Tογιότα: αυτοκίνητα στα μέτρα σας και… γρήγορα

Οι αλλαγές της τελευταίας στιγμής μπορεί να προκαλέσουν χάος στη γραμμή παραγωγής. Έτσι, η Τογιότα έχει φροντίσει ώστε αντιπρόσωποι και πελάτες να κάνουν τις αλλαγές που θέλουν προτού κατασκευαστεί το όχημα.

Ένας πελάτης ζήτησε πρόσφατα από αντιπροσωπεία της Τογιότα στο Όραντζ της
Καλιφόρνιας τρία λευκά φορτηγάκια Τακόμα. Ο πωλητής της εταιρείας δεν είχε
κανένα στη διάθεσή του. Πριν από λίγα χρόνια, θα ήταν αναγκασμένος να ζητήσει
από τον πελάτη να περιμένει αρκετό καιρό και, πιθανότατα, θα έχανε την πώληση.
Αυτή τη φορά, όμως, ο πωλητής πάτησε μερικά πλήκτρα στον υπολογιστή του, ο
οποίος συνδέεται με το εργοστάσιο της Τογιότα στο Φρίμοντ της Καλιφόρνιας, και
άλλαξε το χρώμα ενός μπεζ, ενός ασημένιου και ενός κόκκινου μικρού φορτηγού
Τακόμα, τα οποία ετοιμάζονταν γι’ αυτόν. Δυο εβδομάδες αργότερα, τα τρία λευκά
φορτηγάκια που είχε παραγγείλει ο πελάτης έφτασαν στην αντιπροσωπεία.

Το δίλημμα

Ο Χένρι Φορντ συνήθιζε να λέει ότι ο πελάτης μπορεί να αγοράζει το αυτοκίνητο
Model Τ σε όποιο χρώμα θέλει, φτάνει να είναι… μαύρο. Το δίλημμα που
αντιμετωπίζει η Τογιότα – αλλά και άλλες αυτοκινητοβιομηχανίες – είναι ακριβώς
αυτό: Πώς η παραγωγή να παραμένει αποδοτική και φτηνή και συγχρόνως ο πελάτης
να παίρνει ακριβώς αυτό που ζητάει.

Οι αλλαγές της τελευταίας στιγμής μπορεί να προκαλέσουν χάος στη γραμμή
παραγωγής. Έτσι, τα τελευταία έξι χρόνια, η Τογιότα έχει αναπτύξει το δικό της
σύστημα, ώστε αντιπρόσωποι και πελάτες να κάνουν τις αλλαγές που θέλουν προτού
κατασκευαστεί το όχημα. Στόχος είναι ο χρόνος αναμονής από την παραγγελία
μέχρι την παράδοση στην αντιπροσωπεία να μειωθεί, από τις 70 ημέρες στις 14,
κατά μέσο όρο. Αυτό, όχι μόνο θα ικανοποιούσε τους πελάτες, αλλά και θα μείωνε
το λειτουργικό κόστος των αντιπροσωπειών, ενώ η εταιρεία δεν θα έμενε με
αυτοκίνητα που δύσκολα πωλούνται.

Το παίρνουν και φεύγουν

Το σύστημα της Τογιότα μπήκε σε πλήρη λειτουργία στις ΗΠΑ φέτος. Τα εργοστάσια
αυτοκινήτων στην Ευρώπη και στην Ιαπωνία προσπαθούν εδώ και καιρό να
κατασκευάζουν αυτοκίνητα κατά παραγγελίαν, επειδή οι Ευρωπαίοι και οι Ιάπωνες
προτιμούν να παραγγέλνουν συγκεκριμένο εξοπλισμό και όχι να διαλέγουν από τον
σωρό. Όμως, σε αυτή την περίπτωση, οι πελάτες είναι αναγκασμένοι να περιμένουν
έναν ή δύο μήνες. Την ίδια προσπάθεια κάνουν και οι Αμερικανοί κατασκευαστές,
αν και οι περισσότεροι πελάτες αγοράζουν αυτοκίνητα που είναι ήδη έτοιμα.
Εκείνο που κερδίζουν οι Αμερικανοί, στην τελευταία περίπτωση, είναι να
παίρνουν αμέσως το αυτοκίνητο που έχουν διαλέξει και να φεύγουν.

H Τογιότα επέλεξε τον δύσκολο δρόμο. Πρώτα ξόδεψε τέσσερα χρόνια για να
αναπτύξει το δικό της λογισμικό που συνδέει αντιπροσωπείες με εργοστάσια και
εργοστάσια με προμηθευτές. H ιαπωνική εταιρεία κολοσσός κατασκευάζει δέκα
διαφορετικά μοντέλα στη Βόρεια Αμερική, αλλά με τους διαφορετικούς κινητήρες
και την ποικιλία του εξοπλισμού που προσφέρονται οι συνδυασμοί μεταξύ των
οποίων μπορεί να διαλέξει κανείς φτάνουν τους 50.000 – 60.000. Όταν έρχεται
μια παραγγελία, το σύστημα υπολογίζει τα διαθέσιμα ανταλλακτικά, πόσο χρόνο
χρειάζεται να αλλάξει η γραμμή παραγωγής και αν οι αλλαγές αυτές θα
δημιουργήσουν προβλήματα στην υπόλοιπη παραγωγή.

Διαχωρίζονται

Έπειτα, η Τογιότα βελτίωσε τον τρόπο διανομής των οχημάτων στις
αντιπροσωπείες. H μεγαλύτερη καθυστέρηση στην παράδοση ενός αυτοκινήτου
σημειώνεται στον δρόμο από το εργοστάσιο στην έκθεση – και αυτό το χρονικό
διάστημα μπορεί να μειωθεί μέχρι ενός ορίου. Τα οχήματα μπορεί να περιμένουν
στον σιδηροδρομικό σταθμό για μέρες, μέχρι να κατασκευαστεί εκείνο το κόκκινο
σπορ μοντέλο με την ηλιοροφή που έχει παραγγείλει ένας πελάτης. Τώρα, η
Τογιότα στέλνει όλα τα έτοιμα οχήματα από τα εργοστάσια σε ειδικούς χώρους
φύλαξης και εκεί διαχωρίζονται ανάλογα με τον προορισμό τους. H κίνηση αυτή
μείωσε τον χρόνο παράδοσης κατά δύο ημέρες. Επίσης, η Τογιότα κατασκευάζει
μαζί, πλέον, όλα τα αυτοκίνητα που έχουν κοινό προορισμό – για παράδειγμα το Σιάτλ.

Αλλαγές στη βαφή

Οι αλλαγές στον τρόπο διανομής έκαναν απαραίτητες κάποιες μεταβολές και στον
τρόπο κατασκευής. Οι μεγαλύτερες από αυτές αφορούν τη βαφή του οχήματος, καθώς
το μυστικό είναι το εργοστάσιο να μπορεί να αλλάζει γρήγορα από το ένα χρώμα
στο άλλο, ώστε να καλύπτει τη ζήτηση. Από τις περίπου 20 ώρες που απαιτούνται
για να κατασκευαστεί ένα αυτοκίνητο Τογιότα στο εργοστάσιο των ΗΠΑ, οι μισές
ξοδεύονται στο βαφείο. Είναι πολύ δύσκολο (και δαπανηρό) το εργοστάσιο να
βάψει ένα μοντέλο λευκό, αμέσως μετά τη βαφή ενός μαύρου. Και αυτό, γιατί θα
πρέπει να καθαριστούν σχολαστικά τα ρομπότ που πραγματοποιούν τη βαφή, ώστε να
μη μείνουν κατάλοιπα στο κύκλωμα από το προηγούμενο χρώμα.

Έτσι, η Τογιότα αποφάσισε να εγκαταστήσει στο εργοστάσιο νέα ρομπότ, τα οποία
χρησιμοποιούν χωριστά δοχεία για κάθε χρώμα. Το ρομπότ πιάνει ένα δοχείο
κόκκινου χρώματος για να βάψει ένα αυτοκίνητο κόκκινο. Αν το επόμενο
αυτοκίνητο είναι πράσινο, αφήνει το κόκκινο δοχείο και πιάνει το πράσινο,
χωρίς να απαιτείται καθάρισμα. Τα δοχεία αυτά είναι πιο ακριβά από το χύμα
χρώμα, αλλά έτσι το εργοστάσιο λειτουργεί πιο αποδοτικά. Οι αλλαγές αυτές
επέτρεψαν στην Τογιότα να κερδίζει 29 δολάρια για κάθε αυτοκίνητο που
κατασκευάζει στις ΗΠΑ, ή 2,5 εκατ. δολάρια ετησίως.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ