Bρήκαν το φάρμακο του… τζίρου

Τα δίσεκτα χρόνια, κατά τη διάρκεια των οποίων τα «λουκέτα» βρίσκονταν στην
ημερήσια διάταξη, φαίνεται να αποτελούν παρελθόν για την ελληνική
φαρμακοβιομηχανία. Οι λίγες εγχώριες βιομηχανίες του κλάδου που έχουν
απομείνει, κατάφεραν όχι μόνο να επιβιώσουν στην ελληνική αγορά,
αντιμετωπίζοντας με επιτυχία την πίεση των εισαγόμενων φαρμάκων, αλλά και να
διεισδύσουν σε απαιτητικές αγορές του εξωτερικού.

Παράλληλα, δεν περνά απαρατήρητο το γεγονός της προσπάθειας ορισμένων από
αυτές να αναπτύξουν τα δικά τους ερευνητικά προγράμματα για την παραγωγή
φαρμακευτικών σκευασμάτων made in Greece, βγαίνοντας έτσι από τον φαύλο κύκλο
της παραγωγής φαρμάκων-φασόν ξένων πολυεθνικών ομίλων.

Επενδύουν στην έρευνα

Ο όμιλος της Lavipharm, μόνο το 2003, επένδυσε 7,5 εκατ. ευρώ στον τομέα της
έρευνας φαρμακευτικών προϊόντων, στις εγκαταστάσεις που διαθέτει στην Ελλάδα,
στις ΗΠΑ και στη Γαλλία. Μάλιστα, ο ελληνικός όμιλος συνεργάζεται στον τομέα
αυτόν με πολυεθνικούς κολοσσούς, όπως είναι η Abbot, η Novartis, η Aventis και
η Sanofi – Synthelabo. Τα αποτελέσματα των ερευνητικών δραστηριοτήτων της
Lavipharm έχουν κωδικοποιηθεί σε 46 διπλώματα ευρεσιτεχνίας, ενώ στο στάδιο
της αξιολόγησης βρίσκονται 60 ακόμη. Σημαντικές είναι οι επιδόσεις στον τομέα
της έρευνας και ανάπτυξης φαρμακευτικών προϊόντων και του ομίλου Γερολυμάτος.
Σύμφωνα με τη διοίκηση, η εταιρεία βρίσκεται κοντά σε συμφωνία στρατηγικής
συνεργασίας με μεγάλη πολυεθνική, για την ανάπτυξη και προώθηση στην παγκόσμια
αγορά φαρμακευτικής ουσίας (μόριο κλιοκινόλη) που εκτιμάται ότι θα συμβάλει
αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση της νόσου Alzheimer.

Έξοδος στις διεθνείς αγορές

Αλλά δεν είναι μόνο η έρευνα που χαρακτηρίζει την εποχή ωρίμασης της ελληνικής
φαρμακοβιομηχανίας. Είναι και η έξοδός της στις διεθνείς αγορές, όχι μόνο με
τη μορφή των εξαγωγικών δραστηριοτήτων αλλά και μέσω της δημιουργίας
θυγατρικών επιχειρήσεων που διαθέτουν δικές τους παραγωγικές μονάδες.

Ο όμιλος Φαμάρ, που ελέγχεται από την οικογένεια Μαρινόπουλου, εξαπλώθηκε τα
τελευταία χρόνια ταχύτατα στις διεθνείς αγορές, εξαγοράζοντας από πολυεθνικούς
ομίλους παραγωγικές μονάδες στη Γαλλία, στην Ολλανδία και στην Ιταλία.

Ο όμιλος Γερολυμάτος, με ένα δίκτυο εμπορικών θυγατρικών εταιρειών που έχει
ιδρύσει στην Τουρκία, στη Γαλλία, στις ΗΠΑ, στη Σλοβενία, στη Ρουμανία και στο
Λουξεμβούργο, προωθεί τα προϊόντα που παράγει (φάρμακα και καλλυντικά).

Για τον όμιλο της Lavipharm, η εξαγωγική δραστηριότητα το 2003 ανήλθε σε 4,9
εκατ. τεμάχια, σε ένα σύνολο παραγωγής 16,4 εκατ. τεμαχίων φαρμάκων.

H εγχώρια κατανάλωση

Ωστόσο, παρά την ανάκαμψη της ελληνικής φαρμακοβιομηχανίας, τα εισαγόμενα
φάρμακα εξακολουθούν να καταλαμβάνουν τη «μερίδα του λέοντος» από την «πίτα»
των περίπου 2,5 δισ. ευρώ, που είναι η εγχώρια κατανάλωση φαρμάκων. Το 2001,
τα εισαγόμενα φάρμακα κατέλαβαν μερίδιο 68% της εγχώριας κατανάλωσης, από το
45% που κατείχαν το 1995.

Από τις μεγάλες ξένες πολυεθνικές του φαρμάκου, η μοναδική που διατηρεί ακόμη
δική της παραγωγική μονάδα στην Ελλάδα είναι η γερμανική πολυεθνική Boehringer
Ingelheim. Όλες οι άλλες έχουν προτιμήσει να εγκατασταθούν σε χώρες με
ευνοϊκότερο επενδυτικό περιβάλλον, όπως είναι, για παράδειγμα, η Ιρλανδία, η
οποία έχει αναδειχθεί στη δεύτερη εξαγωγική δύναμη στην ευρωπαϊκή αγορά
φαρμάκου.

Επενδυτική άπνοια

H επενδυτική άπνοια στην ελληνική αγορά φαρμάκου, τόσο από ξένες πολυεθνικές
όσο και από ελληνικές επιχειρήσεις, είναι εμφανής τα τελευταία χρόνια. Σύμφωνα
με έρευνα του ΙΟΒΕ, από το σύνολο των επενδύσεων που πραγματοποίησε ο κλάδος
το 2003, μόλις το 17% αφορούσε την αύξηση της παραγωγικής δυναμικότητας για
ήδη παραγόμενα προϊόντα, σε αντίθεση με το 1998 που οι αντίστοιχες επενδύσεις
αντιπροσώπευαν το 34% των συνολικών. Για την παραγωγή νέων προϊόντων, οι
σημερινές επενδύσεις για διεύρυνση της παραγωγικής δυναμικότητας παραμένουν
στα ίδια επίπεδα με εκείνα του 1998.

O περιορισμός της παραγωγικής δραστηριότητας των ελληνικών φαρμακοβιομηχανιών
στον τομέα του παραγωγού-φασόν ξένων φαρμάκων δεν είναι άσχετος από τα
οικονομικά τους μεγέθη, καθώς το κόστος για την έρευνα και την ανάπτυξη ενός
νέου φαρμάκου υπολογίζεται μεταξύ 500 και 800 εκατ. ευρώ.