Tο «όχι» των Eλληνοκυπρίων

O κ. Τάσος Γ. Οικονόμου, από το Παραλίμνι της Κύπρου, σημειώνει:

«Δεν είναι πατριωτισμός η άρνηση και το “όχι”. Αν το “όχι” των Ελλήνων στις 28
Οκτωβρίου του σαράντα, έδιωξε τους Ιταλούς, το δικό μας “όχι” θα αφήσει την
Τουρκία στην Κύπρο. Μαθητής του Γυμνασίου Αμμοχώστου, θυμάμαι από τις
συμφωνίες Ζυρίχης – Λονδίνου, τα πιο κάτω. Σε συγκέντρωση των μαθητών του
Γυμνασίου Αμμοχώστου, μας μίλησε ο αείμνηστος γυμνασιάρχης X”Ιωάννου, μόλις
γυρίζοντας από την πολυπληθή κυπριακή αντιπροσωπεία που είχε καλέσει ο
Μακάριος στο Λονδίνο. Και θυμούμαι χαρακτηριστικά που μας ανέφερε ότι μόνο ο
Τάσσος Παπαδόπουλος απέρριπτεν τις συμφωνίες.

Για τον κύριο Λυσσαρίδη, δεν είμαι σίγουρος, αλλά περισσότερο θυμάμαι ότι
προβληματιζόταν. Και όμως για τη δόξα υπηρέτησε και πρόσφερε στις κυβερνήσεις
Μακαρίου και οι συμφωνίες της Ζυρίχης – Λονδίνου, που υπεγράφησαν υπό τις τότε
περιστάσεις, απεδείχθησαν καλές για τον κυπριακό λαό και σήμερα όλοι δεν
φοβούνται να κοιμηθούν αγκαλιά με την κυπριακή σημαία. Ο Μακάριος σοφά
ενεργώντας υπέγραψε τις συμφωνίες του Λονδίνου και απέφυγεν τη διχοτόμηση.
Γιατί ο σημερινός πρόεδρος παροτρύνει τον βασανισμένο κυπριακό λαό στο “όχι”,
και να διαιωνίσει το μοίρασμα της μικρής μας πατρίδας;».

Με αφορμή το «όχι» ο κ. Δημήτρης Κατσαράκης, από το Ηράκλειο,
εκπαιδευτικός, ανατρέχει στην ιστορία της Κρήτης:

«Το καθεστώς της αυτονομίας και η Αρμοστεία του 1898 δεν άρεσαν ως λύση στους
Κρητικούς. Ήθελαν την Ένωση με την Ελλάδα. Νέες διαμαρτυρίες και πάνδημα
συλλαλητήρια. Πύρινα άρθρα στον αθηναϊκό Τύπο κατά της τότε κυβερνήσεως.
Λάβρος και ο διευθυντής του “Αστεως” Δημήτριος Κακλαμάνος. Μάταιες η
παρακλήσεις των κυβερνητικών παραγόντων, ακόμα και του βασιλιά, να μετριάσει
την πολεμική του. Ο Κακλαμάνος έμενε αδιάλλακτος.

Ώσπου κάποια μέρα παρουσιάζεται στο γραφείο του ο Ελευθέριος Βενιζέλος.

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΑΚΛΑΜΑΝΟΣ:… “Ήκουα τον Κρήτα αρχηγόν, έναν απλούν ορεσίβιον, όπως
τον ενόμιζα, διά να λάβω νέα μαθήματα ιστορικά, πολιτικά, διπλωματικά. Επί
ημίσειαν ώραν ενοτιζόμην την θαυμαστήν ευγλωττίαν του. Χωρίς ν’ αντιταχθή
αποτόμως κατά της γνώμης μου έλεγεν ότι η λύσις της Χαλέπας, ήτο κάθε άλλο
παρά πλήρης, αλλ’ ότι μικρόν κράτος ως η Ελλάς είχε το συμφέρον να μην
παρακούση τας συμβουλάς των Δυνάμεων. Με άλλας λέξεις, ότι τα μικρά κράτη
πρέπει να προσαρμόζονται προς τας περιστάσεις και να επιζητούν την εκπλήρωσιν
των εθνικών πόθων των κατά βαθμούς…”.

Ο Δημήτριος Κακλαμάνος πείστηκε κι έτσι, όπως ο ίδιος γράφει: “Ετέθη τέρμα εις
την εκστρατείαν του “Άστεως”. Την επομένην εδημοσίευσα ένα άρθρον, το οποίο
εθεωρήθη εξαιρετικώς ευφυές. Ουσιαστικώς το άρθρον δεν ήτο παρά η επανάληψις
της ομιλίας του Βενιζέλου”.

Αλλά τότε είχαμε έναν Ελευθέριον Βενιζέλον».

Από την πλευρά του, ο κ. Σπυρίδων Μαντούβαλος, δικηγόρος, από τον Πειραιά,
παρατηρεί:

«H Ελλάδα και η Κύπρος, οι Έλληνες, έχουν δύο ψήφους στην ΕΟΚ και κοινά
συμφέροντα. H θέση τους είναι ενισχυμένη διαπραγματευτικά στην Ευρωπαϊκή
Κοινότητα, η οποία δεν επιθυμεί την Τουρκία μέλος της, απλώς την θέλει και την
θεωρεί χώρα ευκαιρίας επενδύσεων χαμηλού εργατικού κόστους και καταναλωτική
αγορά προϊόντων.

Τα δεδομένα αυτά τα οποία προφανώς δεν διέφυγαν της προσοχής των χαρισματικών
ηγετών του πολιτικού μας κόσμου – συμπολίτευση και αντιπολίτευση – ελπίζουμε
να γίνουν οι βάσεις της νέας θεώρησης των ελληνοτουρκικών σχέσεων, σύμφωνα με
τη λαϊκή υπερήφανη αγωνιστική επιλογή του “όχι”».