Δρόμοι

Μάθαμε…

… πρόσφατα πως κυκλοφόρησε στην αγορά ένα νέο προϊόν που μπορεί να
προγραμματίζεται για να βλέπουμε στον ύπνο μας όνειρα της επιλογής μας. Made
in Japan, αυτή η συσκευή ονομάζεται “εργαστήριο ονείρων”. Ύστερα από τόσες
προόδους που σημειώσαμε στις άοκνες προσπάθειές μας να καταστρέψουμε το φυσικό
μας περιβάλλον, δεν είναι καθόλου παράξενο που έρχεται τώρα και η σειρά της
εσωτερικής μας φύσης. Με αυτή την ευκαιρία, ο αρθρογράφος Νόρμαν Σόλομον
θυμήθηκε εκείνο που είχε πει κάποτε ο Φράνσις Μπέικον: πως, δηλαδή,
βασανίζουμε τη μητέρα Φύση για να μας αποκαλύψει τα μυστικά της. Τώρα θα
βασανίζουμε και τον εαυτό μας, ακόμη και στον ύπνο μας. Όμως, όπως τα άγρια
ζώα και τα αποδημητικά πουλιά, τα όνειρα δεν κάθονται να τα δαμάσουμε.

Δεν είναι…

… ένα προϊόν που μπορεί να υποταχτεί στην αγορά. Είναι ένα από τα λιγοστά
“υπάρχοντα” του ανθρώπου που ούτε να πουληθούν ούτε να αγοραστούν μπορούν. Δεν
χρειάζεται να αγοράσεις ρούχα για να τα “ντύσεις”. Δεν χρειάζεται να τα
ασφαλίσεις. Δεν χρειάζεται να τα αναβαθμίσεις. Είναι άχρηστα για την αγορά. Ή
ήταν μέχρι τώρα. Γιατί, τώρα, κάποιοι στον κόσμο της τεχνολογίας και των
ηλεκτρονικών μέσων αναλαμβάνουν όχι πια μόνο να σκέφτονται, αλλά και να
ονειρεύονται για μας. Τι λένε οι κατασκευαστές του “εργαστηρίου ονείρων”; Πως
είναι καλύτερα να επιλέγουμε εμείς τα όνειρά μας παρά να τα αφήνουμε να
επιλέγουν εμάς. Λες και ήταν ποτέ απολύτως στο χέρι μας να επιλέξουμε τα
όνειρά μας. Λες και δεν μας υποβάλλουν καθημερινά τα μέσα “ενημέρωσης” όχι
μονάχα τι θα ονειρευτούμε, αλλά και τι θα φάμε, τι θα πιούμε, τι θα
αγοράσουμε, πώς θα μας αγγίξουν, πώς θα μας αγαπήσουν – μια μαζική υποβολή
ονείρων.

H περιέργεια…

… σίγουρα θα σπρώξει πολλούς να παραδοθούν στο “εργαστήριο ονείρων”,
προεξοφλεί ο Νόρμαν Σόλομον. Όμως, αυτό που χρειαζόμαστε δεν είναι να
ελέγχουμε τα όνειρά μας. Αυτό που χρειαζόμαστε είναι να ανακαλύψουμε ποια
είναι αυτά πραγματικά. Γιατί η σύγχυση από τα μηνύματα ολόγυρά μας τα κάνει
ολοένα και πιο θολά. Εκείνα ακριβώς που δεν θα ήταν ποτέ δυνατόν να αγοραστούν
μάς τα προσφέρουν σαν να είναι είδη για κατανάλωση: ελευθερία, έρωτας,
εκπλήρωση. Διαφημιστικά σλόγκαν κλείνουν μέσα σε λίγες μονάχα λέξεις το
όνειρο.

Τα όνειρα…

… αποκαλύπτουν την πραγματικότητα, που όμως δεν έχει γίνει συνειδητή ακόμη,
είχε πει ο συγγραφέας Φραντς Κάφκα. Γι’ αυτό ακριβώς οι μηχανές που
κατασκευάζουν όνειρα δεν φαίνεται να έχουν ιδιαίτερα λαμπρό μέλλον.
Τουλάχιστον στον ύπνο του, ο άνθρωπος θα προτιμήσει να παραμείνει ελεύθερος να
φαντάζεται την πραγματικότητα όπως αυτός θέλει.