Πρωταθλητές Eυρώπης στο κόστος για την απόκτηση κατοικίας

Περισσότερα χρόνια από κάθε άλλον Ευρωπαίο πρέπει να εργαστεί ο Έλληνας
μισθωτός προκειμένου να αποκτήσει ένα διαμέρισμα. Για να κάνει αυτό το όνειρο
πραγματικότητα, χρειάζεται να δουλεύει τώρα περισσότερα χρόνια απ’ όσα
απαιτούνταν πριν από μία πενταετία.

Το 1998, η αγορά του ίδιου ακριβώς σπιτιού ισοδυναμούσε με έξι φορές τον
(τότε) ετήσιο μισθό του. Για να το αποκτήσει σήμερα, θα πρέπει να ξοδέψει 8,5
φορές τις ετήσιες αποδοχές του (χωρίς να δαπανήσει ούτε ένα ευρώ για άλλον
σκοπό), όταν στη Βρετανία ένα μέσο διαμέρισμα αγοράζεται με ποσό που
αντιστοιχεί σε μισθούς 7 ετών του Βρετανού, στη Γερμανία 6½ ετών, στην
Ολλανδία 6 ετών και στο Βέλγιο μόλις 4½ ετών.

Τιμές και μισθοί

Αιτία, η ξέφρενη κούρσα που ακολούθησαν το διάστημα 1998 – 2003 (από το 2003
μέχρι σήμερα δεν έχουν μεταβληθεί) οι τιμές των ακινήτων στην Ελλάδα (από τις
μεγαλύτερες αυξήσεις πανευρωπαϊκά), σε συνδυασμό με τις μικρές αυξήσεις, κατά
την ίδια περίοδο, των ετησίων αποδοχών του μέσου Έλληνα, οι οποίες παραμένουν
στην τελευταία θέση μεταξύ των «15» της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τα στοιχεία για την άνοδο των τιμών των ακινήτων, σε σχέση με τις αυξήσεις
στους μισθούς, είναι αποκαλυπτικά: την τελευταία πενταετία, η μέση ετήσια
αύξηση στις τιμές των ακινήτων ήταν 12,2%, ενώ η αντίστοιχη αύξηση των μισθών
ήταν μόλις 2,8%. Ένα μέσο διαμέρισμα 100 τετραγωνικών μέτρων κόστιζε τότε
87.000 ευρώ έναντι 140.000 ευρώ σήμερα, ενώ οι μέσες ακαθάριστες ετήσιες
αποδοχές των εργαζομένων στην Ελλάδα ήταν 14.580 ευρώ, έναντι 16.200 ευρώ
σήμερα.

Γεωγραφικές ανακατατάξεις

Πίσω, μάλιστα, από τον μέσο όρο των 8,5 ετήσιων μισθών που απαιτούνται για την
αγορά κατοικίας στην Ελλάδα, κρύβεται μία διαφορετική πραγματικότητα για κάθε
μία από τις 13 Περιφέρειες της χώρας. Οι έντονες ανακατατάξεις που σημειώθηκαν
στο ελληνικό «χρηματιστήριο» των ακινήτων τα τελευταία χρόνια, έφεραν τα
πάνω-κάτω σε δεκάδες περιοχές. Κάτι που είχε ως αποτέλεσμα πόλεις που κάποτε
θεωρούνταν φθηνές για αγορά κατοικίας να έχουν προσεγγίσει σήμερα επίπεδα
τιμών Αττικής ή να βρίσκονται σε πορεία σύγκλισης με αυτές.

Από τα στοιχεία του υπουργείου Οικονομίας για το κατά κεφαλήν ακαθάριστο
εγχώριο προϊόν ανά Περιφέρεια, για το οικονομικό έτος 2003, προκύπτει – για
παράδειγμα – ότι η αξία ενός διαμερίσματος στη Θεσσαλονίκη ισοδυναμεί με 11,7
φορές το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, όταν πριν από
πέντε χρόνια ισοδυναμούσε με μόλις εννέα φορές το (τότε) ΑΕΠ.

Για ένα μέσο διαμέρισμα στην Αλεξανδρούπολη, ο αγοραστής πρέπει να πληρώσει
σήμερα 13,7 φορές το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας –
Θράκης, από 10,9 φορές το 1998. Αντίστοιχα στην Κατερίνη, η τιμή ενός μέσου
ακινήτου ισοδυναμεί με 8,6 φορές το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν της Περιφέρειας,
όταν πριν από μία πενταετία το κόστος της ίδιας κατοικίας ισοδυναμούσε με 6,5
φορές το ΑΕΠ.

Ο ευρωπαϊκός «χάρτης»

Το γεγονός ότι η ιδιόκτητη στέγη είναι ένα πολύ ακριβό όνειρο για τους Έλληνες
προκύπτει και από τον «χάρτη» του κόστους κατοικίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, που
παρουσιάζει σήμερα η «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ». Αν και οι αξίες των ακινήτων στην Ελλάδα, σε
ονομαστικές τιμές, αντιστοιχούν σχεδόν στο 75% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, ο
Έλληνας θα χρειαστεί να εργαστεί περισσότερα χρόνια απ’ όλους τους εταίρους
του για να αγοράσει σπίτι. Παραδείγματος χάριν, ένα μέσο διαμέρισμα στη
Βρετανία κοστίζει 225.000 ευρώ (61% ακριβότερα απ’ όσο στην Ελλάδα), αλλά οι
μέσες ετήσιες αποδοχές του Βρετανού είναι 31.200 ευρώ (92% υψηλότερες από τις
αντίστοιχες του Έλληνα). Με άλλα λόγια, ο Έλληνας πρέπει να εργαστεί πολύ
περισσότερα χρόνια απ’ όσα ένας Βρετανός, για να αγοράσει ένα πολύ φθηνότερο σπίτι.

Πόσα χρόνια δουλειάς κοστίζει ένα σπίτι κατά περιφέρεια

Τα πάνω-κάτω έφεραν στην ελληνική αγορά ακινήτων τα μεγάλα έργα, η τουριστική
ανάπτυξη, η επέκταση της στεγαστικής πίστης στην περιφέρεια, αλλά και η
δημιουργία νέων Τμημάτων Σχολών Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης.

Αποτέλεσμα ήταν να κλείσει σταδιακά η ψαλίδα που υπήρχε ανάμεσα στις τιμές των
ακριβών και των θεωρητικά μεσαίου κόστους πόλεων της χώρας. Από το 1998 μέχρι
σήμερα, οι τιμές κατοικίας έχουν αυξηθεί σε δεκάδες ελληνικές πόλεις έως και
100%, πράγμα που σημαίνει ότι απαιτούνται πολλαπλάσια εισοδήματα για την αγορά
σπιτιού σε σχέση με εκείνη την εποχή.

Στην Αττική

Τα μεγάλα έργα στην Αττική ενίσχυσαν τη ζήτηση για συγκεκριμένες περιοχές και
δημιούργησαν ζήτηση για άλλες. Από 85.000 ευρώ που κόστιζε ένα μέσο διαμέρισμα
100 τ.μ. στην Αθήνα το 1998, έχει ακριβύνει (το 2003) κατά 76%, φτάνοντας τα
150.000 ευρώ. Στο ίδιο διάστημα, το κατά κεφαλήν εισόδημα στην Αττική αυξήθηκε
μόλις 35%. Από 10.025 ευρώ ανέβηκε στα 13.571 ευρώ. Έτσι, για την αγορά ενός
διαμερίσματος χρειάζεται να ξοδέψει κανείς 11 φορές το κατά κεφαλήν ΑΕΠ, αντί
για 9 φορές το 1998.

Στη Θεσσαλία

Τα έργα στις μεγάλες πόλεις της Θεσσαλίας και η ζήτηση στέγης από σπουδαστές
εκτίναξε, μέσα σε μια πενταετία, τις τιμές των σπιτιών κατά 85%. Στη Λάρισα,
για παράδειγμα, ένα σπίτι 100 τ.μ. κόστιζε 75.000 ευρώ, ενώ από το 2003
πωλείται προς 140.000 ευρώ. Όμως, το κατά κεφαλήν ακαθάριστο εγχώριο προϊόν
στη μεγαλύτερη πόλη της Θεσσαλίας αυξήθηκε μόλις κατά 27%, από 8.928 στα
11.361 ευρώ. Ενώ, λοιπόν, το 1998 η αξία της μέσης κατοικίας ισοδυναμούσε με
9,5 φορές το κατά κεφαλήν ΑΕΠ, σήμερα ισοδυναμεί με 12,3 φορές.

Στη Στερεά Ελλάδα

H Στερεά Ελλάδα εμφανίζει το υψηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ της χώρας με 18.431
ευρώ από 14.260 ευρώ πριν από μία πενταετία. Έχουμε, δηλαδή, αύξηση 29%.
Ειδικότερα η Χαλκίδα έχει μετατραπεί για πολλούς, τα τελευταία χρόνια, από
περιοχή δευτερεύουσας σε τόπο μόνιμης κατοικίας, ενώ η Λαμία, λόγω κυρίως των
Σχολών που διαθέτει, έχει ανεβεί σημαντικά στο ελληνικό «χρηματιστήριο» των
ακινήτων. Οι τιμές των κατοικιών στις δύο αυτές πόλεις αυξήθηκαν από το 1998
κατά 50% και κατά 40%, αντίστοιχα. Αποτέλεσμα; Ενώ το 1998 χρειαζόταν 5,9
φορές το κατά κεφαλήν ΑΕΠ για την αγορά σπιτιού, σήμερα απαιτούνται 7,6 φορές.

Στην Πελοπόννησο

Στην Πελοπόννησο, οι τιμές πρώτης κατοικίας, σε διάστημα μίας πενταετίας
αυξήθηκαν έως και 80%. Στην Κόρινθο, για παράδειγμα, από 75.000 ευρώ η αξία
του μέσου σπιτιού έχει εκτιναχθεί στα 130.000 ευρώ, αύξηση δηλαδή 73%. Στην
ίδια περίοδο το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Πελοποννήσου αυξήθηκε κατά 27%, από 9.415
ευρώ στα 11.968 ευρώ, με συνέπεια το κόστος ενός διαμερίσματος να ισούται
σήμερα με 10,8 φορές το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν, από 5,6 φορές το 1998.

Στη Δυτική Ελλάδα

H κατά 29% αύξηση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ στη Δυτική Ελλάδα (από 7.834 ευρώ στα
10.078 ευρώ σήμερα) δεν ήταν αρκετή για να κάνει τη μέση κατοικία πιο προσιτή
στους Πατρινούς. H τιμή του μέσου σπιτιού αυξήθηκε, στο ίδιο διάστημα, κατά
75% (από 75.000 ευρώ, στα 130.000 ευρώ). Ενώ για την αγορά ενός μέσου σπιτιού
έπρεπε να πληρώσει κανείς ποσό ίσο με 11,4 φορές το κατά κεφαλήν ΑΕΠ, σήμερα
πληρώνει 12,8 φορές.

Στην Κρήτη

H Κρήτη έχει πάρει την σκυτάλη των αυξήσεων στις τιμές των ακινήτων από την
πρωτεύουσα. Αιτία, η ζήτηση για παραθεριστική κατοικία, που επηρεάζει τις
τιμές και για την πρώτη κατοικία. Μόνο πέρυσι, η αύξηση στις τιμές των
ακινήτων στο Ηράκλειο ήταν 10%, ενώ στην πενταετία προσέγγισε το 100%. Ένα
σπίτι 100 τ.μ. στη μεγαλύτερη πόλη της Κρήτης κοστίζει σήμερα όσο και στην
Αθήνα (150.000 ευρώ), από μόλις 77.000 ευρώ τότε. Την ίδια περίοδο το κατά
κεφαλήν ΑΕΠ στην Κρήτη αυξήθηκε κατά 28% από 9.609 στα 12.325 ευρώ. Έτσι, ο
μέσος Ηρακλειώτης, που το 1998 αρκούσε να πληρώσει 9 φορές το κατά κεφαλήν ΑΕΠ
της περιοχής, πρέπει σήμερα να δαπανήσει ποσό που ισοδυναμεί με 12 φορές το
ΑΕΠ.

Στην Ανατολική Μακεδονία – Θράκη

H Ανατολική Μακεδονία – Θράκη είναι η περιφέρεια με το δεύτερο χαμηλότερο κατά
κεφαλήν ΑΕΠ και έχει από τις υψηλότερες τιμές ακινήτων στην Ελλάδα. Το
ακαθάριστο κατά κεφαλήν εισόδημα αυξήθηκε κατά 31% στην τελευταία πενταετία,
από 7.758 στα 10.158 ευρώ, αλλά οι τιμές των ακινήτων σε Αλεξανδρούπολη,
Καβάλα, Κομοτηνή και Ξάνθη περίπου κατά 80%. Από 77.000 ευρώ το 1998, ένα μέσο
διαμέρισμα στην Καβάλα κοστίζει (από το 2003) 140.000 ευρώ.

Τα ακίνητα ακρίβυναν υπερβολικά μέσα σε πέντε χρόνια

Αριστείδης Καρυτινός, διευθύνων σύμβουλος της EFG Eurobank Properties

«Είναι εντελώς παράλογο το γεγονός ότι απαιτούνται οκτώ ή και περισσότερα
χρόνια δουλειάς για την αγορά ενός σπιτιού. Πόσο μάλλον όταν η κατοικία στην
Ελλάδα, παρά το γεγονός ότι την τελευταία εξαετία οι τιμές έχουν αυξηθεί έως
και 100% σε αρκετές περιοχές, κυρίως του Λεκανοπεδίου, παραμένει σε ονομαστική
αξία η φθηνότερη στην Ευρώπη», σημειώνει ο διευθύνων σύμβουλος της EFG
Eurobank Properties Αριστείδης Καρυτινός.

Τι φταίει

Τι φταίει, λοιπόν, και η απόκτηση σπιτιού έγινε για τον Έλληνα μια τόσο ακριβή
υπόθεση; «Τόσο τα σπίτια που σε διάστημα μίας πενταετίας ακρίβυναν υπερβολικά
όσο και οι μισθοί που, παρά τις όποιες αυξήσεις, παραμένουν οι χαμηλότεροι της
Ευρώπης», απαντά ο κ. Καρυτινός.

Στα όριά τους

«Τα τελευταία χρόνια, έως και το 2002, η μέση ετήσια αύξηση στις τιμές των
κατοικιών ήταν γύρω στο 12%, πολύ υψηλότερη από την αύξηση στους μισθούς.
Είναι, άραγε, τυχαίο ότι η ζήτηση στην αγορά κατοικίας εδώ και ενάμιση χρόνο
είναι υποτονική και ότι οι τιμές των ακινήτων στην Ελλάδα έχουν φτάσει στα
όριά τους;», διερωτάται.