστικών («που εμφανίζουν διείσδυση 11% στην Ελλάδα, χωρίς κανείς να
ελέγχει πώς παράγονται, πόσο καταναλώνουν, τι ψυκτικά ή φίλτρα χρησιμοποιούν,
ιδιαίτερα αυτά που πωλούνται φτηνά και κοστίζουν 100 ή 150 ευρώ»).

Αόρατες απειλές. Όπως εξηγεί ο Μάνθος Σανταμούρης, επικεφαλής της
Ομάδας Φυσικής Κτιριακού Περιβάλλοντος, στο Τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου
Αθηνών, τις ώρες της μεγάλης ζέστης η απόδοση των κλιματιστικών μειώνεται και
αυξάνεται δραματικά η κατανάλωση ενέργειας. Παράλληλα δημιουργούνται (αόρατες)
απειλές για την υγεία των κατοίκων της πόλης, για την ποιότητα κτιρίων και
περιβάλλοντος.

«Το φαινόμενο της θερμικής νησίδας (το γεγονός δηλαδή ότι στο κέντρο της πόλης
η θερμοκρασία αυξάνεται κατά 10 ή 12 βαθμούς Κελσίου, εξαιτίας της έλλειψης
πρασίνου, της λαθεμένης επιλογής δομικών υλικών, της μη χρήσης θερμομονωτικών
υλικών και τεχνικών, κ.λπ.) έχει άμεσο ενεργειακό κόστος. Για το κέντρο της
Αθήνας έχει υπολογιστεί στις 29 κιλοβατώρες ανά τετραγωνικό μέτρο (KWh/m2),
δηλαδή συνολική ενέργεια περίπου 1.346 GWh, γεγονός που συνεπάγεται πάνω από 4
εκατομμύρια τόνους εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα».

Εικοσαπλάσια έκταση! Το 1998, το ηλεκτρικό φορτίο τις ώρες αιχμής ήταν
5 γιγαβατώρες (GWh), σήμερα είναι 10 GWh: διπλάσια κατανάλωση ενέργειας που
συνεπάγεται διπλάσιο κόστος και διπλάσια παραγωγή ρύπων. H Αθήνα χρειάζεται
πλέον να αυξηθεί 20 φορές σε έκταση, για να μπορέσει να καλύψει τη ζήτηση των
πολιτών της σε ενέργεια και για να απορροφήσει τα απόβλητα που παράγει ο
πληθυσμός της.

«Κάτω από αυτές τις συνθήκες, η πρόταση της επιτροπής που μελέτησε τα αίτια
του πρόσφατου black-out να αυξηθεί η τιμή της κιλοβατώρας σε ώρες αιχμής είναι
μία ακόμη… προτροπή σε αυτοκτονία για την Αθήνα, για τους ανθρώπους της, για
την ενεργειακή μας πολιτική, για την ποιότητα ζωής και περιβάλλοντος», τονίζει
ο κ. Σανταμούρης. «Ρίχνουμε διαρκώς νερό σ’ ένα τρύπιο βαρέλι – αυτή είναι η
ενεργειακή πολιτική της Ελλάδας και συνεχίζεται χωρίς κανείς να συνειδητοποιεί
πως θέτει σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές, πως πλέον θα πρέπει να αναζητηθούν
ευθύνες ποινικές. H πολιτεία καταδικάζει τους πολίτες να καταναλώνουν (και να
πληρώνουν για) όλο και περισσότερη ενέργεια, να ζουν σε κτίρια άρρωστα, ενώ
παράλληλα τους τιμωρεί, ζητώντας τους να πληρώσουν σχεδόν τριπλάσια την κάθε
κιλοβατώρα, σε ώρα αιχμής».

«Πρέπει να ληφθούν μέτρα»

Για να ανακοπεί η ενεργειακή πορεία προς την καταστροφή, οι επιστήμονες από
την Ομάδα Φυσικής Κτιριακού Περιβάλλοντος του Τμήματος Φυσικής του
Πανεπιστημίου Αθηνών ζητούν δράση και ενιαία πολιτική και προτείνουν, μεταξύ
άλλων, τα εξής:

* Βελτίωση του αστικού μικροκλίματος, εξάλειψη της θερμικής νησίδας,
μείωση των αναγκών για κλιματισμό.

* Έμφαση στα δέντρα και το πράσινο τα οποία μειώνουν τη θερμοκρασία των
πόλεων και συνεισφέρουν στην εξοικονόμηση. (Τα δέντρα προσφέρουν σκιασμό στα
κτίρια κατά τη θερινή περίοδο, συνεισφέρουν στη μείωση του φαινομένου του
θερμοκηπίου, φιλτράρουν τη ρύπανση, μειώνουν τον θόρυβο, προλαμβάνουν τη
διάβρωση).

* Ενσωμάτωση παθητικών συστημάτων στο κέλυφος των κτιρίων, χρήση
ενεργειακών συστημάτων υψηλής απόδοσης ώστε να μειωθεί η ενεργειακή τους
κατανάλωση.

* Θεσμικά, οικονομικά και ρυθμιστικά μέτρα, ανάπτυξη και εφαρμογή
ενεργειακής νομοθεσίας που θα εξασφαλίζει υψηλή ενεργειακή απόδοση και μικρή
ενεργειακή κατανάλωση.

* Ενσωμάτωση του περιβαλλοντικού κόστους στην τιμή των προϊόντων και
των υπηρεσιών («πράσινος φόρος»).

* Υιοθέτηση των αρχών εξοικονόμησης ενέργειας από τους κατοίκους των
πόλεων.