TPITH AΠOΨH Σπόνσορες, έμποροι, στρατός, κάμερες

Τις επόμενες ημέρες στη χώρα μας, και μέσω της τηλεόρασης, σ’ όλο τον κόσμο θα
ζήσουμε ένα παραλήρημα εικόνων, χρωμάτων και λέξεων. Λογικά θα έπρεπε μέσα από
τα χρώματα, τους ήχους και τις εικόνες να μπορεί να αντικαθρεφτιστεί
δημιουργικά η ζωή και η κοινωνία και να αναπλάθεται έτσι καθημερινά, αδιάκοπα,
μέσα από τις αντιθέσεις της, ανεβαίνοντας σ’ ένα ψηλότερο σκαλοπάτι.

Ωστόσο, το έξαλλο πανηγύρι που θα συμβαίνει πρωταρχικά μέσα στους στίβους
μικρή σχέση θα ‘χει με την πάλλουσα ζωή, ελάχιστη θα ‘χει με τις προσπάθειες
των ανθρώπων να τρέξουν γρηγορότερα, να φτάσουν ψηλότερα, να συναγωνιστούν τον
χρόνο ή συναμεταξύ τους. Στην πράξη, στην «εικονική πράξη», η ουσία
παραμερίζεται και αντικαθίσταται από ένα σύνολο συμβόλων και συμβολισμών,
καθώς εκείνο που θα κυριαρχήσει είναι ο «αγώνας για το χρυσό» και πίσω από
αυτόν τον αγώνα μία ολάκερη βιομηχανία που θα ‘χει τον αθλητή σαν «κράχτη –
βιτρίνα» και το ανώτατο κέρδος σαν κινούσα δύναμη. Αυτό που θα φαίνεται είναι
το αποτέλεσμα των εργομετρικών και βιοχημικών μετρήσεων, ένα υβριδιακό
κατασκεύασμα, που για να κινηθεί θα πρέπει να το παρακολουθούν αερόστατα,
στρατός, χωροφύλακες, σπόνσορες, κάμερες και άλλα ων ουκ έστιν αριθμός. Τι
σχέση έχουν όλα τούτα με το λεγόμενο αθλητικό και φίλαθλο πνεύμα, με την
εκεχειρία που υπογράφουν αυτοί οι οποίοι το άλλο χέρι έχουν «βουτήξει» στο
αίμα του πολέμου;

Τι σχέση έχει η προσπάθεια του ανθρώπου να νικήσει τη βαρύτητα, να πετάξει το
ακόντιο, να μηχανευτεί τρόπους πάλης, να ιδρώσει για το στεφάνι και να
επευφημηθεί, με τον ατέλειωτο στρατό των λεγεωναρίων που βρίσκονται
παρατεταγμένοι δώθε-κείθε;

Η αλήθεια (έλεγε ο Γκράμσι) είναι πάντα επαναστατική. Και η αλήθεια των ημερών
για τους Ολυμπιακούς Αγώνες και τον αθλητισμό που τελούνται κάτω από το
ανυπόφορο βάρος της αστυνόμευσης πρέπει να λέγεται ακόμα και αν δυσαρεστήσει
τον απλό κόσμο που θέλει θέαμα, ακόμα και όταν γνωρίζει πως ακριβά θα το
πληρώσει. Και σε χρήμα και σε δημοκρατία.

Και από αυτή την άποψη δεν είναι ούτε υπερβολικός «ιδεολογισμός» ούτε στείρα
πολιτικολογία να θέλουμε να δούμε το «αθλητικό φαινόμενο» με όλες τις ρίζες
που κουβαλάει πάνω του, με τους κρυμμένους εμπόρους πίσω του, με τη μυθοποίηση
που το περιβάλλει και με τη στρέβλωση της «τέχνης του αγωνίζεσθαι» από τα
εργαστήρια, τους κατασκόπους και την αισθητική που πάνε να επιβάλλουν πάνω
στους ανθρώπους.

Καθόλου δεν πρέπει να κηρύξουμε τον ασκητισμό, την απάρνηση του πάθους των
ανθρώπων να θέλουν να καλυτερεύσουν όλες τις αποδόσεις τους, ούτε ακόμα να
σφαγιαστεί η ατομική θέληση όταν έχει μέσα της όλα τα έλλογα και κοινωνικά
στοιχεία. Αντίθετα, όμως, σ’ όλο αυτό το ολυμπιακό διάστημα οφείλουμε να
βλέπουμε όλες τις αντιθέσεις που διαπερνούν τους Αγώνες και τους «αγωνιστές»
και, πίσω από τις σπαραξικάρδιες αγωνίες των υπευθύνων και των κυρίαρχων για
την τάχα συναδέλφωση στους στίβους, να βγάζουμε όλα τα αναγκαία συμπεράσματα.

Ο κόσμος που βλέπει ως θεατής, ο κόσμος που χρησιμοποιείται ως καταναλωτής, ο
κόσμος που φαντασιώνεται όταν η ομάδα, η χώρα ή το «αγώνισμά του» διακρίνεται,
ο κόσμος που γίνεται μέγας ενώ κάποιοι τον θέλουν μικρό, η σήψη – παρακμή που
συνυπάρχει με την απαίτηση για την άθληση όσο γίνεται καλύτερα για όσο γίνεται
περισσότερους.

Πολλοί αθλητικολόγοι και αναλυτές, ακόμη και αθλητές θα προσπαθήσουν και πάλι
να αποσυνδέσουν την ιδεολογία από την αισθητική των αθλημάτων και θα μιλήσουν
αφηρημένα για ιδεώδη, θα διακηρύξουν πως αθλητισμός και ιδεολογία είναι δύο
πράγματα ασύνδετα. Η ιδεολογία όμως, που διαπνέει και τον αθλητισμό, σαν μορφή
κοινωνικής δραστηριότητας, δεν είναι μία αυθαιρεσία, μία «δοξασία», αντίθετα,
η θέση και ο ρόλος της καθορίζονται πάντα άσχετα από το πόσο εκείνοι που είναι
δράστες, στη συγκεκριμένη περίπτωση οι αθλούμενοι, το εννοούν και το
καταλαβαίνουν.

Να απολαύσουμε με τον εγκέφαλο και όχι με το στομάχι όπως θα έλεγε και μία
ρήση του Μπρεχτ.