Οι υπερβάσεις «καπέλωσαν» τα έργα

Διαστάσεις επιδημίας πήραν τελικά οι υπερβάσεις στα Ολυμπιακά έργα: ο…
λογαριασμός φούσκωσε από την προσθήκη συμπληρωματικών έργων, τα οποία είτε δεν
είχαν υπολογιστεί στις αρχικές μελέτες είτε προέκυψαν εκ των υστέρων και δεν
υπήρχε χρόνος για προκηρύξεις!

Οι υπερβάσεις στο κόστος έχουν ήδη ανάψει για τα καλά τον πολιτικό καβγά
μεταξύ κυβέρνησης – αντιπολίτευσης. H νέα κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι
υπερβάσεις του κόστους «με μετριοπαθείς υπολογισμούς», όπως χαρακτηριστικά
αναφέρεται, θα ξεπεράσει το 50% των προϋπολογισμών, ενώ τα στελέχη της
προηγούμενης κυβέρνησης επιμένουν ότι οι υπερβάσεις δεν ξεπερνούν το 13%.

Αναπόφεκτες

Σε πολλές περιπτώσεις, πάντως, οι υπερβάσεις ήταν ουσιαστικά αναπόφευκτες: στο
Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας χρειάστηκε να ξεκινήσουν οι εργασίες ανακαίνισης για
ν’ αποκαλυφθεί ότι είχε μετατοπιστεί… η στέγη από τη θέση της. Στο Σπίτι της
Άρσης Βαρών, στη Νίκαια, όταν προέκυψε η ανάγκη να γίνει η διαπλάτυνση του
δρόμου που οδηγεί στο γήπεδο, οι υπηρεσίες του ΥΠΕΧΩΔΕ ανακάλυψαν ότι δεν
προλάβαιναν να κάνουν δημοπράτηση γι’ αυτό το έργο μπήκε ως «συμπληρωματική
σύμβαση» στην εργολαβία του υπουργείου Πολιτισμού. Με τον ίδιο τρόπο στο
Γαλάτσι προσετέθη μια πεζογέφυρα, και η διαπλάτυνση της Βεΐκου ενώ στο
συγκρότημα του Ελληνικού εκ των υστέρων αυξήθηκαν δύο φορές τα κονδύλια για το
πράσινο (και επί B. Παπανδρέου και επί Γ. Σουφλιά).

Στο κλειστό Γυμναστήριο των Άνω Λιοσίων, παρ’ ότι ξεκίνησε με τις πλέον
σύγχρονες αντισεισμικές προδιαγραφές ύστερα από τον σεισμό της Πάρνηθας
(1999), στην πορεία η τότε αντιπολίτευση αλλά και επιστημονικοί σύμβουλοι
έβαλαν θέμα συμπληρωματικών αντισεισμικών μελετών – όπερ και εγένετο.

Οι γεωλογικές έρευνες

Φ. Πετραλιά

Στο Ολυμπιακό Στάδιο – και ενώ η κατασκευή της στέγης Καλατράβα ήταν σε
εξέλιξη – ζητήθηκαν και συμπληρωματικές μελέτες για τη στατικότητα του
εδάφους, παρ’ ότι είχαν προηγηθεί οι αναγκαίες γεωλογικές έρευνες πριν
ξεκινήσει το έργο.

Ως «συμπληρωματικό έργο» προέκυψε και η εγκατάσταση… καθισμάτων στο κεντρικό
γήπεδο, μετά τα λάθη που προέκυψαν στις προδιαγραφές του διαγωνισμού!

Το Σαββατοκύριακο η αναπληρωτής υπουργός Πολιτισμού κ. Φάνη Πάλλη – Πετραλιά
επιθεώρησε τα υπόγεια του Ολυμπιακού Σταδίου και σύμφωνα με πληροφορίες
ανακάλυψε πολλά «μικρά λάθη», τα οποία όμως μπορεί να δημιουργήσουν προβλήματα
κατά τη διάρκεια των Αγώνων: από σκουπίδια κάτω από τις κερκίδες ώς και το –
ανύπαρκτο – βάψιμο των εξωτερικών τοίχων…

Διαφωνούν και στον τρόπο υπολογισμού του «λογαριασμού»

N. Αλευράς

Στο «θολό» φόντο του Ολυμπιακού προϋπολογισμού εξελίσσεται παράλληλα μια από
τις μεγαλύτερες πολιτικές κόντρες, με μικρά διαλείμματα εκεχειρίας. H πρόσφατη
κόντρα της αναπληρώτριας υπουργού Πολιτισμού κ. Φάνης Πετραλιά και του πρώην
υφυπουργού Πολιτισμού με αρμοδιότητα τα περισσότερα Ολυμπιακά έργα κ. Νάσου
Αλευρά έφερε απλώς στην επιφάνεια το πρόβλημα. Στην πραγματικότητα μέχρι
στιγμής ουδείς μπορεί να ανακοινώσει τον «λογαριασμό» από το κόστος των έργων,
αφού οι δύο πλευράς δεν συμφωνούν ούτε στον τρόπο υπολογισμού, αλλά ούτε καν
στο το τι θεωρείται και τι όχι Ολυμπιακό έργο.

«Είναι δυνατόν να θεωρούμε Ολυμπιακό έργο το Μετρό ή το αεροδρόμιο;»,
αναρωτιέται ο κ. Αλευράς. «Είναι δυνατόν να βάζουμε στο κονδύλιο του κόστους
των γηπέδων και τα οδικά έργα βελτίωσης των δρόμων που οδηγούν σε αυτά; Ή να
προσθέτουμε στον λογαριασμό τις πρόσθετες και προσωρινές κατασκευές που σε
άλλες συνθήκες θα τις έκανε η Οργανωτική Επιτροπή, η οποία έχει αρμοδιότητα τα
overlays; Αν θέλουμε να προσθέσουμε στον λογαριασμό και το κόστος των
απαλλοτριώσεων, να το κάνουμε, δεν θα διαφωνήσει κανείς. Αλλά να το πούμε. Δεν
είναι δυνατό να το παρουσιάζουμε ως «συμπληρωματική σύμβαση» για δημιουργία
εντυπώσεων ότι προστέθηκαν εκ των υστέρων διάφορα και αυξήθηκε το κόστος 48%».
Από την άλλη πλευρά η αναπλώτρια υπουργός Πολιτισμού κ. Πετραλιά έχει μια
εντελώς διαφορετική θεώρηση της κατάστασης. «H προηγούμενη κυβέρνηση
παρουσίαζε επιλεκτικά τις δαπάνες για να εμφανίζει πλασματικούς
προϋπολογισμούς. Για μας δεν έχει σημασία αν είναι απαλλοτριώσεις ή κατασκευές
ή Ολυμπιακές προσαρμογές. Από τη στιγμή που όλ’ αυτά τα πληρώνουν οι Έλληνες
φορολογούμενοι, η κυβέρνηση οφείλει να παρουσιάζει ολόκληρη την αλήθεια».

Ο αντίλογος έρχεται πάλι από τον κ. Αλευρά, ο οποίος υποστηρίζει ότι μέχρι τις
7 Μαρτίου 2004 οι αυξήσεις στα έργα ήταν 44.788.314 εκατομμύρια ευρώ (4,47%)
ενώ από τις εκλογές και μέχρι σήμερα οι αυξήσεις είναι άλλα 87.957.837
εκατομμύρια ευρώ, δηλαδή 8,78%. «H κ. Πετραλιά προσθέτει μέχρι και τον ΦΠΑ που
επιστρέφει στα κρατικά ταμεία για να αυξήσει το κόστος σε 48%. H αύξηση δεν
ξεπερνά 13,26%».

Ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ παραδέχεται πως τις αυξήσεις που υπέγραψε η κ. Πετραλιά
επειδή αφορούν την κάλυψη των overlays και έργα υποδομής αρμοδιότητας του
ΥΠΕΧΩΔΕ «θα τις υπέγραφε όποιος κι αν ήταν κυβέρνηση». Υπογραμμίζει όμως ότι η
σημερινή κυβέρνηση «μπορεί να πιέσει και να διαπραγματευτεί με τους
κατασκευαστές όπως κάναμε κι εμείς για να μην ξεφύγει το κόστος με το πρόσχημα
της τελευταίας στιγμής».

Πολλοί φορείς, μεγάλες υπερβάσεις

Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας. Στην αρχή εκτιμήθηκε ως μια απλή εργολαβία που θα κόστιζε περί τα 18 εκατομμύρια ευρώ. Με την έναρξη των εργασιών διαπιστώθηκε ότι λόγω της κακής συντήρησης του γηπέδου η στέγη είχε… υποχωρήσει από την αρχική της θέση

Υπηρεσιακός παράγοντας του υπουργείου Πολιτισμού επισημαίνει ως μια από
τις αιτίες των υπερβάσεων τον διαφορετικό τρόπο δημοπράτησης των έργων από
φορέα σε φορέα. Κι αυτό φωτογραφίζει ευθέως τις αρχικές μελέτες. «Για
παράδειγμα, τα έργα αρμοδιότητας του υπουργείου Πολιτισμού προκηρύχθηκαν από
τη Γενική Γραμματεία Ολυμπιακών Αγώνων, με τη μέθοδο της μελετο – κατασκευής»
επισημαίνει ο ίδιος παράγοντας. «Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ο ανάδοχος είχε
την ευχέρεια να φέρει το κόστος κοντά στα μέτρα του. Το σύστημα αυτό θεωρείται
μάλλον ξεπερασμένο. Στην πράξη αποδείχτηκε, όσο κι αν ακούγεται περίεργο, ότι
και στα έργα αρμοδιότητας ΥΠΕΧΩΔΕ που δημοπρατήθηκαν με οριστική μελέτη, το
φούσκωμα εκ των υστέρων απεδείχθη πολύ μεγάλο. Αυτό όμως συνέβη επειδή στην
πορεία ανακαλύπτονταν διάφορες «τρύπες» που έπρεπε να μπαλωθούν. Στις
περιπτώσεις των μελετο-κατασκευών οι υπερβάσεις στο κόστος προέκυψαν από
άλλους παράγοντες κι όχι από αυξήσεις στο κόστος του ίδιου του έργου».

Σε Νίκαια, Λιόσια και Γαλάτσι. Στην κατασκευή των γηπέδων στη Νίκαια,
τα Λιόσια και το Γαλάτσι, η ένταξη στην εργολαβία και των οδικών έργων που
θεωρούνται έργα υποδομής ανέβασε κι άλλο τον λογαριασμό. H εκτίμηση ήταν ότι
«θα χανόταν κι άλλος χρόνος» μέχρι να προκηρυχθούν από την αρχή τα οδικά έργα
και έτσι επελέγη να ενταχθούν σε υπάρχουσες εργολαβίες ως συμπληρωματικές
συμβάσεις…

Σε άλλα έργα, τον τελικό λογαριασμό «φούσκωσαν» ορισμένες ακριβές – αλλά όπως
εκτιμήθηκε τότε αναγκαίες – αντισεισμικές κατασκευές: χαρακτηριστική είναι η
περίπτωση του κλειστού γυμναστηρίου των Άνω Λιοσίων. «Μπορεί να φαίνεται
εξεζητημένη η κατασκευή του γηπέδου, όμως κανείς δεν θα μπορούσε να πάρει την
ευθύνη και να πει «δεν το πληρώνουμε αυτό»», τονίζει στέλεχος της προηγούμενης
κυβέρνησης.

Στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας. Παρόμοιο πρόβλημα εμφανίστηκε στην
ανακαίνιση του Σταδίου Ειρήνης και Φιλίας. Στην αρχή εκτιμήθηκε ως μια απλή
εργολαβία που θα κόστιζε περί τα 18 εκατομμύρια ευρώ. Με την έναρξη των
εργασιών διαπιστώθηκε ότι λόγω της κακής συντήρησης του γηπέδου η στέγη
είχε… υποχωρήσει από την αρχική της θέση. H διόρθωση της κατασκευής απαίτησε
νέες μελέτες και φυσικά εργασία, τα οποία εκτιμάται να αυξήσουν το κόστος έως
τα 29 εκατομμύρια ευρώ.

Στο ΟΑΚΑ. H περίπτωση των έργων στο συγκρότημα του Ολυμπιακού Σταδίου
στο Μαρούσι είναι διαφορετική. Το κόστος των έργων στο ΟΑΚΑ είναι ίσως το
μοναδικό που «ανέβηκε» τόσο ψηλά. Ξεκίνησε (και οι δύο εργολαβίες) από 250
εκατ. ευρώ και αναμένεται να φτάσει τα 376 εκατ. ευρώ. Βεβαίως σε αυτό το
νούμερο περιλαμβάνονται τα πάντα: από τα στέγαστρα και την κατασκευή της
πλατείας, μέχρι τον τεχνολογικό εξοπλισμό του συγκροτήματος και όλα τα έργα
υποδομής.

Σύμφωνα με πληροφορίες, πέντε ήταν οι βασικοί λόγοι που «ξέφυγε» ο
προϋπολογισμός του ΟΑΚΑ: οι βελτιωτικές μελέτες στατικότητας του εδάφους (παρ’
ότι είχε ελεγχθεί εξονυχιστικά το υπέδαφος του Ολυμπιακού Σταδίου), οι
ιδιαίτερες κατασκευές για τις Τελετές Έναρξης και Λήξης, η αντικατάσταση του
Δικτύου Μέσης Τάσης (ΔΕΗ) σε ολόκληρο το συγκρότημα, η προσθήκη των δυο
στεγάστρων στις επίσημες εισόδους (Λ. Κύμης και Σπ. Λούη) και η απόφαση να
γίνει τελικά ο Τοίχος των Εθνών. Παρ’ όλα αυτά, από την πρόταση Καλατράβα
«κόπηκαν» αρκετά στοιχεία όπως η κατασκευή του Μνημείου, ορισμένες λίμνες με
σιντριβάνια και φυσικά το έργο του προαστιακού σταθμού της Νερατζιώτισσας. Τα
έργα πυρασφάλειας στο διπλανό Βασικό Κέντρο Τύπου (MPC) προσετέθησαν εκ των
υστέρων όταν διαπιστώθηκε ότι η κατασκευή του κτιρίου της Helexpo (η οποία
επεκτάθηκε) χρειαζόταν ενίσχυση.

Σε Μαρκόπουλο, Σχινιά. Στο Μαρκόπουλο η αύξηση του κόστους οφείλεται
κυρίως στα κονδύλια διαμόρφωσης του περιβάλλοντος χώρου και σε προσθήκες που
ζητήθηκαν να γίνουν στον νέο Ιππόδρομο. Τέλος, το κόστος των απαλλοτριώσεων
παραμένει ο μεγάλος «άγνωστος X» στον Ολυμπιακό προϋπολογισμό. Στην περίπτωση
του Καυτατζόγλειου οι πληροφορίες λένε πως οι απαλλοτριώσεις άγγιξαν τα 7
εκατομμύρια ευρώ, γεγονός που ανεβάζει σημαντικά το συνολικό κόστος. Οι
απαλλοτριώσεις για να γίνει το Ολυμπιακό Κωπηλατοδρόμιο του Σχινιά κόστισαν
στον δημόσιο κορβανά περί τα 65 εκατομμύρια ευρώ, όταν το κόστος του έργου
υπολογίζεται συνολικά σε 152 εκατομμύρια ευρώ.