H λεία από τις ληστείες δεν δικαιολογεί «ευγενή κίνητρα» για τη 17 Nοέμβρη

H πλούσια λεία που απέσπασε η 17N από τις ληστείες που έκανε, οδήγησαν το δικαστήριο στην απόρριψη των «πολιτικών κινήτρων» που επικαλέστηκαν τα μέλη της για τις πράξεις τους

Το σκεπτικό της απόφασης για τη 17N που αφορά το κεφάλαιο «πολιτικά κίνητρα»
αναφέρει:

Μια κατηγορία κινήτρων που ωθούν σε παραβατική συμπεριφορά αποτελούν και τα
καλούμενα «πολιτικά κίνητρα», στην έννοια των οποίων υπάγονται εκείνα που
σχετίζονται με βίαιες επεμβάσεις σε κοινωνικοπολιτικές μεταβλητές.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προέκυψε από όλα τα ανωτέρω αναφερόμενα
αποδεικτικά μέσα που κρίθηκαν νόμιμα και ιδίως από τις αναγνωσθείσες
προκηρύξεις της ΕΟ 17N και τις απολογίες των ίδιων των κατηγορουμένων, τα
προβαλλόμενα κίνητρα (εγγύτερα και απώτερα) της 27ετούς δράσης της οργάνωσης
στον χώρο του ποινικού δικαίου, με την τέλεση από τα μέλη της των βαρύτατων
εγκλημάτων που προαναφέρθηκαν (ανθρωποκτονιών, εκρήξεων, ληστείων κ.λπ.) ήσαν
σε μικροκλίμακα μεν η προβαλλόμενη από την οργάνωση κοινωνική αδικία που
παράγεται από τη λειτουργία του ισχύοντος κοινωνικοπολιτικού συστήματος
(ανεργία, ανασφάλεια, πληθώρα αδικαιολόγητων εργατικών ατυχημάτων,
εκμετάλλευση της εργατικής τάξης κ.λπ.), καθώς και η προβαλλόμενη «υποδούλωση»
της χώρας στον ξένο πολιτικό και οικονομικό «ιμπεριαλισμό» που δεν καθιστά
δυνατή την απεμπλοκή της χώρας μέσω των ευχερειών και δυνατοτήτων του
ισχύοντος πολιτικού και κοινωνικού συστήματος, απάντηση δε της οργάνωσης σ’
αυτά, ήταν η ένοπλη βία που εμφανιζόταν σαν μορφή σκοτεινής δικαιοσύνης (dark
juctice) στα μάτια των μαζών.

«Ένοπλοι εργάτες στα εργοστάσια»

Ο απώτερος όμως προβαλλόμενος από αυτήν σκοπός της δράσης σε μεγακλίμακα ήταν
η πρόκληση ενός μαζικού επαναστατικού κινήματος (ιδίως σε συνθήκες μιας
απρόβλεπτης οικονομικής ή εθνικής κρίσης), που θα οδηγούσε στην καθίδρυση ενός
ουδόλως συγκεκριμενοποιούμενου από την οργάνωση ούτε καν σε βασικές γραμμές,
συστήματος, «αυτοδιαχειριζόμενου σοσιαλισμού με στοιχεία λαϊκής συμμετοχής»,
όπου «οι εργάτες ένοπλοι θα φυλάνε τα εργοστάσια, ο αγρότες ένοπλοι τις
γεωργικές εκμεταλλεύσεις, οι φοιτητές ένοπλοι τα πανεπιστήμια κ.ο.κ.». Ένα
τέτοιο πολιτικό μοντέλο, πέραν του ότι είναι τελείως αόριστο και ουτοπικό (βλ.
μόνο βραχύβια γαλλική κομμούνα και τους μπολσεβίκους της ρώσικης Επανάστασης
των πρώτων ημερών), πέραν του ότι δεν λαμβάνει καθόλου υπόψη τις γαιοπολιτικές
παραμέτρους, τις ευχέρειες και δυνατότητες και συναρτήσεις του διεθνούς
πολιτικού γίγνεσθαι και των εντεύθεν δυνατοτήτων του μέτρου μιας εντατικής και
εκτατικής πολιτικής μεταβολής σε καθεστωτικό επίπεδο, χωρίς το αφόρητο κόστος
πιθανής εμπλοκής της χώρας σε πολεμικές και άλλες ασύλληπτου μεγέθους
περιπέτειες, στην εκτίμηση του μέσου κοινωνού, φαντάζει ως εφιαλτικό, αφού τη
σημερινή κοινωνία της ελπίδας και της ήρεμης και ανθρώπινης για το μέγιστο
τμήμα του πληθυσμού διαβίωσης με προοπτικές να πλατύνει και να βαθύνει ακόμη η
δημοκρατία σε ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα που θα επεκταθούν στο σύνολο
του πληθυσμού, θα την αντικαθιστούσε μια κοινωνία ενόπλων και
αλληλοϋποβλεπόμενων πολιτών (πρβλ. την καταστροφική «πολιτιστική επανάσταση»
του Μάο Τσε Τουνγκ), στα μέτρα της οργάνωσης των κατηγορουμένων, στην οποία,
αναγκαίως εκ των πραγμάτων, οι ίδιοι θα είχαν την ευκαιρία να επεκτείνουν την
κυριαρχία του υπερ-Εγώ τους σε ολόκληρο τον πληθυσμό (πρβλ. έργο του Jean
Genet, le Balcon, εκδ. L’ Arbalete, 1956).

Αποτρόπαιες πράξεις

Περαιτέρω, οι φοβερές και αποτρόπαιες πράξεις των κατηγορουμένων, σε καιρό
ειρηνικής περιόδου και δημοκρατικής διακυβέρνησης, που σχεδιάστηκαν και
εκτελέσθηκαν με ύπουλο και σκληρό τρόπο, κατ’ αθώων και ανύποπτων θυμάτων και
πολλές φορές υπό συνθήκες υψηλού βαθμού διακινδύνευσης και τρίτων (μη άμεσων
«στόχων» της, λ.χ. Αξαρλιάν), τελούν σε προφανή δυσαναλογία και πλήρη
απροσφορότητα προς τους επιδιωκόμενους από αυτούς στόχους, αφού επί τόσα
χρόνια και με τόσα πολλά εγκλήματα ουδέν αποκόμισαν σε επίπεδο «πολιτικό»,
όπως ισχυρίζονται ότι επιδίωκαν. Ούτε στην προκειμένη περίπτωση μπορεί να
νομιμοποιηθεί κοινωνικά μια «συμψηφιστική λογική» προς τις υπάρχουσες σε κάθε
κοινωνία ατέλειες και αντινομίες, αφού αυτές μόνο με πολιτικά μέσα και όχι με
εγκλήματα θα μπορούσαν να αποκατασταθούν. Πρέπει να συναρτηθεί προς τα ανωτέρω
και ο χαμηλός βαθμός προσωπικής διακινδύνευσης των κατηγορουμένων, οι οποίοι
έδρασαν σχεδόν ανενόχλητοι επί 27 έτη. Αλλά και η πλούσια λεία των συχνών και
με σκληρότητα ενίοτε εκτελούμενων ληστειών, που τουλάχιστον σε μερικά από τα
μέλη εξασφάλισε αμοιβές αποκλειστικής απασχόλησης και άνετη διαβίωση και εν
μέρει και πλουτισμό, δεν μπορεί να δικαιολογήσει ούτως ή άλλως την παραδοχή
«ευγενών κινήτρων». Την εν λόγω δράση και τα προτεινόμενα κίνητρα αποδοκίμασε
η μέγιστη πλειοψηφία των Ελλήνων και όλα τα έχοντα κοινοβουλευτική εκπροσώπηση
πολιτικά κόμματα. Τα αίτια λοιπόν που επικαλούνται οι κατηγορούμενοι, παρ’ ότι
οι ίδιοι από τη δική τους καθαρά υποκειμενική σκοπιά τα θεωρούν πολιτικά και
μη ταπεινά, από την άποψη του μέσου κοινωνού, πέραν του ότι είναι προβληματικό
αν μπορούν να χαρακτηρισθούν «πολιτικά», αναμφίβολα δεν μπορούν κατ’ ουδένα
λόγο να κριθούν ως «μη ταπεινά» και συνεπώς πρέπει να απορριφθεί το σχετικό
αίτημα της υπεράσπισης των κατηγορουμένων, ως ουσιαστικά αβάσιμο.

Τέλος, η καθαρά υποκειμενική άποψη του δράστη εγκλημάτων με υπολαμβανόμενα από
αυτόν κίνητρα ως «πολιτικά», πέραν των άνω αντικειμενικά καθορισμένων ορίων,
δεν μπορεί να αξιολογηθεί ούτε ως θεμελιωτικό στοιχείο εφαρμογής του κανόνα
του άρθρου 31 παρ. 2 ΠΚ κατά το οποίο: «H πράξη όμως δεν καταλογίζεται στον
δράστη, αν αυτός πίστεψε λόγω πλάνης ότι είχε το δικαίωμα να τελέσει την πράξη
και η πλάνη του ήταν συγγνωστή».

H ρήξη με το σύστημα

Τούτο διότι, επί συνολικής ρήξης του δράστη με το ισχύον νομικό σύστημα, του
οποίου αυτός αρνείται τις διατάξεις στο σύνολό τους, δεν μπορεί να νοηθεί ότι
η εντεύθεν πηγάζουσα αντίληψή του περί του αδίκου μπορεί να υπαχθεί στην
έννοια του συγγνωστού, αφού κατά την απόλυτα παραδεδεγμένη εννοιολογική
θεώρηση του συγγνωστού της νομικής πλάνης, αυτή θα μπορούσε να θεμελιωθεί μόνο
όταν ο δράσης όχι μόνο αγνοούσε, αλλά και δεν μπορούσε να διαγνώσει τον άδικο
χαρακτήρα της πράξης του, οποιαδήποτε επιμέλεια και προσπάθεια και αν
κατέβαλλε, με τις in concreto συνθήκες και περιστάσεις, εν όψει και της
ηλικίας του και των πνευματικών και επαγγελματικών του ικανοτήτων.

Στην προκειμένη όμως περίπτωση δεν ανέκυψαν αποδεικτικά οι όροι εφαρμογής της
διάταξης, αφού άλλωστε οι κατηγορούμενοι ισχυρίσθηκαν σαφώς ότι γνωρίζουν ότι
δρουν κατά παράβαση του ισχύοντος δικαίου, του οποίου αρνούνται ολοκληρωτικά
τη νομιμοποιητική υπόσταση.

Το ελαφρυντικό της ειλικρινούς μετάνοιας

Σε περίπτωση που ο κατηγορούμενος στην αρχή φαίνεται ότι επέδειξε την
προπεριγραφείσα θετική συμπεριφορά, αλλά κατά τη διαδικασία υπαναχώρησε και
αρνήθηκε τη συμβολή του στην ορθή απονομή της δικαιοσύνης, ανακαλών τις
αρχικές του ομολογίες και δηλώσεις κατά συμμετόχων του, η συμπεριφορά αυτή
πρέπει να κριθεί στο σύνολό της, με κυρίαρχη έμφαση προς την τελική του στάση
και το δικαστήριο να του αρνηθεί την παροχή του ελαφρυντικού. Στην προκειμένη
περίπτωση, οι εκ των κατηγορουμένων Τσελέντης, Τέλιος, Κονδύλης και Θωμάς
Σερίφης εξ αρχής κατά την προανάκριση, την ανάκριση, αλλά και τη διαδικασία
στο ακροατήριο επέδειξαν συμπεριφορά που δείχνει μεταμέλεια για τη συμμετοχή
τους στις πράξεις για τις οποίες κρίθηκαν ένοχοι, η δε μεταμέλειά τους υπήρξε
έμπρακτη, αφού και τη δική τους συμμετοχή στο μεγαλύτερο μέτρο ομολόγησαν και
τους συμμετόχους τους αποκάλυψαν, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στις ανωτέρω
σκέψεις, αλλά και δεν υπαναχώρησαν από τις αρχικές τους καταθέσεις.

Συνεπώς, στους εν λόγω πρέπει να αναγνωρισθεί το προαναφερόμενο ελαφρυντικό
και να τους επιβληθούν για τις πράξεις που τέλεσαν οι ελαττωμένες ποινές του
άρθρου 83 ΠΚ.

Αντιθέτως, δεν δικαιούνται να τύχουν του εν λόγω ελαφρυντικού οι λοιποί
κατηγορούμενοι, Χριστόδουλος, Σάββας και Βασίλειος Ξηροί, Κωνσταντίνος
Καρατσώλης, Διονύσιος Γεωργιάδης, Βασίλειος Τζωρτζάτος και Παύλος Σερίφης, οι
οποίοι αρχικώς κατά την προδικασία ομολόγησαν τις δικές τους πράξεις και
προέβησαν σε δηλώσεις σχετικά με τους συμμετόχους τους λοιπούς
συγκατηγορούμενους πλην όμως, για λόγους που εκτίθενται σε άλλο σημείο της
απόφασης αυτής, κατά τη διαδρομή του χρόνου και ιδίως κατά τη διαδικασία στο
ακροατήριο υπήρξαν αρνητικοί. Ομοίως, δεν δικαιούται να λάβει το εν λόγω
ελαφρυντικό και ο εκ των κατηγορουμένων N. Παπαναστασίου, ο οποίος καμία
μεταμέλεια δεν επέδειξε, αλλά έμεινε πιστός στην ανθρωποκτόνα δράση της
φονικής οργάνωσης.