KΩΣTAΣ BAPΩTΣOΣ «H διαχείριση σκοτώνει την τέχνη»

![]() |
![]() |
|
«Για να αλλάξουν τα πράγματα στον πολιτισμό χρειάζεται μια ομάδα κρούσης που |
Αεικίνητος ο Κώστας Βαρώτσος μοιράζει τον χρόνο του ανάμεσα στον σταθμό
Δουκίσσης Πλακεντίας (εκεί όπου το Μετρό συναντά τον Προαστιακό), το Μέγαρο
Μουσικής Αθηνών, την γκαλερί της Ιλεάνας Τούντα, τη Ρώμη και το Λας Βέγκας. Ο
από γυάλινες πέτρες «Γαλαξίας» που θα κρέμεται πάνω από τον κεντρικό χώρο του
νέου σταθμού και οι γυάλινες «σταγόνες» που θα κοσμούν τις αποβάθρες του θα
είναι έτοιμος έως τους Ολυμπιακούς Αγώνες.
Την ίδια στιγμή δουλεύει πάνω στο πρώτο έργο τέχνης που θα τοποθετηθεί σε
δημόσιο χώρο στο Λας Βέγκας. Από γυαλί και μέταλλο, η μήκους 200 μ. και ύψους
30 μ. επέμβαση θα βρει τη θέση της μπροστά από έναν πολυπολιτισμικό χώρο. Και
ενώ θα προτιμούσε να πάει διακοπές, όπως ομολογεί, ετοιμάζει την πρότασή του
για την έκθεση «Διαπολιτισμοί» του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, που θα
φιλοξενηθεί στους νέους χώρους του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών, οργανώνει μια
ατομική έκθεση στη Ρώμη, αλλά αναζητά και το έργο που θα παρουσιάσει στο
Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης «Ιλεάνα Τούντα».
Πώς μπορεί να χωρέσουν, όμως, οι επιβλητικές δημιουργίες του Κώστα Βαρώτσου
στον περιορισμένο χώρο μιας γκαλερί; «Αντιμετωπίζω το ζήτημα πειραματικά, σαν
να δουλεύω στο εργαστήρι μου, όπου μπορώ να κάνω και λάθη», εξηγεί στα «NEA» ο
διεθνώς αναγνωρισμένος καλλιτέχνης. «Διότι ποιος θα το δει; Το σύστημα της
τέχνης που λειτουργεί με κριτήρια στρατηγικά παρά ουσίας. Και το σωστό να κάνω
δεν μπορούν να το δουν, διότι δεν λειτουργούν με το ένστικτο. Αντιθέτως, ο
κόσμος καταλαβαίνει τα λάθη επειδή έχει αυθόρμητη σχέση με το έργο,
καταλαβαίνει αν τον σεβάστηκες».
H επιστροφή σε αθηναϊκή γκαλερί ύστερα από πέντε χρόνια απουσίας δεν αγχώνει
τον Κώστα Βαρώτσο, που μέχρι την τελευταία στιγμή δεν είχε αποφασίσει ποιο
έργο θα παρουσιάσει, γεγονός που, όπως εξομολογείται, του συμβαίνει συχνά. Αν
και έχει καταξιωθεί με τις δημιουργίες του σε δημόσιους χώρους δεν απορρίπτει
την ιδέα του περιορισμένου εκθεσιακού χώρου διότι «σου προσφέρει την οργάνωση
και την προθεσμία να συνδιαλλαγείς, να αντιπαρατεθείς με το εσωστρεφές σύστημα
της τέχνης».
Πίσω από κάθε ιδέα του Κώστα Βαρώτσου «κρύβονται» επιρροές από τον ίδιο τον
χώρο που θα τοποθετηθεί το έργο, αλλά και από τις κοινωνικές εντάσεις της
εποχής, από τις ιστορικές στιγμές που σημαδεύουν κάθε περίοδο διότι όπως λέει
«κάθε έργο είναι συνδεδεμένο με την υπόθεση των ανθρώπων». Και όσο για τα
υλικά που τον γοητεύουν και πρωταγωνιστούν στις δημιουργίες του – γυαλί και
μέταλλο, κυρίως – επισημαίνει πως «κάθε υλικό έχει μια ιστορία, μια κουλτούρα.
H επιλογή του έχει να κάνει με τη συνισταμένη θέματος, χώρου, εννοιολογικού
περιβάλλοντος, αλλά το θέμα είναι να καταφέρεις να το ξεπεράσεις ώστε να μην
το βλέπει ο θεατής».
Όσο για την κατάσταση της σύγχρονης τέχνης, εκτιμά πως «περνάμε μια τραγική
στιγμή στην τέχνη, μια μεταβατική περίοδο. H συνειδητοποίηση της εξαφάνισης
του έργου τέχνης οδήγησε σε πανικό και σε μια προσπάθεια προσέγγισης του
κοινωνικού χώρου. Οι Αγγλοσάξονες, για παράδειγμα, εξακολουθούν να
γαντζώνονται στην πραγματικότητα της δεκαετίας του ’70 και να την αναλύουν
χωρίς να καταλαβαίνουν ότι πρέπει να λειτουργήσουν συνθετικά, ώστε η τέχνη να
γίνει σημείο αναφοράς. Με αποτέλεσμα να ακολουθούν μια παιδαριώδη συμπεριφορά
αναλύοντας και καταγγέλλοντας, χωρίς όμως να μπορούν να επηρεάσουν κανέναν».
«Υπάρχει ο κίνδυνος να γελοιοποιήσουμε την Αθήνα»
Είναι ικανοποιητική η εικόνα που θα δώσει η Αθήνα στους επισκέπτες της εν όψει
των Ολυμπιακών Αγώνων, σύμφωνα με τον Κώστα Βαρώτσο; «Είναι μεγάλο επίτευγμα
ότι αναλάβαμε τους Ολυμπιακούς Αγώνες με τόσο μεγάλα προβλήματα και κενά στην
τεχνική λειτουργία της πόλης. H τέχνη είναι το τελευταίο που θα μπορούσε να
σκεφτεί κανείς, τη στιγμή που έχουμε προβλήματα υποδομής. Δεν μπορούμε να την
αλλάξουμε την Αθήνα, διότι υπάρχει επιπλέον και ο κίνδυνος να τη
γελοιοποιήσουμε.
Σημασία, εξάλλου, δεν έχει τόσο η αισθητική όσο η ατμόσφαιρα. Και εκείνο που
φοβάμαι είναι η ενέργεια εκείνης της περιόδου, η τρομοκρατία, ο φόβος που
κυριαρχεί. Πρέπει να φροντίσουμε να υπάρχει θετική ενέργεια στην πόλη, ώστε να
μην “πνιγεί” ο κόσμος. Να μη χαθεί το χαμόγελο και το χιούμορ. Γιατί τελικά
εκείνο που σου μένει φεύγοντας από έναν τόπο δεν είναι τα μνημεία, αλλά η
ατμόσφαιρα και η σχέση με τον κόσμο».
INFO
Έκθεση του Κώστα Βαρώτσου στο Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης «Ιλεάνα Τούντα»
(Αρματολών και Κλεφτών 48, τηλ. 210-6439.466) έως 3 Ιουλίου και από 3
Αυγούστου έως 25 Σεπτεμβρίου.















