Bαρέα μέταλλα στο στομάχι μας

Χαστούκι… δίνει η Ευρωπαϊκή Ένωση στην Ελλάδα για τους ανεπαρκείς
ελέγχους που διενεργεί όσον αφορά τη μόλυνση των τροφίμων που φθάνουν στο
τραπέζι των Ελλήνων καταναλωτών από επικίνδυνα βαρέα μέταλλα.

Στην πρόσφατη έκθεσή της για την ύπαρξη αρσενικού, μολύβδου, καδμίου και
υδραργύρου στις τροφές, η Ευρωπαϊκή Ένωση κατηγορεί τη χώρα μας ότι παραλείπει
να ελέγξει σημαντικές κατηγορίες τροφίμων. Την ίδια στιγμή, ακόμα και από τα
λιγοστά δείγματα που στέλνει η Ελλάδα παρατηρούνται υψηλές συγκεντρώσεις
βαρέων μετάλλων και υπερβάσεις των ορίων!

Όπως προκύπτει από τα αποτελέσματα της έρευνας για την Ελλάδα, η μέση
συγκέντρωση μολύβδου σε φρούτα και λαχανικά (ξερά και κονσερβοποιημένα)
βρέθηκε να είναι 10 φορές υψηλότερη σε σύγκριση με όλες τις άλλες χώρες.
Εντυπωσιακά υψηλή κρίνεται και η συγκέντρωση στο κρέας, 0,78μg/kg, με ανώτατο
όριο το 0,1μg/kg. Επιπλέον, μόνο το ψάρι συνεισφέρει στην ημερήσια πρόσληψη
μολύβδου με 14μg και υπάρχει κίνδυνος όσοι καταναλώνουν ψάρι να ξεπεράσουν το
ανεκτό όριο εβδομαδιαίας πρόσληψης μολύβδου. Πολύ υψηλή θεωρείται και η μέση
ημερήσια πρόσληψη μολύβδου από τους καταναλωτές, 25μg, με βάση τα τρόφιμα που
καταναλώνουν καθημερινά.

Το αρσενικό στα ψάρια

Έκπληξη προκάλεσαν στους επιστήμονες της Ευρωπαϊκής Ένωσης τα… περιέργως
χαμηλά επίπεδα αρσενικού και κυρίως στα ψάρια. Όπως αναφέρουν, τόσο χαμηλά
επίπεδα παρατηρούνται σε ψάρια από μη θαλασσινά νερά, ενώ η Ελλάδα καταναλώνει
μεγάλες ποσότητες ψαριών από τη Μεσόγειο. Σημειώνεται ότι σε άλλες μεσογειακές
χώρες που καταναλώνουν πολύ ψάρι οι συγκεντρώσεις είναι αρκετά υψηλότερες.

H Ελλάδα παρατηρείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση γιατί παραλείπει να ελέγξει
πολλές σημαντικές κατηγορίες τροφίμων για τη μόλυνση από μόλυβδο. Είναι
χαρακτηριστικό ότι τα ελληνικά εργαστήρια (Γενικού Χημείου του Κράτους και
υπουργείου Γεωργίας) δεν εξέτασαν την ύπαρξη μολύβδου σε επτά είδη τροφίμων
που καταναλώνουμε συχνά και καθημερινά, όπως πατάτες, φρέσκα φρούτα και
λαχανικά, κρασί, λάδια.

Τα λιγότερα δείγματα

Σύμφωνα με τους πίνακες των δειγματοληψιών που έστειλαν οι χώρες της Ευρώπης,
η Ελλάδα στέλνει λίγα δείγματα – στις περισσότερες περιπτώσεις μερικές δεκάδες
– όταν τα περισσότερα μέλη της Ένωσης ελέγχουν εκατοντάδες!

Λιγοστά δείγματα έστειλε η χώρα μας για τη μόλυνση από μόλυβδο. Τα ελληνικά
εργαστήρια έκαναν ελέγχους σε 362 δείγματα τροφών, όταν άλλες χώρες ανάλογου
πληθυσμιακού μεγέθους όπως η Πορτογαλία πραγματοποίησαν, 1.980, σχεδόν
εξαπλάσιες!

«Δεν στέλνουμε πολλά δείγματα»

«Πράγματι, τα δείγματα που στέλνουμε δεν είναι πολλά. Πέρυσι, κάναμε
περίπου 50 δειγματοληψίες σε εισαγωγές προϊόντων», παραδέχεται μιλώντας στα
«NEA» ο τμηματάρχης από τη Διεύθυνση Μεταποίησης, Τυποποίησης και Ποιοτικού
Ελέγχου Προϊόντων Φυτικής Παραγωγής, κ. Γεώργιος Γκόλφης. Γιατί γίνονται λίγες
δειγματοληψίες; Ο διευθυντής της Διεύθυνσης Κτηνιατρικής και Δημόσιας Υγείας
του υπουργείου, κ. Σωτήρης Μοσχοβίτσης (υπηρεσία που διενεργεί τους ελέγχους
σε προϊόντα ζωικής παραγωγής), απαντά ότι τα εργαστήρια μας τα προηγούμενα
χρόνια δεν ήταν επαρκώς εξοπλισμένα και έλειπε προσωπικό. Κατάσταση που ωστόσο
δεν άλλαξε σημαντικά σήμερα. «Αν και πιστεύω ότι φέτος ανταποκριθήκαμε
ικανοποιητικά στο πρόγραμμα ελέγχου βαρέων μετάλλων, εξακολουθούμε να έχουμε
έλλειψη μόνιμου προσωπικού».

Από την πλευρά της η διευθύντρια της Διεύθυνσης Τροφίμων του Γενικού Χημείου
του Κράτους, κ. Ασημίνα Παπαθανασίου, σε μία προσπάθεια να ωραιοποιήσει τις
παρατηρήσεις της Ένωσης λέει: «Τα δείγματα είναι αρκετά. Εκεί όπου εκτιμούμε
ότι υπάρχει πρόβλημα, όπως για την ύπαρξη καδμίου στα ψάρια, ελέγχουμε. Δεν
γίνεται να διενεργούνται σε όλα έλεγχοι».

Απροστάτευτοι οι καταναλωτές στη μόλυνση

Οι ανεπαρκείς έλεγχοι και τα λιγοστά δείγματα δεν διασφαλίζουν τον
καταναλωτή από τους κινδύνους της μόλυνσης που προκαλούν τα υπολείμματα βαρέων
μετάλλων στις τροφές, λέει ο διευθυντής Ερευνών του «Δημοκρίτου» κ. Νίκος
Κατσαρός. «Είναι ανάγκη να εντατικοποιηθούν οι έλεγχοι». Όπως τονίζει, ο
μόλυβδος προκαλεί βλάβες στο κεντρικό νευρικό σύστημα – όπως και ο υδράργυρος
-, στο συκώτι και στα νεφρά. Το κάδμιο θεωρείται ύποπτο για καρκινογενέσεις
και το αρσενικό προσβάλλει τη λειτουργία του αναπνευστικού συστήματος. «Όλα
αυτά συσσωρεύονται στον οργανισμό και αποβάλλονται με πολύ αργούς ρυθμούς.
Ακόμη, δεν έχει διαπιστωθεί τι προκαλούν όλα μαζί στην υγεία».