διακοπές H ζωή 7.000 χρόνια πριν…

Λίγα μέρη στην Ελλάδα κατορθώνουν να ταξιδέψουν τον επισκέπτη με τέτοια
αμεσότητα, παραστατικότητα και ρεαλισμό, πίσω στα χρόνια της Νεώτερης
Νεολιθικής Περιόδου, όπως η άκρως επιτυχημένη αναπαράσταση στον αρχαιολογικό
χώρο του Δισπηλιού…

Δεν είναι σπάνιο για μια αρχαιολογική ανακάλυψη να λαμβάνει χώρα εξαιτίας
κάποιου τυχαίου γεγονότος. Στην περίπτωση του Δισπηλιού, η παρατεταμένη
ξηρασία τού 1932 οδήγησε στην αισθητή πτώση της στάθμης των νερών της λίμνης
Ορεστιάδας (περισσότερο γνωστή ως λίμνη της Καστοριάς). Αυτή η πτώση αποκάλυψε
στα νότια της λίμνης τμήματα πασσάλων και τρύπες από αυτούς, πάνω στους
οποίους στηριζόταν ολόκληρος ο λιμναίος οικισμός. Κατά τις ανασκαφές
ανακαλύφθηκαν περισσότερες από 2.000 τέτοιες τρύπες, γεγονός που καταδεικνύει
ότι επρόκειτο για πολυάριθμο, για τα δεδομένα της εποχής, οικισμό. Σημαντικός
αριθμός ευρημάτων (αντικείμενα καθημερινής χρήσης, εργαλεία, όπλα κ.λπ.) ήρθαν
στο φως με τις ανασκαφές που ξεκίνησαν το 1938, ενώ καθηγητές όπως οι κύριοι
Κεραμόπουλος και Μουτσόπουλος έχουν συνδέσει το όνομά τους με έρευνες στην
περιοχή τις προηγούμενες δεκαετίες.

H συστηματική έρευνα ξεκίνησε το 1992 με την επιστημονική ομάδα του καθηγητή
Γ. Χουρμουζιάδη ενώ, σε συνεργασία με αυτούς, από το 1996 η αρχιτέκτων N.
Χουρμουζιάδου ανέλαβε τη δύσκολη δουλειά της ανασύστασης μέρους του οικισμού,
ξεκινώντας από τη χρήση ίδιων ή παρόμοιων υλικών με τότε. Δόθηκε επίσης μεγάλη
σημασία στα μεγέθη των οικημάτων και των αντικειμένων μέσα σε αυτά,
προσέχοντας ακόμα και την προσεκτική τοποθέτησή τους αλλά και τον ακριβή
αριθμό των πραγμάτων μέσα στο κάθε σπίτι. Το αποτέλεσμα, μετά το πρώτο
ευχάριστο ξάφνιασμα που σου προκαλεί, είναι άκρως πρωτότυπο και εντυπωσιακό.

H καθημερινότητα του 5000 π.X….

Πέρα από την ξενάγηση και περιήγηση στον χώρο του οικισμού, ο επισκέπτης
μπορεί να θαυμάσει πολλά αυθεντικά αντικείμενα που έχουν έρθει στο φως από τις
ανασκαφές και βρίσκονται τώρα στο μουσείο του αρχαιολογικού χώρου. Σήμερα
είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε αρκετά πράγματα για την καθημερινή ζωή των
μακρινών προγόνων μας σε αυτόν τον οικισμό (και προφανώς σε πολλούς άλλους
αντίστοιχα). H επιλογή του λιμναίου χώρου για την τότε ανέγερση του οικισμού
μοιάζει απόλυτα λογική και δικαιολογημένη. Από τη μία, υπήρχε μεγάλη αφθονία
σε δομικά υλικά της εποχής (όπως τα καλάμια και η λάσπη), ενώ από την άλλη τα
ψάρια και το γύρω γόνιμο έδαφος για καλλιέργειες και κτηνοτροφία εξασφάλιζαν
μεγάλη ποικιλία σε τροφή. Έχουμε ενδείξεις ότι οι άνθρωποι τότε καλλιεργούσαν
συστηματικά το σιτάρι και αγαπούσαν το κυνήγι και το ψάρεμα, όπως μαρτυρούν τα
πολλά εργαλεία από πέτρα ή οστά, οι αιχμές βελών, τα αγκίστρια και τα
υπολείμματα από μονόξυλα που χρησιμοποιούσαν για τις μετακινήσεις τους στη
λίμνη. Παρόμοιες κατασκευές με αυτές τις πρώτες βάρκες συναντά κανείς σε
κατοίκους λιμνών σε διάφορες περιοχές του κόσμου, ακόμα και σήμερα. Ένας άλλος
πολύ σημαντικός παράγοντας που καθιστούσε ως πολύ καλή επιλογή την όχθη της
λίμνης για τη δημιουργία οικισμού, ήταν η προστασία που παρείχε από τις τυχόν
επιδρομές σαρκοβόρων ζώων ή πιθανόν άλλων γειτονικών φυλών, ειδικά αν τριγύρω
του υπήρχαν εκτάσεις με έλη. Αξίζει να σημειωθεί, τέλος, ότι μεταξύ των
ευρημάτων βρίσκεται και μια ξύλινη επιγραφή με πρώιμο τύπο γραμμικής γραφής,
που χρονολογείται στο 5260 π.X.

Στη γειτονική Καστοριά…

Ενδεικτικά θα σας προτείναμε μια περιήγηση στις συνοικίες Ντολτσό και Αποζάρι,
όπου θα βρείτε συγκεντρωμένα τα περισσότερα αρχοντικά της πόλης, καθώς και στο
λαογραφικό μουσείο, όπου υπάρχει πλούσια συλλογή αντικειμένων και ειδών
καθημερινής χρήσης. Υπάρχουν δεκάδες – κυρίως βυζαντινές – μικρές εκκλησίες
διάσπαρτες στην πόλη που αξίζει να ανακαλύψετε, ενώ ο περίπατος στον γύρο της
χερσονήσου είναι μια πραγματική απόλαυση…

Φαγητό

Μην παραλείψετε να δοκιμάσετε την εξαιρετική τοπική και ethnic κουζίνα του
«Nautical Hall», στη βόρεια παραλία της πόλης. Ο μεγάλος και άριστα
διακοσμημένος χώρος προσφέρεται για καφέ και ποτό, έχοντας κυριολεκτικά τα
πόδια σας πάνω από τη λίμνη. Το «Κράτεργο» είναι από τα γνωστότερα
μεζεδοπωλεία της περιοχής και φημίζεται, μεταξύ άλλων, για το τσίπουρό του.
Για καλούς μεζέδες και ψητά της ώρας ενδείκνυνται ο «Λίθος» και το «Κροντήρι»,
στον παραλιακό δρόμο της νότιας παραλίας της Καστοριάς, ενώ πολύ καλά
μαγειρευτά και ψητά θα φάτε και στο «Ντολτσό», δίπλα στην πλατεία, στον
ομώνυμο παραδοσιακό οικισμό. Πέραν αυτών, γύρω από τη λίμνη υπάρχουν και άλλα
εστιατόρια αλλά και πολλές καφετέριες, που προσφέρονται κυρίως για χαλάρωση.

Διαμονή

Θα μείνετε απόλυτα ικανοποιημένοι από τη ζεστή ατμόσφαιρα και την
περιποίηση στο «Αρχοντικό της Βενετούλας», φτιαγμένο στα πρότυπα των αγγλικών
ξενώνων «bed and breakfast» (τηλ.: 24670-224.46). Αν ψάχνετε για κάτι πιο
εντυπωσιακό, το επιβλητικό «Αρχοντικό Αλεξίου Βέργουλα» – που παραπέμπει
περισσότερο σε πύργο, με τα βαριά έπιπλα και την προσεγμένη διακόσμηση – είναι
η επιλογή σας. Συγκεκριμένα μπροστινά δωμάτια του αρχοντικού έχουν μοναδική
θέα προς τη λίμνη (τηλ.: 24670-234.15). Πολυτέλεια και εξαιρετική θέα
διαθέτουν και τα δωμάτια του πέτρινου ξενώνα «Λογγάς», που βρίσκεται δίπλα στο
Σιδηροχώρι σε υψόμετρο 1.100 μέτρων, μόλις 7 χιλιόμετρα από την Καστοριά
(τηλ.: 24670-724.24). Άλλες καλές και σίγουρες επιλογές αποτελούν ο ξενώνας
«Αειδρόσος Χλόη» στον Απόσκεπο (τηλ.: 24670-297.21) και το «Λιμναίον» (τηλ.:
24670-851.11). Στον δρόμο από το Δισπηλιό προς την πόλη θα συναντήσετε και
κάποια άλλα ξενοδοχεία και ενοικιαζόμενα δωμάτια, με καλές τιμές και όμορφη
θέα προς τη λίμνη.

info

Δήμος Καστοριάς: 24670-223.12 * Γενικό Νοσοκομείο: 24670-283.41 * Λιμναίος
οικισμός Δισπηλιού: 24670-219.10 * Γραφείο Τουρισμού Δήμου Καστοριάς:
24670-244.84 * Ολυμπιακές Αερογραμμές Καστοριάς: 24670-222.75 * Αστυνομία:
24670-221.00 * Ραδιοταξί: 24670-821.00