Γράφουν τις λευκές σελίδες

Οι σύμμαχοι ετοιμάζονται για την απόβαση. Οι Γερμανοί στρατιώτες, πολεμώντας ουσιαστικά κατά της ίδιας της απελευθέρωσής τους, βίωσαν την 6η Ιουνίου ως ημέρα ήττας και κατάρρευσης

Ήταν όμως μία απελευθέρωση που «οι Γερμανοί δεν ήθελαν ή δεν μπορούσαν να
πετύχουν», συνοψίζει στα «NEA» ο ιστορικός, καθηγητής Γκίντο Κνοπ, υπεύθυνος
του ιστορικού τμήματος του δεύτερου γερμανικού καναλιού ZDF. Οι Γερμανοί
στρατιώτες, «πολεμώντας ουσιαστικά κατά της ίδιας της απελευθέρωσής τους,
βίωσαν την 6η Ιουνίου ως ημέρα ήττας και κατάρρευσης. Γι’ αυτό και ο όρος που
κυριάρχησε μεταπολεμικά στη Γερμανία ήταν εισβολή στη Νορμανδία. Τώρα, καθώς
εξαντλούνται τα βιολογικά όρια της “γενιάς του πολέμου”, καθιερώνεται σταδιακά
ο όρος D-Day».

Ιστορικό «παράδοξο»

H διάσταση της απελευθέρωσης ήρθε αργότερα. «Υποκειμενικά», η γενιά του
πολέμου δεν τη βίωσε ως τέτοια. «Ούτε η πλευρά των “απελευθερωμένων” Γερμανών
ούτε η πλευρά των “απελευθερωτών” Αμερικανών, στόχος των οποίων δεν ήταν να
απελευθερώσουν τους Γερμανούς, αλλά να τους νικήσουν και να ξαναχτίσουν την
Ευρώπη από την αρχή. Πρόκειται για ένα ιστορικό παράδοξον», σημειώνει ο
καθηγητής Κνοπ, «να καθιερώνεται έπειτα από δεκαετίες ένας όρος στην Ιστορία
για μία εξέλιξη, για την οποία οι γενιές που την έζησαν είχαν εντελώς
διαφορετική άποψη. Αυτό ισχύει και για επίκαιρες εξελίξεις, καθώς η Ιστορία
βλέπει και αναλύει τα γεγονότα με εντελώς διαφορετικό τρόπο, απ’ ό,τι εμείς
που σήμερα τα ζούμε».

Ο πόλεμος, μετά τη συμμαχική απόβαση στη Νορμανδία, διήρκεσε έναν ακόμη χρόνο.
Στο διάστημα αυτό έχασαν τη ζωή τους περισσότεροι Γερμανοί, στρατιώτες και
άμαχοι, απ’ ό,τι τα προηγούμενα τέσσερα χρόνια του πολέμου. Τη στιγμή του
D-Day υπήρχαν πάνω από 130 πόλεις σχετικά ανέπαφες -Δρέσδη, Βίρτσμπουργκ,
Μάιντς κ.ά. -που μετά καταστράφηκαν ολοσχερώς. Λόγοι «ηθικής τάξης» και
«ιστορικής ευθύνης» επέβαλαν μεταπολεμικά τη «σιωπή» για τα δεινά των Γερμανών
αμάχων. «Ήταν όμως θέμα χρόνου πότε θα βγει στην επιφάνεια η υπόθεση των
βομβαρδισμών των γερμανικών πόλεων, στους οποίους η βρετανική στρατηγική έθετε
ως κύριο στόχο τον άμαχο πληθυσμό, κάτι που προσωπικά θεωρώ καταδικαστέο»,
τονίζει ο ιστορικός Κνοπ. Τώρα, σημειώνει, «γράφονται οι λευκές σελίδες και
αποκτούν περιεχόμενο τα κενά της ιστορικής συνείδησης». Δεν πρόκειται για
«συμψηφισμό των δεινών», αλλά «για την ιστορικά νόμιμη απαίτηση της γενιάς που
τα έζησε όλα αυτά στα υπόγεια καταφύγια να θέσει τις μνήμες της στη δίκαιη
κρίση των επερχόμενων γενεών».

Ο Γκέρχαρντ Σρέντερ είναι ο πρώτος Γερμανός καγκελάριος που παίρνει μέρος στις
φετινές επετειακές εκδηλώσεις του D-Day, προσκεκλημένος του Ζακ Σιράκ. Κάτι
τέτοιο «πριν από μία δεκαετία θα ήταν πολύ δύσκολο, πριν από 20 χρόνια
πρόκληση και πριν από 30 χρόνια αδιανόητο». Ο προκάτοχός του, Χέλμουτ Κολ, ο
τελευταίος καγκελάριος της γενιάς του πολέμου, όπως γράφει το «Σπίγκελ», είχε
βολιδοσκοπηθεί από τον Φρανσουά Μιτεράν δύο φορές, 1984 και 1994, αλλά
απέρριψε το ενδεχόμενο πρόσκλησής του. Κατά την εκτίμηση του κ. Κνοπ, «τότε
ζούσαν πολύ περισσότεροι από τη γενιά του πολέμου -και ψηφοφόροι του Κολ -και
ήταν γενική η αίσθηση πως οι Γερμανοί δεν έχουν λόγο να γιορτάζουν την 6η
Ιουνίου». Ο αδερφός του X. Κολ τραυματίσθηκε στη Νορμανδία και σκοτώθηκε
αργότερα στον πόλεμο.

Σωστή απόφαση

Σήμερα όμως ο ιστορικός Κνοπ θεωρεί τη συμμετοχή του Γκ. Σρέντερ σωστή
απόφαση. «Μεγάλωσε η χρονική απόσταση, ο Σρέντερ ταυτίζεται με τον αυξημένο
διεθνώς ρόλο της Γερμανίας, μπορεί κανείς να πει ότι και η Γερμανία
απελευθερώθηκε». Στο τέλος του αιώνα, προσθέτει, «ήρθε και η ενοποίηση, η
μεταπολεμική περίοδος 60 χρόνων ειρήνης και ελευθερίας είναι ίσως η
ευτυχέστερη φάση σε όλη τη γερμανική ιστορία». Πρόκειται, κατά τον κ. Κνοπ,
για την «πρώτη και τελευταία φορά που η Γερμανία με τη συμμετοχή στον εορτασμό
αυτής της ημέρας φθάνει πράγματι στη Δύση».

LINKS:

* normandy.eb.com/

* www.dday.org/

* www.isidore-of-seville.com/d-day/