Στην έρημο του… Aμαζονίου

Το μεγαλύτερο σοκ στο κλίμα του πλανήτη μας θα προέλθει από τον Αμαζόνιο.
Οι επιστήμονες εκτιμούν πως το μεγαλύτερο μέρος των τροπικών δασών της
περιοχής θα έχει ερημοποιηθεί μέχρι το 2050 και οι καιρικές συνθήκες που θα
επικρατήσουν στον πλανήτη μας θα είναι απρόβλεπτες.

Οι μεγάλες πυρκαγιές που αποψιλώνουν την τροπική ζούγκλα του Αμαζονίου αναμένεται να προκαλέσουν σε λίγες δεκαετίες βαρύτατες επιπτώσεις στο κλίμα της Γης. Κάτω, ο Αμαζόνιος όπως φαίνεται από δορυφόρο

H εύφορη κοιλάδα του Αμαζονίου, με τα πυκνά τροπικά δάση στα οποία βρίσκει
καταφύγιο περίπου το 30% της παγκόσμιας χλωρίδας και πανίδας, αντιστέκεται
ακόμη στην ανθρώπινη λαίλαπα. Όμως οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι οι φωτιές
που ανάβουν στην περιοχή οι αγρότες και οι υλοτόμοι σύντομα θα μετατρέψουν την
Αμαζονία σε μια απέραντη έρημο.

Αν σκεφθεί κανείς ότι η κοιλάδα του Αμαζονίου εξακολουθεί να καλύπτει
μεγαλύτερη έκταση από ό,τι οι ΗΠΑ, τότε γίνεται αμέσως κατανοητό πόσο θα είναι
το μέγεθος της καταστροφής αν «σαβανοποιηθεί» το 60% της Αμαζονίας μέσα μόνο
σε λίγες δεκαετίες.

«Αυτό υπολογίζουμε ότι θα συμβεί από το 2050 και μετά, αν συνεχιστούν οι
φωτιές», επισήμανε ο Πέδρο Λέιτε Σίλβα Ντίας από το Τμήμα Ατμοσφαιρικών
Επιστημών του Πανεπιστημίου του Σάο Πάολο στη Βραζιλία, στο πλαίσιο διεθνούς
συνεδρίου που γίνεται στη χώρα για την περιοχή της Αμαζονίας. Και πρόσθεσε ότι
μόνο πέρυσι, «η καταστροφή απο τις φωτιές ήταν τόσο μεγάλη ώστε αποτεφρώθηκε
μια έκταση με εμβαδόν αντίστοιχο με εκείνο της Πολιτείας του Νιου Τζέρσεϊ στις
ΗΠΑ. Την τελευταία 15ετία υπολογίζεται πως έχουν αποψιλωθεί περισσότερα από
190.000 τετραγωνικά μίλια δασικής έκτασης, ενώ κάθε χρόνο η έκταση που
αποψιλώνεται κατά μέσον όρο αγγίζει τα 7.700 τετραγωνικά μίλια.

Κλιματικός ρυθμιστής

H κοιλάδα του Αμαζονίου δεν είναι απλώς ο τελευταίος παράδεισος στη Γη. Ο
ποταμός που πηγάζει από τους πρόποδες των Άνδεων στο βορειότερο τμήμα της
Νοτίου Αμερικής καταλήγει στον Ατλαντικό Ωκεανό ύστερα από ένα ταξίδι περίπου
5.600 χιλιομέτρων. Εκεί αποβάλλει ποσότητα νερού ίση με το 20% όλων των
ποταμών που εκβάλλουν στους ωκεανούς της Γης.

Ένα τέτοιο οικοσύστημα που βρίσκεται στον Ισημερινό της Γης, εκεί όπου η
ηλιακή ακτινοβολία παρουσιάζει τη μεγαλύτερή της ένταση, δεν μπορεί παρά να
έχει τον ρόλο του παγκόσμιου κλιματικού ρυθμιστή. H πυκνή βλάστηση απορροφά
την ακτινοβολία και αποθηκεύει την υγρασία. Εισπνέει τεράστιες ποσότητες
διοξειδίου τού άνθρακα μέσω της διαδικασίας της φωτοσύνθεσης και απελευθερώνει
οξυγόνο.

Τώρα όμως, όλα τα επιστημονικά σενάρια δείχνουν πως η μεγάλη ανατροπή αυτής
της ισορροπίας είναι προ των πυλών. Αν δεν ληφθούν ριζικά μέτρα, η αποψίλωση
της ζούγκλας του Αμαζονίου θα προκαλέσει μείωση των βροχοπτώσεων και αύξηση
της θερμοκρασίας.

Ο κ. Χρήστος Ζερεφός, ο οποίος είναι καθηγητής Φυσικής της Ατμόσφαιρας στο
Πανεπιστήμιο Αθηνών, λέει στα «NEA» πως «η καταστροφή των τροπικών δασών στον
Αμαζόνιο και σε άλλες περιοχές του πλανήτη θα έχει βαρύτατες επιπτώσεις στο
παγκόσμιο κλίμα, καθώς τα δάση αυτά αποτελούν έναν πολύ σημαντικό μηχανισμό
δημιουργίας βροχοπτώσεων». Και την προειδοποίηση αυτή έχει από καιρό
διατυπώσει επισήμως η Διακυβερνητική Διάσκεψη για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC).

Ήδη, όπως παρατηρεί ο Μέινρατ Άντρε από το Ινστιτούτο Χημείας Μαξ Πλανκ, «τα
νέφη πάνω απο τον Αμαζόνιο δεν βρίσκονται στη φυσιολογική τους κατάσταση και ο
αντίκτυπος του φαινομένου θα επηρεάσει πολλές περιοχές μακρύτερα. Αυτό θα έχει
ως αποτέλεσμα να διαταραχθεί ο τρόπος κυκλοφορίας των νεφών παγκοσμίως».