H ξηρασία απειλεί την Eπανάσταση στην Kούβα

Τα δέκα τελευταία χρόνια, ο Ραφαέλ Ακιλέρα παρατηρούσε ότι ο καιρός σ’ αυτή
την άνυδρη γωνιά τις ανατολικής Κούβας γινόταν όλο και πιο ξηρός. Χρειαζόταν
πραγματικός αγώνας για να έχει μια καλή σοδειά καλαμποκιού και μπανάνας από τα
δύο κτήματα που καλλιεργεί. Αλλά ο 55χρονος Ραφαέλ δεν είχε δει ποτέ του
ξηρασία σαν τη φετινή.

Στις αρχές Φεβρουαρίου, έπειτα από έναν ακόμη ξηρό χειμώνα, ρωγμές
εμφανίστηκαν στο έδαφος έξω από το σπίτι του. Ήλπιζε ότι τα πράγματα θα
βελτιώνονταν την περίοδο των βροχών, αλλά τον Μάιο δεν έπεσε ούτε σταγόνα.
Τώρα κάθεται στο κατώφλι της μικρής ξύλινης καλύβας του, το μέρος όπου έζησε
όλη του τη ζωή. Ο Ραφαέλ ήταν δέκα χρόνων το 1959, όταν η επανάσταση
επικράτησε στη χώρα. Ωστόσο λέει πως εκείνη η δραματική πολιτική αλλαγή, κατά
την οποία τα μεγαλύτερα ιδιωτικά αγροκτήματα τεμαχίσθηκαν και μετατράπηκαν σε
κρατικούς συνεταιρισμούς, δεν έκανε καμιά διαφορά στη ζωή του. Εξακολουθεί να
δουλεύει την ίδια γη που ο πατέρας του είχε αρχίσει να καλλιεργεί τη δεκαετία
του 1930. «Για μας τους αγρότες, όλα είναι πάντα τα ίδια», λέει. «Δουλεύεις
και τα πάντα εξαρτώνται από τη βροχή… H φετινή χρονιά ήταν η σκληρότερη στη
ζωή μου».

Τα προβλήματα

Οικονομία. Το Ολγκίν έχει πληθυσμό 300.000 κατοίκους οι οποίοι επιστρατεύουν κουβάδες για να διατηρήσουν όσο νερό τους έχει απομείνει

Μεγάλα τμήματα της κεντρικής και της ανατολικής Κούβας έχουν πληγεί από τη
σοβαρότερη ξηρασία των 40 τελευταίων ετών. H περιοχή παράγει βοοειδή, ζάχαρη
και σιτάρι που βοηθούν στη στήριξη της καταρρακωμένης οικονομίας της χώρας.
Μόνο στην επαρχία του Ολγκίν, κυβερνητικοί αξιωματούχοι λένε πως πέθαναν φέτος
12.500 βοοειδή. H παραγωγή γάλακτος μειώθηκε 20%.

Για πολλούς Κουβανούς αγρότες, το ρολόι γυρίζει πίσω. Μετά την οικονομική
κρίση των αρχών της δεκαετίας του 1990, τους είχε επιτραπεί να πωλούν τα
πλεονάσματά τους σε ειδικές αγορές για δικό τους κέρδος. Αλλά τώρα δεν έχουν
πλεονάσματα και οι αγορές είναι άδειες. Όπως όλοι οι Κουβανοί, οι αγρότες
έχουν επιδοτούμενα τρόφιμα, δωρεάν παιδεία, υγειονομική περίθαλψη και στέγαση.
Αλλά για οτιδήποτε άλλο, εξαρτώνται και πάλι από τον κρατικό μισθό τους των
περίπου 10 δολαρίων τον μήνα.

Και η ξηρασία επιδεινώνεται. Το νερό τελειώνει ακόμη και στις πόλεις. Το
Ολγκίν έχει πληθυσμό 300.000 κατοίκους και η γειτονιά Λένιν είναι απ’ αυτές
που έχουν πληγεί περισσότερο. Μια φορά την εβδομάδα ένα φορτηγό που κουβαλάει
νερό μέσα σε αυτοσχέδιες δεξαμενές στην καρότσα του σταματάει μπροστά στο
διώροφο ροζ σπίτι του Εντουάρντο Λέιβα, στο Λένιν. Ο 74χρονος συνταξιούχος
έχει συνηθίσει στη ρουτίνα. Με την ενθάρρυνση της συζύγου του, μαζεύει όλους
τους κουβάδες που βρίσκει και κουβαλάει νερό στο σπίτι. «Ο Θεός μας δοκιμάζει,
αλλά δεν θα μας σκοτώσει», διαβεβαιώνει τους γείτονές του.

Οι πισίνες και τα υδρομασάζ

Φιντέλ Κάστρο. Πριν από λίγες μέρες γιόρτασε την 51η επέτειο της Επανάστασης

H υπομονή που επιδεικνύουν οι κάτοικοι του Ολγκίν για τη λειψυδρία
είναι ακόμη πιο εντυπωσιακή αν δει κανείς τι συμβαίνει μόλις 50 χιλιόμετρα
μακρύτερα. H Γκουαρνταλαβάκα είναι η πλησιέστερη παραλία στην πόλη και κέντρο
τουριστικής ανάπτυξης. Κατά μήκος της δασωμένης ακτής βρίσκονται πολλά
ξενοδοχεία, ανάμεσά τους και το μεγαλύτερο της Κούβας, το Πλάγια Πεσκέρο των
944 δωματίων, το οποίο εγκαινιάσθηκε πέρυσι από τον Φιντέλ Κάστρο. Οι τρεις
πισίνες και τα αναρίθμητα υδρομασάζ του Πλάγια Πεσκέρο ξεχειλίζουν από νερό.
Όλα τα ξενοδοχεία στην Γκουαρνταλαβάκα έχουν τα δικά τους ανεξάρτητα πηγάδια,
για τα οποία οι κουβανέζικες αρχές ισχυρίζονται πως δεν επηρεάζουν τα υδάτινα
αποθέματα του Ολγκίν. Οι τουρίστες απολαμβάνουν εκεί μια εβδομάδα στον ήλιο
χωρίς να υποψιαστούν ότι οι Κουβανοί αντιμετωπίζουν τη χειρότερη ξηρασία που
μπορούν να θυμηθούν.

Ωστόσο, παρά τους περιορισμένους πόρους της, η κουβανέζικη κυβέρνηση ξοδεύει
γενναία για να ανακουφίσει τον πληθυσμό. Έχει κατασκευάσει 10 νέους σταθμούς
άντλησης ύδατος και έχει κάνει 100 καινούργιες γεωτρήσεις. H μεγαλύτερη ελπίδα
είναι ένας νέος αγωγός κόστους 5 εκατομμυρίων δολαρίων, ο οποίος
κατασκευάζεται για να διοχετεύσει νερό στο Ολγκίν από τον μεγαλύτερο ποταμό
της χώρας, τον Κάουτο. Το μήκος του αγωγού είναι 51 χιλιόμετρα και απομένουν
τα 16 τελευταία. H κυβέρνηση λέει πως θα λειτουργήσει στα τέλη Αυγούστου. Αν
τα καταφέρει, θα καλυφθούν οι μισές ανάγκες του Ολγκίν σε νερό. Αν αποτύχει,
ώς τα μέσα Σεπτεμβρίου θα έχει εξαντληθεί και η τελευταία δεξαμενή που
εξυπηρετεί τις έκτακτες ανάγκες της πόλης – περιλαμβανομένων των νοσοκομείων
της. Αλλά μάλλον θα τελειώσει. Οι μηχανικοί εργάζονται στο έργο 24 ώρες το
24ωρο και η έγκαιρη ολοκλήρωσή του θεωρείται επαναστατικό καθήκον.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Γιώργος Αγγελόπουλος