Το ΠΑΣΟΚ «πλήρωσε» τη μεγάλη αποχή

Στην Ελλάδα, σε αντίθεση με άλλες χώρες, η ψηφοφορία είναι υποχρεωτική – μολονότι εδώ και χρόνια δεν υφίστανται κυρώσεις όσοι δεν προσέρχονται στην κάλπη

Ρεκόρ αποχής σημειώθηκε στις χθεσινές ευρωεκλογές στην Ελλάδα, καθώς το
ποσοστό κινήθηκε στο 36,9%, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό στις εθνικές εκλογές
ήταν 23,5%, αυξημένη κατά 15 ποσοστιαίες μονάδες. Όπως εκτιμούσαν πολιτικοί
αναλυτές – με βάση και τα ευρήματα των χθεσινών δημοσκοπήσεων έξω από τις
κάλπες – η αποχή έπληξε περισσότερο το ΠΑΣΟΚ, καθώς οι οπαδοί του εξακολουθούν
να είναι απογοητευμένοι.

Αν και μόνο με τις εθνικές εκλογές μπορεί να γίνει ακριβής σύγκριση –
δεδομένου ότι ήταν οι πρώτες που έγιναν με τους νέους, αναθεωρημένους
εκλογικούς καταλόγους – αξίζει να σημειωθεί ότι και σε σχέση με όλες τις
προηγούμενες ευρωαναμετρήσεις το ποσοστό αποχής στις τωρινές εκλογές ήταν το
μεγαλύτερο. Είναι ενδεικτικό ότι στις ευρωεκλογές του 1984 η αποχή ήταν 22,8%,
στις εκλογές του 1989 20,1%, το 1994 έφτασε το 28,8%, ενώ στις ευρωεκλογές του
1999 η αποχή ήταν 24,7%.

Το υψηλό ποσοστό αποχής στις χθεσινές εκλογές δεν έχει προηγούμενο στην
Ελλάδα, παρά το ότι σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες θεωρείται μάλλον
χαμηλό. Στη Γαλλία, λόγου χάρη, η χθεσινή αποχή ήταν της τάξης του 57%.

Το αξιοσημείωτο στην περίπτωση της Ελλάδας είναι ότι, σε αντίθεση με άλλες
χώρες, η ψηφοφορία είναι υποχρεωτική – μολονότι εδώ και χρόνια δεν υφίστανται
κυρώσεις όσοι δεν προσέρχονται στην κάλπη. Οι εξηγήσεις για το υψηλό ποσοστό
αποχής είναι πολλές. Κατ’ αρχάς, η καλοκαιρία που ώθησε πολλούς κατοίκους των
αστικών κέντρων να εγκαταλείψουν την κάλπη για χάρη μιας παραλίας. Όμως,
καλοκαιρία υπάρχει σχεδόν πάντα όταν γίνονται ευρωεκλογές – διότι πάντα
γίνονται Ιούνιο.

Έτσι, πιθανότερη εξήγηση για το 36,9% που περιφρόνησε την κάλπη είναι το
σύντομο διάστημα που έχει μεσολαβήσει από τις εθνικές εκλογές σε συνδυασμό με
το χαμηλό ενδιαφέρον για τα ευρωπαϊκά. Όπως δείχνουν τα στοιχεία του
«Ευρωβαρομέτρου» που δίδονται τακτικά στη δημοσιότητα, οι Έλληνες
ενδιαφέρονται λιγότερο και γνωρίζουν λιγότερα για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής
Ένωσης και του Ευρωκοινοβουλίου σε σχέση με τους υπόλοιπους Ευρωπαίους.

Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι και στην πλειονότητα των προεκλογικών συζητήσεων,
με αποκορύφωμα το ντιμπέιτ μεταξύ των τεσσάρων πολιτικών αρχηγών, τα ευρωπαϊκά
θέματα ήρθαν τελευταία στην προτίμηση ερωτώντων κι ερωτωμένων.

Οι αναλυτές που πραγματοποίησαν τα exit polls συγκλίνουν στην εκτίμησή τους
ότι ο μεγάλος όγκος αυτών που απείχαν στις εκλογές ανήκει στο ΠΑΣΟΚ – σε
ανθρώπους δηλαδή που είτε ψήφισαν ΠΑΣΟΚ στις προηγούμενες εκλογές είτε ψήφισαν
ΠΑΣΟΚ στις προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις.

Θεωρούν έτσι πως οι ψηφοφόροι αυτοί επιχείρησαν να δώσουν ένα «βουβό» μήνυμα
διαμαρτυρίας στην ηγεσία του ΠΑΣΟΚ και τον Γιώργο Παπανδρέου. Σε αυτό
ενδεχομένως συνέβαλε και η σύνθεση του ευρωψηφοδελτίου, το οποίο ο ίδιος ο κ.
Παπανδρέου θεώρησε δείγμα ανανέωσης, πολλά στελέχη του ΠΑΣΟΚ ωστόσο θεώρησαν
ότι χαρακτηριζόταν από έλλειψη πεπειραμένων στελεχών όπως και στελεχών που θα
μπορούσαν να συσπειρώσουν τη βάση του ΠΑΣΟΚ.