Στην Kύπρο βλέπουν ευρωδιχοτόμηση

Οι Κύπριοι πολιτικοί δυσκολεύονται να συμφωνήσουν μεταξύ τους σε πολλά
πράγματα – όπως έγινε φανερό και στην προ των δημοψηφισμάτων περίοδο, όταν το
«όχι» είχε πάμπολλες αποχρώσεις, αλλά και το «ναι» άλλες τόσες.

ΛΕΥΚΩΣΙΑ

Παπαδόπουλος – Χριστόφιας. Είναι συνέταιροι στην κυβέρνηση, έχουν διαφωνίες – αλλά συμφωνούν πως λύση δεν φαίνεται στον ορίζοντα

Σήμερα, όμως, συμφωνούν σε ένα πράγμα: ότι δεν πρόκειται να υπάρξει σύντομα
νέα πρωτοβουλία για την επίλυση του Κυπριακού και ότι το πλέον ορατό
ενδεχόμενο είναι η συνύπαρξη δύο διαφορετικών κρατών, της Κυπριακής
Δημοκρατίας και ενός ημιαναγνωρισμένου βόρειου τουρκοκυπριακού τμήματος.

Τον Δεκέμβριο. Κάποιοι μιλούν για «οριστικό διαζύγιο». Κάποιοι άλλοι
για ευρωδιχοτόμηση. Και κάποιοι τρίτοι θεωρούν θέμα χρόνου την αναγνώριση και
του ψευδοκράτους. Και στο πλαίσιο αυτό, η Λευκωσία διαμορφώνει τις κινήσεις
της – διαπραγματεύεται με την Ευρωπαϊκή Ένωση τα μέτρα αναβάθμισης των
Τουρκοκυπρίων, προετοιμάζεται για την έκθεση του Κόφι Ανάν, η οποία θεωρείται
βέβαιο ότι θα επιρρίπτει ευθύνες για το σημερινο αδιέξοδο στο Κυπριακό στην
Κυπριακή Δημοκρατία, και αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο του τι θα πράξει τον
Δεκέμβριο, όταν η Τουρκία θα ζητήσει από την Ένωση ημερομηνία έναρξης των
ενταξιακών διαπραγματεύσεων.

Δεν είναι νεκρό. «Θέλουμε να καταλαγιάσει η σκόνη», λέει ο ένας
πολιτικός, που στήριξε το «όχι», εάν δεν καθόρισε το αποτέλεσμα. «Όταν
καίγεται το σπίτι σου, κοιτάς πρώτα να σβήσεις τη φωτιά και μετά ποια έπιπλα
θα περισώσεις», λέει κορυφαίος παράγοντας της Κύπρου, ο οποίος όμως σπεύδει να
διευκρινίσει ότι θα ήταν «πολιτική αυτοκτονία» να δηλωθεί επισήμως ότι το
σχέδιο Ανάν είναι νεκρό. «Τέτοια σχέδια δεν πεθαίνουν, απλώς εξανεμίζονται συν
τω χρόνω», συμπληρώνει με νόημα.

Χριστόφιας – Παπαδόπουλος. Καθώς ο χρόνος δεν πιέζει κανέναν, οι δύο
κρίσιμοι εταίροι του κυβερνητικού σχηματισμού, το ΑΚΕΛ του κ. Χριστόφια και το
ΔΗΚΟ του Προέδρου Παπαδόπουλου, έχουν σχηματίσει μια… επιτροπή, η οποία
υποτίθεται ότι θα επεξεργασθεί τις αλλαγές που η κυπριακή πλευρά επιθυμεί στο
σχέδιο. Βέβαια, και σ’ αυτήν την περίπτωση ισχύει το ρητό, άμα θέλεις να
στείλεις κάτι στις καλένδες, φτιάχνεις μια επιτροπή. Διασώζει, όμως, τη σχέση
Χριστόφια – Παπαδόπουλου, καθώς ο μεν πρώτος μιλά για εγγυήσεις στο θέμα της
ασφάλειας απλώς, ενώ ο δεύτερος ζητά πολύ περισσότερα. Ζητά, ουσιαστικά,
αλλαγές που αγγίζουν όλες τις πτυχές του σχεδίου, φτάνοντας μέχρι του σημείου
να υποστηρίζει ότι πρέπει να αλλάξει και η πρόβλεψη για το δικαίωμα μονομερούς
επέμβασης της Τουρκίας. Θέμα, μάλιστα, που κρίνει πιο σημαντικό ακόμη και από
την αποχώρηση των 45.000 τουρκικών στρατευμάτων από την Κύπρο. Όμως, «δεν
αξίζει να τσακωνόμαστε για πράγματα που δεν βρίσκονται μπροστά μας»,
συμπεραίνει το Προεδρικό Μέγαρο – και ο κ. Χριστόφιας συμφωνεί, προς το παρόν.

Το μπαλάκι στην E.E. H Προεδρία της Κύπρου παραδέχεται ότι ο κίνδυνος
ευρωδιχοτόμησης – όπως τον αποκαλεί – είναι ορατός. Δεν δείχνει, όμως, να
ανησυχεί από την προοπτική αυτή, ρίχνοντας το μπαλάκι στην Ένωση, η οποία
εφόσον το κρίνει, μπορεί να ενεργοποιηθεί για το Κυπριακό. Στις Βρυξέλλες,
όμως, δεν έχουν κατά νου κάτι τέτοιο. Αυτό που απασχολεί την Ένωση επί του
παρόντος, είναι η αναβάθμιση των Τουρκοκυπρίων και ο «καυτός» Δεκέμβριος της
Τουρκίας.

Ο Ερντογάν. Αντιστοίχως, όπως συνομολογούν στη Λευκωσία, ούτε ο
αμερικανικός παράγοντας προτίθεται να εγείρει θέμα επίλυσης του Κυπριακού,
διότι αυτό που είχε ως στόχο η Ουάσιγκτον – να μην είναι το Κυπριακό εμπόδιο
για την προσέγγιση της Τουρκίας στην Ευρώπη – το πέτυχε. Μάλιστα, κορυφαίος
παράγοντας της Κύπρου λέει χαριτολογώντας ότι ο Ταγίπ Ερντογάν είναι πλέον το
χαϊδεμένο παιδί Αμερικανών και Ευρωπαίων – he is the blue eyed boy, λέει,
κάνοντας χρήση μιας αγγλικής έκφρασης. Σπεύδει, ωστόσο, να συμπληρώσει ότι
εφόσον η Τουρκία λάβει την πολυπόθητη ημερομηνία έναρξης ενταξιακών
διαπραγματεύσεων «θα βρίσκει κάθε μήνα μπροστά της το Κυπριακό».

Ημιαναγνώριση. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι μπορεί ήδη να έχει αρχίσει μια
διαδικασία ημιαναγνώρισης, αλλά αυτή δεν μπορεί να προχωρήσει σε πλήρη
αναγνώριση, διότι η Ένωση δεν επιθυμεί να παραβιάσει τις δικές της αρχές. Αυτό
μπορεί να είναι η αλήθεια που θέλει να βλέπει η Λευκωσία, αλλά στην
πραγματικότητα ο λόγος για τον οποίο η Ένωση δεν προτίθεται να προχωρήσει στην
άμεση αναγνώριση, είναι ότι κάτι τέτοιο θα έδινε αυτομάτως στο τουρκοκυπριακό
κράτος το δικαίωμα να υποβάλει αίτηση ένταξης στην Ένωση. Με βάση τα παραπάνω,
μένουν δύο ανοιχτά ερωτηματικά: το ένα είναι πώς διαμορφώνεται η σχέση Αθήνας
– Λευκωσίας και το άλλο είναι η στάση της Κύπρου τον Δεκέμβριο, για το
τουρκικό αίτημα. Για το δεύτερο, ο Πρόεδρος Παπαδόπουλος κρατά κλειστά τα
χαρτιά του, θίγοντας κατά καιρούς ότι δεν μπορεί να πάρει ημερομηνία μια χώρα
που έχει στρατεύματα σε χώρα-μέλος, αλλά και ότι εάν 24 χώρες συμφωνούν, η
Λευκωσία δεν θα είναι αυτή που θα ασκήσει βέτο.

Οι σχέσεις πάντως Αθήνας – Λευκωσίας δεν δημιουργούν ιδιαίτερο πρόβλημα – στη
Λευκωσία είναι σαφές ότι «δεν πρόκειται να φορτώσουμε νέα προβλήματα στην
Ελλάδα». Και η Αθήνα, από τη μεριά της, είναι ικανοποιημένη που τα
δημοψηφίσματα δεν είχαν – όπως θεωρεί η κυβέρνηση – γι’ αυτήν κανένα κόστος
ούτε στις ευρωελληνικές σχέσεις, ούτε στις ελληνοαμερικανικές, αλλά ούτε και
στις ελληνοτουρκικές. H δε κυβέρνηση κατάφερε να μη δημιουργήσει δυσαρέσκεια
ούτε στην ελληνοκυπριακή κοινή γνώμη ούτε στην ελληνική. «Καταφέραμε να
τετραγωνίσουμε τον κύκλο», λέει με φανερή ικανοποίηση κορυφαίος παράγοντας του
ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών.

Το ψευδοκράτος ημιαναγνωρίζεται

Το καθεστώς ημιαναγνώρισης του ψευδοκράτους – κατά το πρότυπο της Ταϊβάν, όπως
έχει πει ο επίτροπος κ. Φερχόιγκεν – που προβάλλει άμεσα στην Κύπρο,
περιλαμβάνει μερικά μέτρα πολύ συγκεκριμένα, και τα οποία είναι σε γνώση της
Λευκωσίας. Τη διοχέτευση κονδυλίων της Ένωσης, μέσω γραφείου της Κομισιόν στα
κατεχόμενα, για έργα υποδομής και προγράμματα. Την απελευθέρωση του τουρισμού,
ώστε οι πολίτες της Ένωσης να πηγαίνουν ελεύθερα στα κατεχόμενα. Το άνοιγμα
λιμανιών και αεροδρομίων στις διεθνείς μεταφορές. Ρυθμίσεις για τα
τουρκοκυπριακά προϊόντα. Και, φυσικά, αποδοχή των Τουρκοκυπρίων ως
συνομιλητών, χωρίς τη μεσολάβηση της Λευκωσίας. Ήδη, ο κ. Ταλάτ έγινε δεκτός
στην Ουάσιγκτον και άκουσε τον Κόλιν Πάουελ να τον αποκαλεί «κ. πρωθυπουργέ».
Ο δε ύπατος αρμοστής της Βρετανίας μετέβη για πρώτη φορά στα κατεχόμενα, όπου
συναντήθηκε με τον κ. Ταλάτ στην «πρωθυπουργική» κατοικία. Έτσι, σε ελάχιστο
καιρό ουδείς θα μπορεί πλέον να ισχυρίζεται ότι οι Τουρκοκύπριοι ζουν σε
συνθήκες απομόνωσης – μάλλον το αντίθετο…