Στην αρένα της οδού Zήνωνος

Μεσημεράκι, στην οδό Ζήνωνος, κοντά στην Ομόνοια, σε αφετηρία αυτοκινήτων.
Ένας ηλικιωμένος άντρας, γύρω στα εξήντα πέντε, που τον κυνηγούν δύο ένστολοι
κι ένας με πολιτικά, τρέχει με ταχύτητα εικοσάχρονου. Όταν τον φθάνουν κι αφού
τον αρπάξουν, κυριολεκτικά τον γονατίζουν, ενώ ένα πλήθος καμιά τριανταριά
ατόμων, που τρέχει ξοπίσω τους, δίνει την εντύπωση πως έχει προστεθεί στους
διώκτες του ηλικιωμένου. Δεν φαίνεται, δηλαδή, να ακολουθεί από περιέργεια και
μόνο.

Προσπαθώ να μάθω τι συμβαίνει. «Δεν είχε εισιτήριο και προσπάθησε να ξεφύγει,
ενώ τον πηγαίνανε για εξακρίβωση στοιχείων», μου λέει μια νεαρή γυναίκα.
Απομακρύνομαι τάχιστα ώστε, αν και ο καταδιωκόμενος ηλικιωμένος δεν έχει
αντιληφθεί την παρουσία μου, να αισθανθεί την απειλή της ατμόσφαιρας
αλαφρωμένη κατά ένα, έστω, άτομο.

Δεν είναι τόσο το κυνηγητό του ηλικιωμένου που προβληματίζει όσο η, έστω, από
περιέργεια αυτόβουλη καταδίωξή του από το πλήθος. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι
λίγα χρόνια πριν θα άκουγε κανείς, έστω και μεμονωμένες, φωνές διαμαρτυρίας
μέσα από το πλήθος. «Σαν δεν ντρέπονται, να κυνηγάνε έναν ηλικιωμένο άνθρωπο.
Μα δεν έκανε και έγκλημα που δεν είχε εισιτήριο». Δεν ξέρει πια κανείς αν
γενικά οι άνθρωποι αισθάνονται τόσο πολύ δυστυχισμένοι, ώστε το μόνο που τους
παρηγορεί είναι το απτό γεγονός ότι κάποιοι άλλοι είναι δυστυχέστεροι από τους
ίδιους.

Όπως, επίσης, είναι σίγουρο πως υπάρχουν άνθρωποι που, όσο δυστυχισμένοι κι αν
είναι, αισθάνονται να παρηγορούνται με την ανακούφιση ατόμων πολύ λιγότερο
δυστυχισμένων από τους ίδιους. Μη ξεχνάμε πως η δυστυχία ποικίλλει κάθε άλλο
παρά ανάλογα με το βάρος των γεγονότων, αλλά των ανθρώπων που την υφίστανται.
Αφού το ίδιο ακριβώς γεγονός έναν άνθρωπο τον στέλνει στη νευρολογική κλινική
ή τον τάφο, ενώ έναν δεύτερο τον μελαγχολεί απλά για λίγες μέρες.

Φοβάμαι πως στην περίπτωση της καταδίωξης του ηλικιωμένου, που δεν είχε
προμηθευτεί εισιτήριο, η τηλεόραση έχει «παίξει» τον ρόλο της. Παρακολουθούμε
πια ζωντανά τη δυστυχία των άλλων, με την απάθεια που θα την αντιμετωπίσουμε
κάποια στιγμή ως τηλεοπτικό θέαμα. H σχέση των ανθρώπων με την πραγματική
πραγματικότητα συντελείται μέσω της τηλεόρασης, δεν υπάρχει πια ευθεία
επικοινωνία με τα γεγονότα. Οι άνθρωποι παρακολουθούν την πραγματικότητα με
τον τρόπο που παρίσταται κανείς στη μαγνητοσκόπηση ενός γεγονότος και, ακόμη
χειρότερα, με την αίσθηση του λανθάνοντος πρωταγωνιστή που όμως δεν τον αφορά
η δραματικότητα του περιστατικού, όσο τρομακτική κι αν είναι αυτή.

Έτσι η οδός Ζήνωνος, αλλά και ο κάθε δρόμος ή δρομίσκος, το κάθε γήπεδο ή το
υπνοδωμάτιο του καθενός, η παιδική χαρά ή ένας οίκος ανοχής δεν υφίστανται
παρά ως χώροι μιας τηλεοπτικής κάλυψης ή εκμετάλλευσης. Ο Θεός να βάλει το
χέρι του.

Ο Θανάσης Θ. Νιάρχος είναι ποιητής, συνεκδότης του περιοδικού «Λέξη».