Δημόσια έργα με ιδιωτικά κεφάλαια

Οι περικοπές του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων είναι στην πρώτη γραμμή των
μέτρων που σχεδιάζει να πάρει η κυβέρνηση, ώστε να να ανταποκριθεί στις
συστάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης για περιορισμό του «υπερβολικού»
δημοσιονομικού ελλείμματος.

Το μέτρο αυτό, όμως, θα έχει αναπόφευκτα επιπτώσεις στον ρυθμό ανάπτυξης, ο
οποίος στηρίζεται ώς τώρα σε μεγάλο βαθμό και στις δημόσιες επενδύσεις. Για να
αντιμετωπίσει τον κίνδυνο αυτό – τον οποίο αναγνωρίζει – η κυβέρνηση
καταφεύγει σε μιας μορφής «ιδιωτικοποίηση» των δημοσίων επενδύσεων.
Συγκεκριμένα, προωθεί θεσμικό πλαίσιο με το οποίο θα δίνεται η δυνατότητα σε
ιδιώτες να πραγματοποιούν με δικά τους κεφάλαια τις σχεδιαζόμενες από την
κυβέρνηση επενδύσεις, έναντι ανταλλάγματος, φυσικά.

H ιδέα δεν είναι νέα. Και η προηγούμενη κυβέρνηση είχε σχεδιάσει ένα
νομοσχέδιο για τις λεγόμενες συμβάσεις παραχώρησης. Δηλαδή, για τις συμφωνίες
με βάση τις οποίες θα ανατίθεται σε ιδιώτες η κατασκευή έργων υποδομής ή και η
παροχή υπηρεσιών δημοσίου χαρακτήρα και σε αντάλλαγμα θα εκχωρείται σε αυτούς
η εκμετάλλευση των έργων για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα ή η καταβολή
αμοιβής από το Δημόσιο.

Πλήθος εμποδίων, όμως, είχαν αποτρέψει τότε την υλοποίηση του σχεδίου εκείνου.
Τώρα, η νέα κυβέρνηση το επαναφέρει – με νέα ίσως μορφή – καθώς η ανάγκη για
ιδιωτικές επενδύσεις είναι επιτακτική, μετά την αναγκαστική περικοπή των
δημοσίων επενδύσεων.

Πολλοί ενδιαφερόμενοι

Ο αρμόδιος υφυπουργός Οικονομίας κ. Χρήστος Φώλιας υποστηρίζει ότι υπάρχουν
πολλοί ενδιαφερόμενοι επενδυτές, οι οποίοι περιμένουν να τους δοθεί το σήμα
από την κυβέρνηση για να τοποθετήσουν τα κεφάλαιά τους στην κατασκευή έργων
υποδομής, μικρών ή μεγάλων.

Ο ίδιος, μάλιστα, περιγράφει μια μεγάλη γκάμα έργων και υπηρεσιών στην οποία
θα μπορούσαν να εφαρμοστούν οι συμβάσεις αυτές: από τα μεγάλα και μικρά οδικά
έργα, μέχρι τα νοσοκομεία, τις γέφυρες, τα μουσεία, τα σχολεία, τις φυλακές,
αλλά και υπηρεσίες catering ή παραχώρησης προσωπικού για συγκεκριμένη
απασχόληση. Θα μπορούσαμε, λέει χαρακτηριστικά, να καταφύγουμε σε μια τέτοια
λύση για να εξασφαλίσουμε π.χ. 100 γεωπόνους ειδικευμένους σε βιολογικές
καλλιέργειες.

Ασφαλιστικές δικλίδες

Ο ίδιος, πάντως, αναγνωρίζει ότι η προετοιμασία του σχετικού θεσμικού πλαισίου
δεν είναι απλή, καθώς πρέπει να βρεθούν οι κατάλληλες ασφαλιστικές δικλίδες
που θα εγγυώνται το δημόσιο συμφέρον, χωρίς να αποθαρρύνουν το επενδυτικό
ενδιαφέρον.

Έτσι, δεν μπορεί προς το παρόν να προβλέψει πότε θα είναι έτοιμο το νομοσχέδιο
για κατάθεση στη Βουλή.

Ωστόσο, τα περιθώρια είναι περιορισμένα, αν πρόκειται να επιχειρηθεί η άμεση
υποκατάσταση των δημοσίων επενδύσεων, χωρίς να πάει χαμένο το 2005. Ούτως ή
άλλως, ακόμη κι αν ψηφισθεί το νομοσχέδιο το φθινόπωρο, θα μεσολαβήσει μεγάλο
χρονικό διάστημα έως ότου συναφθεί η πρώτη σύμβαση, καθώς οι διαπραγματεύσεις
– σε πρώτη φάση τουλάχιστον – δεν θα είναι απλές.

Υπέρβαση 1,5 δισ. ευρώ στα Ολυμπιακά έργα

Οι δαπάνες των Ολυμπιακών έργων, που επιβαρύνουν το Πρόγραμμα Δημοσίων
Επενδύσεων, έχουν φτάσει αυτή τη στιγμή τα 2.900 εκατ. ευρώ, έναντι πρόβλεψης
του προϋπολογισμού για 1.400 ευρώ, σύμφωνα με τους υπολογισμούς του υπουργείου
Οικονομίας.

Αυτό σημαίνει ότι η συνολική δαπάνη έχει φτάσει τα 5.900 εκατ. ευρώ, αφού την
τριετία 2000-2003 είχαν γίνει επενδύσεις 3.015 εκατ. ευρώ για τον ίδιο σκοπό.
Και ακόμη δεν έχει τελειώσει ο απολογισμός, αφού τα έργα μπορεί να τελειώνουν,
αλλά η εξόφλησή τους συνεχίζεται και θα συνεχίζεται για καιρό ακόμη.

Βεβαίως, ένα ερώτημα είναι ποια έργα συγκαταλέγονται στις λεγόμενες Ολυμπιακές
δαπάνες. Γιατί η τάση είναι να εμφανίζονται όλες οι δαπάνες για τις οποίες
υποβάλλεται αίτημα χρηματοδότησης στο υπουργείο Οικονομίας ως Ολυμπιακές
δαπάνες. Ούτως ή άλλως, όμως, είτε ονομαστούν Ολυμπιακές είτε όχι, το κονδύλι
πληρώνει ο προϋπολογισμός, του οποίου το έλλειμμα φέτος δύσκολα θα συγκρατηθεί
κάτω από το 3% του ΑΕΠ, όπως έχει δηλώσει ότι θα «προσπαθήσει» η κυβέρνηση.