MIKHΣ ΘEΟΔΩPAKHΣ «Zορμπάς» συμφωνικός και διεθνής

«”Ο Ζορμπάς μπαλέτο” είναι καθαρά συμφωνικό έργο και σήμερα είναι μια μεγάλη μέρα, γιατί σπάει ένα οχυρό. Γιατί πιστεύω ότι είναι δύσκολο να είσαι Έλληνας και να κάνεις συμφωνική μουσική», είπε ο Μίκης Θεοδωράκης

«Στο εξωτερικό δεν έχουν καθόλου καλή γνώμη για την Ελλάδα στον τομέα της
συμφωνικής μουσικής και τη θεωρούν τριτοκοσμική χώρα. Εγώ πάντως νιώθω
υπερηφάνεια ως Έλληνας – και το λέω δίχως εγωισμό – γιατί τα συμφωνικά μου
έργα στα ξένα μεγάλα δισκοπωλεία είναι τοποθετημένα δίπλα στα έργα του
Τσαϊκόφσκι και του Τέλεμαν». Με τα λόγια αυτά έκλεισε ο Μίκης Θεοδωράκης την
εκδήλωση για την παρουσίαση του «Συμφωνικού Ζορμπά», που εκδόθηκε από χθες σε
CD σε διεθνή κυκλοφορία από την Decca. Στον ίδιο δίσκο περιλαμβάνονται και τα
έργα του Θεοδωράκη «Adagio», «Ελληνική Αποκριά» (Adagio Carnaval).

To «Adagio» για σόλο φλάουτο, έγχορδα και κρουστά, καθώς και αποσπάσματα από
το μπαλέτο «Ζορμπάς» και «Καρναβάλι», ερμηνεύουν ο διάσημος αρχιμουσικός
Charles Dutoit, η Συμφωνική Ορχήστρα και Χορωδία του Μόντρεαλ, η Ορχήστρα
Φιλαρμόνια του Λονδίνου, ο φλαουτίστας Kenneth Smith και η σοπράνο Ιωάννα
Φόρτη.

H πρώτη παρουσίαση του έργου «Ζορμπάς μπαλέτο» έγινε το 1988 στην Άρενα της
Βερόνας, ενώ το «Καρναβάλι» παρουσιάσθηκε για πρώτη φορά στην Όπερα της Ρώμης,
το 1954, από το Ελληνικό Χορόδραμα της Ραλλούς Μάνου.

Συγκινημένος αλλά και παρορμητικός ο Μίκης Θεοδωράκης, κατά την παρουσίαση του
νέου του δίσκου που έγινε χθες το μεσημέρι στον «Μύλο» του «Χίλτον»,
αναφέρθηκε σε άγνωστες στιγμές από τη μεγαλοπρεπή πορεία του στη μουσική και
το τραγούδι. Αναφέρθηκε στο «Καρναβάλι» και θυμήθηκε ότι έγραφε συμφωνική
μουσική μ’ ένα πιάνο στην Τρίπολη. «Όταν ήμουν εξορία στη Μακρόνησο», τόνισε ο
Θεοδωράκης, «ήμουν υποχρεωμένος να μιλώ με ανθρώπους που δεν είχαν δει ποτέ
τους νότες. Εγώ είχα πρότυπα, τότε, τους σοβιετικούς συνθέτες Τσαϊκόφσκι,
Προκόφιεφ και Χατσατουριάν. Και έκανα τη σκέψη: Όταν θα γίνουμε κι εμείς σαν
τη Σοβιετική Ένωση, θα πρέπει να γράψω κι εγώ τέτοια έργα, σαν κι αυτούς…
Θέλω να σας πω ότι είχα κλεισμένα τ’ αυτιά μου σε άλλα ακούσματα. Το 1947, σε
μια μεταγωγή μας με καΐκι από τον Άγιο Κήρυκο στον Εύδηλο της Ικαρίας, άκουσα
για πρώτη φορά λαϊκή μουσική. Το τραγούδι του Παπαϊωάννου “Καπετάν Ανδρέα
Ζέππο”. Έγραψα λοιπόν μία σουΐτα με θέμα τον Ανδρέα Ζέππο. Ήταν ένα πάντρεμα
της κλασικής με τη λαϊκή μουσική».

Για τα συμφωνικά έργα του Θεοδωράκη, που κυκλοφόρησαν χθες, αλλά γενικότερα
για το έργο και την προσφορά του μίλησαν με λόγια θερμά: Ο μαέστρος Λουκάς
Καρυτινός τον χαρακτήρισε εύστροφο, παθιασμένο και ρομαντικό δημιουργό, με
παγκόσμια ακτινοβολία. Ο μουσικολόγος – κριτικός Γιώργος Μονεμβασίτης έκανε
ανάλυση του έργου του, δίνοντας βαρύτητα στη συμφωνική μουσική – «το “Adagio”
είναι ένα μοιρολόι αφιερωμένο στα θύματα του βοσνιακού πολέμου». Ο πρόεδρος
της Decca, ο Ελληνοκύπριος K. Πιλαβάκης, μίλησε για το ιστορικό της
ηχογράφησης του CD με τα τρία έργα του Θεοδωράκη με τη Φιλαρμονική του
Μόντρεαλ, ενώ εξήρε τη συμβολή του Κώστα Σπηλιάδη ως μέλους του Δ.Σ. της
Ορχήστρας. Ο Κώστας Μπουρμάς, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Universal,
μίλησε για το έργο του Μίκη και ο Κώστας Σπηλιάδης αναφέρθηκε στη συνεργασία
του με τον Θεοδωράκη πριν από 35 χρόνια.

«Σπάει ένα οχυρό»

Για τη διεθνή κυκλοφορία του δίσκου ο Μίκης Θεοδωράκης είπε: «”Ο Ζορμπάς
μπαλέτο” είναι καθαρά συμφωνικό έργο και σήμερα είναι μια μεγάλη μέρα, γιατί
σπάει ένα οχυρό. Γιατί πιστεύω ότι είναι δύσκολο να είσαι Έλληνας και να
κάνεις συμφωνική μουσική».

Ο Θεοδωράκης, τέλος, αναφέρθηκε στη συμβολή του Σπηλιάδη (ιδιοκτήτη του
«Μύλου» στη Νέα Υόρκη και το «Χίλτον») στον αντιδικτατορικό αγώνα του
ελληνικού λαού και στη βοήθειά του να γίνει ο συμφωνικός «Ζορμπάς» με τις δύο
μεγάλες ορχήστρες που διηύθυνε ο διάσημος αρχιμουσικός Charles Dutoit.