Kαβάφης, Tσαρούχης, Eμπειρίκος: «παίδες εν καμίνω»

Το εξώφυλλο της έκδοσης «Ο Γιάννης Τσαρούχης διαβάζει Καβάφη στο σπίτι του Ανδρέα Εμπειρίκου»

«Ο Γιάννης Τσαρούχης διαβάζει Καβάφη στο σπίτι του Ανδρέα Εμπειρίκου», είναι ο
τίτλος μιας μικρής, κομψής έκδοσης της «Άγρας» που τη συνοδεύει ένα CD και
παρουσιάστηκε χθες το μεσημέρι στο Μουσείο Μπενάκη μπροστά σ’ ένα πολυπληθές,
ιδιαίτερα συγκινημένο κοινό. Ο Ανδρέας Εμπειρίκος συνήθιζε να μαγνητοφωνεί τον
εαυτό του, αλλά και φίλους του, σε απαγγελίες ποιημάτων κι από το αρχείο των
μαγνητοφωνημένων ταινιών του προέρχεται το CD «Ο Γιάννης Τσαρούχης διαβάζει
Καβάφη στο σπίτι του Ανδρέα Εμπειρίκου». Πιο συγκεκριμένα σ’ ένα ταξίδι του
Γιάννη Τσαρούχη στην Ελλάδα το 1972 (ήταν μόνιμα εγκατεστημένος στο Παρίσι σε
όλη τη διάρκεια της δικτατορίας) ο Ανδρέας Εμπειρίκος «κατέγραψε» την
απαγγελία του είκοσι δύο ποιημάτων του Καβάφη (ανάμεσά τους «Πολύ σπανίως»,
«Επέστρεφε», «Θάλασσα του πρωϊού», «Φωνές», «Θερμοπύλες»). Μιλώντας για την
έκδοση και το CD η πρόεδρος του «Ιδρύματος Γιάννη Τσαρούχη» Νίκη Γρυπάρη
αναφέρθηκε στον καίριο τρόπο που μ’ αυτόν διάβαζε την ποίηση (και ιδιαίτερα
του Καβάφη) ο Γιάννης Τσαρούχης, ενώ δεν έκρυβε την ενόχλησή του για τους
παρατονισμούς και τα «σαρδάμ» των Ελλήνων ηθοποιών. Στη συνέχεια ο γιος του
Ανδρέα Εμπειρίκου, Λεωνίδας, μίλησε με την αμεσότητα και τη ζεστασιά του
αυτόπτη μάρτυρα, για τα μεγάλα πάθη του πατέρα του που υπήρξαν (εκτός της
ποίησης) η φωτογραφία και το μαγνητόφωνο. Στις «αθησαύριστες» μπομπίνες του
(απ’ όπου προέρχεται το CD με τις απαγγελίες των ποιημάτων του Καβάφη από τον
Τσαρούχη) περιέχονται συζητήσεις του Ανδρέα Εμπειρίκου με τον Οδυσσέα Ελύτη
αλλά και άλλες πολύτιμες μαρτυρίες.

Παίρνοντας στη συνέχεια το λόγο ο Γιώργης Γιατρομανωλάκης μίλησε με
ενθουσιασμό για την ευτυχή συγκυρία να «συνεργαστούν» τρεις Έλληνες (ο
Καβάφης, ο Τσαρούχης κι ο Εμπειρίκος) σε μια κρίσιμη στιγμή για τον Ελληνισμό
(το 1972) και να δώσουν το «στίγμα» της σωστής στάσης απέναντι στην περιπέτεια
που περνούσε η Ελλάδα. Παρομοίασε τους τρεις Έλληνες δημιουργούς με τους
«Τρεις παίδες εν καμίνω» και ολοκλήρωσε διαβάζοντας το ομότιτλο ποίημα του A.
Εμπειρίκου. Τέλος, ο ζωγράφος Νίκος Στεφάνου σκιαγράφησε ερήμην του βιβλίου
και του CD την πρώτη του συνάντηση με τον Γιάννη Τσαρούχη, στα μέσα της
δεκαετίας του ’50, όταν ο τελευταίος έμενε στο μέγαρο «Ελευθερουδάκη» στο
Σύνταγμα, το επονομαζόμενο «Κατινέ Παλάς» με συγκατοίκους στο ίδιο κτίριο τον
πεζογράφο Κώστα Ταχτσή και τον ζωγράφο Γιάννη Μιγάδε. Αξίζει να σημειωθεί ότι
στην ομότιτλη με το CD έκδοση δημοσιεύονται, πέραν των είκοσι δύο ποιημάτων
που απαγγέλλει ο Γιάννης Τσαρούχης, κείμενα της Ευφροσύνης Δοξιάδη με τίτλο «Ο
Τσαρούχης διάβαζε Καβάφη για φίλους», του Γιώργη Γιατρομανωλάκη «Εμπειρίκος –
Τσαρούχης – Καβάφης», καθώς επίσης και κείμενα του Γιάννη Τσαρούχη για τον
Καβάφη και τον Εμπειρίκο και του Εμπειρίκου για τον Τσαρούχη.