Ευρωπρωταθλητές στο στρες οι Έλληνες εργαζόμενοι

Βαρύ και ασήκωτο αποδεικνύεται το εργασιακό στρες για τους Έλληνες, οι
οποίοι αποδίδουν σε αυτό, περισσότερο από τους άλλους Ευρωπαίους, τα σωματικά
και ψυχολογικά προβλήματά τους. Αυτό είναι το συμπέρασμα μιας νέας ευρωπαϊκής
μελέτης, στην οποία συμμετείχαν 11.054 εργαζόμενοι από τις χώρες της
Ευρωπαϊκής Ένωσης των «15». Οι εργαζόμενοι απάντησαν σε διάφορα ερωτήματα για
το κατά πόσον αποδίδουν στο εργασιακό στρες ήπια ψυχικά προβλήματα ή
ψυχοσωματικά συμπτώματα που τους αναγκάζουν να απευθύνονται σε γιατρούς.

Οι απαντήσεις τους βαθμολογήθηκαν από τους ερευνητές από 0 (καμία σχέση
εργασιακού στρες και υγείας) έως 2 (πάρα πολύ μεγάλη σχέση) και οι χώρες
ταξινομήθηκαν ανάλογα με τον μέσο όρο της βαθμολογίας. Αποτέλεσμα: οι Έλληνες
πέτυχαν μέση βαθμολογία 1,67 – τη χειρότερη στην Ευρώπη.

Δεύτεροι χειρότεροι ήρθαν οι Ιταλοί (μέση βαθμολογία 1,06) και τρίτοι οι
Γάλλοι (1,02). Στον αντίποδα, βρέθηκαν Ιρλανδία και Αυστρία με μέση βαθμολογία
0,31 και 0,48, αντίστοιχα.

Διαφορετικότητα. «Τα στοιχεία αυτά δείχνουν πως ο τρόπος με τον οποίο
αντιλαμβάνεται κάθε άνθρωπος τις επιπτώσεις του εργασιακού στρες στην υγεία
του, παρουσιάζει μεγάλες διακυμάνσεις από χώρα σε χώρα», λέει ο επικεφαλής
ερευνητής δρ Κέβιν Ντάνιελς, καθηγητής Οργανωτικής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο
του Λόφμπρο, στη Βρετανία. «Πιστεύουμε πως αυτό οφείλεται στις διαφορετικές
αντιλήψεις, αλλά και στις διαφορετικές συνθήκες εργασίας σε κάθε μία από
αυτές. Οι διαφορές αυτές φαίνεται πως προστατεύουν από το εργασιακό στρες τους
Αυστριακούς και τους Ιρλανδούς, ενώ τα πράγματα σε Ελλάδα, Ιταλία και Γαλλία
είναι πολύ πιο δύσκολα, με συνέπεια να καταβάλλει το στρες τους εργαζόμενούς
τους».

Νους και σώμα. «Εργάζομαι σε ιδιωτικό νοσοκομείο και καθημερινά έρχομαι
σε επαφή με δεκάδες υπηρεσίες του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα», λέει η
26χρονη διοικητική υπάλληλος Ντίνα Παπαδοπούλου. «Όταν, όμως, εσύ έχεις
προθεσμίες να τηρήσεις και οι άλλοι λειτουργούν με ρυθμούς… χελώνας, το
άγχος σε πνίγει. Όταν φτάσω στα όριά μου, με πιάνει πανικός. Το αίμα ανεβαίνει
στο κεφάλι μου, παγώνω, το μυαλό μου “μπλοκάρει” και μου είναι αδύνατο να
σκεφτώ καθαρά. H κατάσταση αυτή από μόνη της με τρομάζει ακόμα περισσότερο και
αν δεν την ξεπεράσω, δεν μπορώ να λειτουργήσω ξανά».

Πέρα από το άγχος, η κ. Παπαδοπούλου παρουσιάζει και σωματικά συμπτώματα.
«Έπειτα από μια δύσκολη ημέρα, κάθομαι επιτέλους να φάω – όλη ημέρα τη “βγάζω”
με καφέδες – και στην πρώτη μπουκιά παθαίνω ναυτία, ενώ οι ημικρανίες μου
εκδηλώνονται πια σχεδόν καθημερινά», λέει.

Οι ιδιαιτερότητες. «H χώρα μας έχει πολλές ιδιαιτερότητες σε σύγκριση
με τις άλλες ευρωπαϊκές, με κυριότερες την έλλειψη οργάνωσης, οριοθέτησης των
καθηκόντων και σωστής δόμησης των εργασιακών χώρων», τονίζει ο ψυχολόγος κ.
Βασίλης Θεοδώρου, πρόεδρος του Πανελληνίου Ψυχολογικού Συλλόγου. «Επιπλέον,
στην Ελλάδα το “χαλασμένο τηλέφωνο” μεταξύ προϊσταμένων και υφισταμένων είναι
καθημερινή πρακτική, με τον υφιστάμενο συχνά να μην ξέρει τι περιμένει ο
προϊστάμενός του από αυτόν».

Παρά τις ελλείψεις, οι Έλληνες είναι οι πιο σκληρά εργαζόμενοι Ευρωπαίοι
(δουλεύουμε περισσότερες από 43,2 ώρες την εβδομάδα, σύμφωνα με την στατιστική
υπηρεσία της E.E.), αν και συνήθως «η εργασία τους ούτε αμείβεται κατάλληλα
(υλικά και ηθικά) ούτε αναγνωρίζεται», προσθέτει ο κ. Θεοδώρου.

Αν σε αυτά προστεθούν η έλλειψη βρεφονηπιακών σταθμών και κέντρων ψυχολογικής
υποστήριξης εντός των μεγάλων εταιρειών – «σε πολλές χώρες του εξωτερικού, η
ύπαρξη και των δύο είναι ο κανόνας και όχι η εξαίρεση», κατά τον κ. Θεοδώρου –
τότε γίνεται απολύτως κατανοητό γιατί οι Έλληνες είναι πιο ευάλωτοι στο
εργασιακό στρες από ό,τι οι Ευρωπαίοι συνάδελφοί τους.

H ταυτότητα της έρευνας

Από τους 11.054 Ευρωπαίους που συμμετείχαν στη νέα μελέτη, η οποία
δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Occupational and Environmental Medicine», το
54,4% ήταν άνδρες και η μέση ηλικία τους τα 38 χρόνια. Στη μελέτη συμμετείχαν
εργαζόμενοι από όλους τους κλάδους – δημόσιοι και ιδιωτικοί υπάλληλοι,
οικοδόμοι, αγρότες κ.ο.κ. H μέση διάρκεια εργασίας τους ήταν 10-14 χρόνια.

Οι ερωτήσεις που τους έγιναν αφορούσαν το αν η δουλειά τους τους προκαλούσε
συμπτώματα στρες, όπως πόνο στο στομάχι, μυϊκούς πόνους, άγχος, εκνευρισμό,
προβλήματα ύπνου, πονοκέφαλο, γενικευμένη κόπωση, μελαγχολία κ.τ.λ. Επιπλέον,
κλήθηκαν να απαντήσουν για τις συνθήκες εργασίας τους, τον ρυθμό της δουλειάς
τους, τη σχέση τους με τους συναδέλφους τους, τα προβλήματα με συναδέλφους και
πελάτες, τον έλεγχο που ασκούν στην εργασία τους και το αν είναι
ικανοποιημένοι από αυτήν.