Πρόσωπα Δίκες που σφράγισαν την Aμερική

Καθηγητής Δικαίου στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ και μαχόμενος δικηγόρος, ο
Άλαν Ντέρσοβιτς περιγράφει το πώς άλλαξε η Αμερική μέσα από τις μεγάλες δίκες
της.

Άλαν Ντέρσοβιτς. Εξετάζει την ιστορία των ΗΠΑ μέσα από τις μεγάλες δίκες

H δολοφονία του Αβραάμ Λίνκολν και η καταδίκη των Σάκκο και Βαντσέττι, η δίκη
της Νυρεμβέργης, η ήττα του φυλετικού διαχωρισμού με την υπόθεση «Μπράουν
εναντίον Εκπαιδευτικού Συμβουλίου», η εκλογή του Τζωρτζ Μπους του νεώτερου, οι
κρατούμενοι του Γκουαντάναμο: στο βιβλίο που εξέδωσε πρόσφατα με τίτλο «H
Αμερική σε δίκη» (America on Trial, εκδ. Warner Brooks), ο Ντέρσοβιτς
αναφέρεται λεπτομερώς στις δίκες που έγραψαν την ιστορία της Αμερικής. Επέλεξε
τις δίκες, εξηγεί, επειδή στην Αμερική είναι πολύ σημαντικές: χάρη στο σύστημα
των ενόρκων, η Δικαιοσύνη είναι μια εξουσία στην οποία ο καθένας μπορεί να
συμμετάσχει. Επιπλέον στη χώρα αυτή, όλα τα θέματα, από τις αμβλώσεις ώς την
ομοφυλοφιλία, ακόμη και η εκλογή ενός πρόεδρου, όπως φάνηκε το 2000, περνούν
από κάποιο δικαστήριο. «Οι Αμερικανοί έχουν πραγματικό πάθος για τα
δικαστήρια, δεν μπορείς να κατανοήσεις την ιστορία της αποικιακής Αμερικής
χωρίς τα δικαστήρια, δεν μπορείς να καταλάβεις τη δεκαετία του ’20 χωρίς την
υπόθεση Σάκκο και Βαντσέττι και τη σημερινή Αμερική χωρίς το Γκουαντάναμο και
τις περιπτώσεις των πολιτών που κρατούνται για τρομοκρατία», λέει ο Ντέρσοβιτς
στην ιταλική «Λα Στάμπα». Και οι δίκες προκαλούν ακόμη έντονα πάθη. Όπως αυτή
του Ο.Τζ. Σίμσον, του οποίου ο Ντέρσοβιτς ήταν συνήγορος. «Ακόμη και σήμερα
άνθρωποι έρχονται για να με βρίσουν ή να με αγκαλιάσουν εξαιτίας της δίκης
αυτής», εξηγεί. Οι δίκες μπορούν ακόμη και να αλλάξουν την κοινωνία: Το κίνημα
για τα πολιτικά δικαιώματα χρησιμοποίησε στη δεκαετία του ’60 τα δικαστήρια
και όχι τη βία για να κερδίσει τις μάχες του. Το ίδιο κάνουν σήμερα οι γκέι
και οι λεσβίες με τον ίδιο στόχο.

Τον Νοέμβριο του 2001, ο Ντέρσοβιτς είχε κάνει την απαράδεκτη δήλωση πως, για
να αντιμετωπιστεί η τρομοκρατία, «οι δικαστές πρέπει να έχουν δυνατότητα να
εκδίδουν εντάλματα βασανισμού». Ακολούθησαν ο βασανιστικός εγκλεισμός
κρατουμένων στο Γκουαντάναμο, τα βασανιστήρια στη φυλακή Αμπού Γράιμπ. Έτσι
αντιμετωπίζεται άραγε η τρομοκρατία; Ο Ντέρσοβιτς δεν επαναλαμβάνει την
επίμαχη δήλωση, επισημαίνει όμως πως η νομική διάκριση ανάμεσα σε
στρατιωτικούς και πολίτες αφήνει κενό στην περίπτωση της τρομοκρατίας. «Οι
τρομοκράτες δεν φορούν στολές, δεν ανήκουν σε μια συγκεκριμένη χώρα,
αναμειγνύονται με τους πολίτες», εξηγεί. «Χρειάζονται καινούργιοι νόμοι για να
εγγυηθούν την ασφάλεια της κοινότητας και των ατόμων. Περιπτώσεις όπως το
Γκουαντάναμο και το Αμπού Γράιμπ υπάρχουν επειδή λείπουν οι νόμοι της εποχής
του πολέμου κατά της τρομοκρατίας».