Δρόμοι

Μετά τις γιορτές…

… που συνόδευσαν τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τόσο στο Δουβλίνο όσο
και αλλού, ήλθε η ώρα των ερωτημάτων. Με τι θα μοιάζει η Ευρώπη των 25 τα
επόμενα χρόνια; Θα μπορέσει να αντισταθεί στις διαλυτικές τάσεις που προκαλεί
η ποικιλότητα των μελών της; Ή θα ανακαλύψει καινούργιους πόρους που θα της
επιτρέψουν να εδραιωθεί ακόμη περισσότερο; Στα ερωτήματα αυτά δεν υπάρχουν
δεδομένες απαντήσεις. Μπορεί όμως να μελετήσει κανείς τα διάφορα πιθανά
σενάρια.

Ο Τομάς Φερενζί…

… από την εφημερίδα «Μοντ» διακρίνει τρία. Τη μετατροπή της Ευρωπαϊκής
Ένωσης σε μια ευρεία ζώνη ελευθέρων συναλλαγών με περιορισμένες πολιτικές
φιλοδοξίες. Την ολοκλήρωση του προγράμματος οικονομικής ενοποίησης, μαζί με
την αναγκαία κοινή πολιτική δράση σε ορισμένους τομείς. Την επέκταση αυτών των
τομέων, ώστε να περιλαμβάνουν την εξωτερική πολιτική και την άμυνα.

Ο φόβος…

… της εξασθένησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν είναι καινούργιος. «Κάθε
διεύρυνση έθετε αυτό το ζήτημα», θύμιζε πρόσφατα σε ένα συνέδριο η πρώην
υπουργός του Σοσιαλιστικού Κόμματος Ελιζαμπέτ Γκιγκού. «H τελευταία διεύρυνση
το έθεσε με μεγαλύτερη οξύτητα». Τα νέα μέλη, οκτώ από τα οποία βρίσκονταν
σχεδόν πενήντα χρόνια υπό τον σοβιετικό ζυγό, δεν είναι διατεθειμένα να
παραιτηθούν από μια εθνική κυριαρχία που τόσο δύσκολα κατέκτησαν. Το είδαμε
στη συζήτηση για το Σύνταγμα: τα νέα μέλη όχι μόνο υποστήριξαν την αρχή τού
ενός επιτρόπου ανά χώρα, με κίνδυνο να μετατραπεί η Ένωση σε διακυβερνητικό
όργανο, αλλά απέρριψαν και κάθε ιδέα κοινωνικής ή φορολογικής εναρμόνισης. Τα
φορολογικά θέματα, είπε η Πολωνίδα αντιπρόσωπος και σήμερα επίτροπος Ντανούτα
Χίμπνερ, «αποτελούν μια από τις σημαντικότερες συνιστώσες της εθνικής
κυριαρχίας».

H δεύτερη…

… υπόθεση αναφέρεται σε μια οικονομική Ευρώπη εφοδιασμένη, κατά την έκφραση
του Ρομάνο Πρόντι, με μια «νέα κοινωνική και οικονομική διαχείριση». Στα
Απομνημονεύματά του, ο πρώην πρόεδρος της Κομισιόν Ζακ Ντελόρ σημειώνει ότι
προσπάθησε να βρει μια ισορροπία ανάμεσα σε ένα βαθμό απορρύθμισης, που
συνδέεται με την πραγματοποίηση μιας μεγάλης αγοράς, και σε νέες μορφές
ρύθμισης, μέσα από την προώθηση του κοινού διαλόγου και τη σύγκλιση των
οικονομικών πολιτικών. H πρώτη πρόκληση της διευρυμένης Ευρώπης θα είναι να
πλησιάσει όσο το δυνατόν περισσότερο αυτή την ισορροπία. Για τον σκοπό αυτό,
όμως, οι κυβερνήσεις των 25 πρέπει να εναρμονίσουν τα λόγια και τις πράξεις
τους. Αν τα καταφέρουν, θα μπορέσουν να μελετήσουν την εκπλήρωση του τρίτου
σεναρίου, που ονειρεύονται οι πιο ένθερμοι ευρωπαϊστές: τη συγκρότηση μιας
ισχυρής Ευρώπης. Ορισμένοι από αυτούς τους ευρωπαϊστές έχουν χάσει τις ελπίδες
τους. H Ευρώπη, έγραφε τον περασμένο Νοέμβριο στη «Μοντ» ο πρώην πρωθυπουργός
Μισέλ Ροκάρ, ούτε είναι ούτε θα γίνει ποτέ μια δύναμη ικανή να παρουσιάσει
στον κόσμο ένα κοινό σχέδιο. «Θα ήταν φρόνιμο, και κυρίως επείγον, να το
συνειδητοποιήσουμε, να το καταστήσουμε γνωστό και να συμφιλιωθούμε μ’ αυτό».
Άλλοι, όπως ο πρόεδρος Σιράκ, μιλούν ακόμη για μια ισχυρή Ευρώπη.