Kόφι Aνάν: Nα εγγυηθεί ο ΟHE το σχέδιο

Νέα τροπή ενδέχεται να πάρει το σκηνικό στην Κύπρο, λίγα 24ωρα πριν από τα
δημοψηφίσματα της 24ης Απριλίου, μετά τη δημοσιοποίηση της έκθεσης Ανάν προς
το Συμβούλιο Ασφαλείας, με την οποία ο γενικός γραμματέας ζητεί από το
Συμβούλιο Ασφαλείας να παράσχει σαφείς και συγκεκριμένες εγγυήσεις προς τους
Κυπρίους πριν από τη διεξαγωγή των δημοψηφισμάτων.

Εάν το Συμβούλιο Ασφαλείας υιοθετήσει την υπόδειξη του Κόφι Ανάν, πολλοί
πιστεύουν στην Κύπρο ότι ενδέχεται ο ηγέτης του ΑΚΕΛ να μεταβάλει τη στάση του
και να εισηγηθεί στο αρμόδιο όργανο του κόμματός του την υπερψήφιση του
σχεδίου Ανάν οδηγούμενος, και αυτός τότε, στο μπλοκ του «ναι», το οποίο από
χθες έχει συγκροτημένη μορφή και επικεφαλής τον πρώην Πρόεδρο Γλαύκο Κληρίδη.

Ήδη, ο κ. Χριστόφιας έχει δώσει κάποιες ενδείξεις πως οι εγγυήσεις που
προβλέπει η έκθεση Ανάν εφόσον υιοθετούντο από το Συμβούλιο Ασφαλείας ίσως να
κάλυπταν τις επιφυλάξεις που είχε εκφράσει για το σχέδιο Ανάν. Χθες, μάλιστα,
ο γραμματέας του ΑΚΕΛ δεν επέμεινε στην αρχική του άποψη οι εγγυήσεις αυτές να
υπάγονται στο άρθρο 7 του Χάρτη του ΟΗΕ – να προβλέπουν δηλαδή και κυρώσεις.
Είναι χαρακτηριστικό των προσπαθειών που καταβάλλονται το γεγονός ότι ο
Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Κόλιν Πάουελ, για δεύτερη φορά μέσα σε μία
εβδομάδα μίλησε τηλεφωνικώς με τον κ. Χριστόφια. Στη διάρκεια της συνομιλίας
έγινε, όπως αναφέρουν πληροφορίες, βολιδοσκόπηση επί του προσχεδίου που
προωθούν οι Βρετανοί και οι Αμερικανοί στο Συμβούλιο Ασφαλείας. Οι δύο άνδρες
συμφώνησαν να μιλήσουν εκ νέου, μόλις ξεκαθαρισθούν τα δεδομένα.

H υποχρεωτική εφαρμογή

Διπλωματικές πηγές στη Νέα Υόρκη και τη Λευκωσία επέμεναν, ωστόσο, ότι αυτά τα
οποία «προσφέρει» ο γενικός γραμματέας – ακόμη κι αν υιοθετηθούν από το
Συμβούλιο Ασφαλείας – μπορεί να μην ικανοποιήσουν τον κ. Χριστόφια.

Κι αυτό διότι στηρίζονται στο άρθρο 2 της Χάρτας του ΟΗΕ, που προβλέπει την
υποχρεωτική εφαρμογή από όλα τα κράτη-μέλη. Κάτι τέτοιο έχει γίνει όμως κατ’
επανάληψη – όχι μόνον για το Παλαιστινιακό, αλλά και για τα Στροβίλια – και
ουδέποτε κανείς πειθάρχησε.

Στην έκθεσή του ο γενικός γραμματέας ζητεί ουσιαστικά από το Συμβούλιο
Ασφαλείας την υιοθέτηση όλων όσων έχει ζητήσει ο κ. Χριστόφιας. Δηλαδή,
αυξημένο ρόλο των Ηνωμένων Εθνών, εγγυήσεις για την εφαρμογή του σχεδίου Ανάν,
εγγυήσεις για αποφυγή διχοτόμησης ή απόσχισης, εγγυήσεις για την ασφάλεια,
εμπάργκο πωλήσεων όπλων και αγορών όπλων και εγγυήσεις για την άμεση εφαρμογή
των διατάξεων του σχεδίου.

Αντιδρούν τρία μέλη

Το μέγα ζητούμενο, ωστόσο, είναι τι θα πράξει το Συμβούλιο Ασφαλείας – εάν,
δηλαδή, θα εκδώσει ψήφισμα με το οποίο θα υιοθετεί το σχέδιο Ανάν και θα
παρέχει όλες τις εγγυήσεις που ζητεί με την έκθεσή του ο γενικός γραμματέας.
Από την έδρα των Ηνωμένων Εθνών οι πληροφορίες είναι συγκεχυμένες, ακόμη και
ως προς το πότε θα συγκληθεί το Συμβούλιο, σήμερα ή αύριο. Την προηγούμενη
εβδομάδα, όταν ο Αλβάρο ντε Σότο, βοηθούντων των Αμερικανών και των Βρετανών,
επιχείρησε την υιοθέτηση ενός ψηφίσματος, συνάντησε την αντίδραση της Ρωσίας
και της Κίνας, αλλά και της Γαλλίας (για άλλους λόγους).

Παρασκήνιο

Διπλωματικές πηγές στην Αθήνα αλλά και στην Κύπρο, απέδιδαν τον… διχασμό του
Συμβουλίου Ασφαλείας στο εσωτερικό πολιτικό παιχνίδι της Κύπρου, κάτι που έχει
καταγγείλει και ο πρόεδρος του ΔΗΣΥ κ. Αναστασιάδης, αλλά έχει διαψεύσει το
Προεδρικό Μέγαρο. Για την ακρίβεια, όπως εξηγούσαν, οι αντιδράσεις των μελών
του Συμβουλίου Ασφαλείας αποτελούν ευθεία αντανάκλαση των διαφορετικών απόψεων
και επιθυμιών των κ.κ. Παπαδόπουλου και Χριστόφια: ο μεν Κύπριος Πρόεδρος δεν
επιθυμεί καμία «ανάμειξη» του Συμβουλίου Ασφαλείας προ των δημοψηφισμάτων ο δε
κ. Χριστόφιας έχει ζητήσει ευθέως τις εγγυήσεις του οργάνου για να
επανεξετάσει τη στάση του.

O Ιακώβου στη Μόσχα

Ο Κύπριος υπουργός Εξωτερικών, κ. Ιακώβου, που βρίσκεται στη Μόσχα, ύστερα από
αυτήν τη διάσταση απόψεων που κατέγραψαν τα μέσα ενημέρωσης, έσπευσε να
εξηγήσει ότι η επίσκεψή του στη Ρωσία ήταν προγραμματισμένη από καιρό και δεν
συνδέεται με το Συμβούλιο Ασφαλείας.

Πάντως, εάν το Συμβούλιο Ασφαλείας υιοθετήσει πριν από τα δύο δημοψηφίσματα
την έκθεση Ανάν και ο κ. Χριστόφιας μεταβάλλει τη στάση του τασσόμενος υπέρ
της επίλυσης του Κυπριακού με βάση το σχέδιο Αναν, οι πιθανότητες να κλείσει
σημαντικά η «ψαλίδα» μεταξύ του «ναι» και του «όχι» είναι μεγάλες,
υπογράμμιζαν χθες πολιτικοί κύκλοι στη Λευκωσία.

Τι προβλέπει η έκθεση του γενικού γραμματέα προς το Συμβούλιο Ασφαλείας

H έκθεση Ανάν προς το Συμβούλιο Ασφαλείας, με την οποία ο γενικός γραμματέας ζητεί από το Συμβούλιο Ασφαλείας να παράσχει σαφείς και συγκεκριμένες εγγυήσεις προς τους Κυπρίους

Τις «εγγυήσεις» που ζητά το ΑΚΕΛ για να υποστηρίξει το σχέδιο επιχειρεί
να δώσει η έκθεση του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ Κόφι Ανάν. Ο γενικός
γραμματέας μάλιστα ζητεί από το Συμβούλιο Ασφαλείας την υιοθέτηση των
εγγυήσεων που προτείνει πριν από τα δημοψηφίσματα. Ειδικότερα, στην έκθεση
αναφέρεται μεταξύ άλλων ότι:

«Ενώ η υιοθέτηση του σχεδίου είναι θέμα των λαών της Κύπρου να αποφασίσουν, η
εφαρμογή του θα ήταν καθαρά προς το συμφέρον της διεθνούς ειρήνης και
ασφάλειας στην περιοχή – κι ως εκ τούτου εμπίπτει εντός της κύριας ευθύνης του
Συμβουλίου Ασφαλείας».

«H εξονυχιστική παρατήρηση από όλα τα μέρη των προβλέψεων και
χρονοδιαγραμμάτων που περιλαμβάνονται στο συνολικό σχέδιο, ειδικά όσων έχουν
σχέση με την ασφάλεια, είναι ζωτικής σημασίας. Σε αυτό το πλαίσιο, οι
αποφάσεις που ζητούνται από το Συμβούλιο Ασφαλείας είναι ένα κρίσιμο τμήμα του
συνολικού πλαισίου της διευθέτησης. Θα παρείχαν πρόσθετη διαβεβαίωση ότι η
λύση θα εφαρμοσθεί στο πλαίσιο των αρχών των Ηνωμένων Εθνών, όπως ορίζονται
στο άρθρο 2 του Χάρτη, περιλαμβανομένων των επιλύσεων κρίσεων με ειρηνικά μέσα
και της αποφυγής απειλών ή χρήσης βίας κατά της εδαφικής ακεραιότητας ή της
πολιτικής ανεξαρτησίας οιασδήποτε πολιτείας». Σε ό,τι αφορά τη νέα επιχείρηση
του ΟΗΕ που προτείνεται από τον γενικό γραμματέα, η έκθεση προβλέπει ότι αυτή
θα αποτελείται:

* 2.500 άνδρες (περιλαμβανομένων 170 στρατιωτικών παρατηρητών) –
διπλάσιοι απ’ ό,τι είναι σήμερα.

* 510 πολίτες αστυνομικούς – δεκαπλάσιος και πλέον του σημερινού
αριθμού.

* 240 αστυνομικούς σε σχηματισμένες μονάδες – ένα εντελώς νέο στοιχείο

* έναν σημαντικό αριθμό διεθνούς πολιτικού προσωπικού – πιθανότατα άνω
των 200, δηλαδή δεκαπλάσιοι των σημερινών.

* σημαντικό αριθμό ντόπιου πληθυσμού.

«Ο γενικός γραμματέας υπογραμμίζει ότι τα μέρη οραματίζονται μια επιχείρηση
αορίστου χρόνου, που θα παραμείνει στην Κύπρο μέχρις ότου η ομοσπονδιακή
κυβέρνηση, με τη συναίνεση και των δύο συνιστωσών πολιτειών, αποφασίσει
μετατροπή».

«Έχοντας κατά νου την κατανόηση όλων των πλευρών, όπως αντικατοπτρίζεται στο
σχέδιο, και τον τρόπο ενάρξεως ισχύος, θα ζητούσα από το Συμβούλιο Ασφαλείας
να εξετάσει την υποβολή αυτής της έκθεσης πριν από τα δημοψηφίσματα της 24ης
Απριλίου και θα ήλπιζα ότι το Συμβούλιο μπορεί να διαβεβαιώσει τους Κυπρίους,
καθώς προχωρούν προς τα δημοψηφίσματα, ότι τα Ηνωμένα Έθνη είναι
προετοιμασμένα να δράσουν για να ανταποκριθούν στις ευθύνες που προβλέπονται
γι’ αυτό από το σχέδιο. Σύμφωνα με το σχέδιο, οι αποφάσεις θα έπρεπε να τεθούν
σε ισχύ ταυτοχρόνως με την Ιδρυτική Συμφωνία, στις 29 Απριλίου. Τέτοιες
αποφάσεις φυσικά θα είναι συνδεδεμένες με την έναρξη ισχύος της Ιδρυτικής
Συμφωνίας, και θα είναι αμφίβολες, κι ως εκ τούτου άκυρες και ξεπερασμένες,
εάν δεν τεθεί σε ισχύ για οποιονδήποτε λόγο».

«Αυτές οι προσεκτικά ισορροπημένες προβλέψεις έχουν στόχο να αντιμετωπίσουν
τους χειρότερους φόβους της κάθε πλευράς, όπως περιγράφονται στην έκθεσή μου
προς το Συμβούλιο Ασφαλείας, την 1η Απριλίου 2003. Βάσει της συμφωνίας, από το
Συμβούλιο ζητείται να υποστηρίξει την Ιδρυτική Συμφωνία και να λάβει
συγκεκριμένα βήματα για να διαβεβαιώσει τις δύο πλευρές πως το Συμβούλιο έχει
γνώση των κύριων ανησυχιών τους και υποστηρίζει τα μέτρα με τα οποία
αντιμετωπίζονται στη συμφωνία. Από το Συμβούλιο ζητείται να λάβει επισήμως
υπόψη πως οποιαδήποτε μονομερής αλλαγή στην κατάσταση των πραγμάτων που
εγκαθιδρύεται από την Ιδρυτική Συμφωνία, ιδιαίτερα η ένωση εξολοκλήρου ή εν
μέρει με οποιαδήποτε χώρα ή οποιαδήποτε μορφή διχοτόμησης ή απόσχισης,
απαγορεύεται. Από το Συμβούλιο ζητείται επίσης να αναγνωρίσει την πολιτική
ισοτιμία και τη διακριτή ταυτότητα των Ελληνοκυπρίων και των Τουρκοκυπρίων και
το ισότιμο καθεστώς των συνιστωσών πολιτειών τους στην Ενωμένη Κυπριακή
Δημοκρατία».

«Στα δημοψηφίσματα της 24ης Απριλίου, στα οποία τα δύο μέρη δεσμεύθηκαν στη
συμφωνία της 13ης Φεβρουαρίου, οι λαοί της Κύπρου θα εκφρασθούν επί ενός
σχεδίου που προέκυψε από τεσσάρων χρόνων εντατικές διαπραγματεύσεις και
διαβουλεύσεις. Οι συνέπειες της απόφασης που θα λάβουν, όποια κι αν είναι αυτή
η απόφαση, θα είναι πολύ σημαντικές. Το αποτέλεσμα κάθε άλλο παρά βέβαιο
είναι. Το σχέδιο είναι περίπλοκο και ευαίσθητα ισορροπημένο. Αναπόφευκτα, όπως
σε οποιαδήποτε διαπραγμάτευση, είναι ένας συμβιβασμός. H παρουσίαση των
περιεχομένων του σχεδίου στο κοινό δεν υπήρξε πάντα ισότιμα ισορροπημένη. Παρ’
ότι ολοκληρώθηκε από μένα μετά από πρόσκληση των πλευρών, οι σημαντικές
αντιλήψεις και οι ανταλλαγές – κλειδιά, καθώς και ο κορμός των πολλών κειμένων
που περιλαμβάνονται, είναι σε μεγάλο βαθμό έργο των Κυπρίων. Το σχέδιο είναι η
μόνη διαθέσιμη και προβλέψιμη οδός προς την ενοποίηση της Κύπρου. Πρέπει να
κριθεί στο σύνολό του, έχοντας κατά νου τις διαθέσιμες εναλλακτικές προοπτικές
και ζυγίζοντας τις συνέπειες μιας απόφασης υπέρ ή κατά. H απόφαση ενώπιον των
πολιτών ανήκει σε αυτούς και μόνον».

«H έγκαιρη δράση από το Συμβούλιο θα έπαιζε μεγάλο ρόλο στη διαβεβαίωση των
πολιτών, καθώς ψηφίζουν για το μέλλον της χώρας τους, ότι η λύση θα έχει την
ισχυρή υποστήριξη των Ηνωμένων Εθνών κι ότι οι προβλέψεις για την ασφάλεια θα
εφαρμοσθούν πλήρως».

«Από το Συμβούλιο, ζητείται ως εκ τούτου να λάβει αποφάσεις για τα θέματα που
αναφέρονται παραπάνω, ώστε να εφαρμοσθούν ταυτοχρόνως με την Ιδρυτική Συμφωνία
σε μια συνολική βάση, υποκείμενη στα αποτελέσματα των δημοψηφισμάτων».

Επικοινωνία με Γ. Παπανδρέου

Τηλεφωνική επικοινωνία με τον Κόφι Ανάν είχε αργά χθες ο Γιώργος
Παπανδρέου. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ έθεσε το θέμα των δεσμευτικών εγγυήσεων που
πρέπει να δοθούν από τον ΟΗΕ για την εφαρμογή του σχεδίου. Ο κ. Ανάν τον
ενημέρωσε για τις προσπάθειες που καταβάλλει και εμφανίστηκε αισιόδοξος για
την τελική αποδοχή του σχεδίου ψηφίσματος.

Στόχος σε «ναι» πάνω από 40%

Οι τελευταίες κυλιόμενες δημοσκοπήσεις, που δημοσιεύτηκαν στον κυπριακό Τύπο, δείχνουν πως το «όχι» έχει περιοριστεί στο 58%

Στόχο να πέσει το «όχι» κάτω από το 70% και εάν είναι δυνατόν το «ναι»
να ξεπεράσει το 40% έχουν θέσει όσοι σκέπτονται την επόμενη μέρα των
δημοψηφισμάτων της 24ης Απριλίου. Τις τελευταίες ώρες, μάλιστα, δείχνουν να
έχουν αναθαρρήσει, θεωρώντας πως το «ναι» μπορεί να έχει μια ευπρόσωπη
παρουσία μετά το χαμήλωμα των τόνων εκ μέρους του κ. Χριστόφια, αλλά και τη
δημιουργία ομπρέλας πάνω από το «ναι», με επικεφαλής τον Γλαύκο Κληρίδη.
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι τελευταίες κυλιόμενες δημοσκοπήσεις, που
δημοσιεύτηκαν στον κυπριακό Τύπο, δείχνουν πως το «όχι» έχει περιοριστεί στο
58%. Το «ναι» κινείται στα επίπεδα του 19% ενώ οι αναποφάσιστοι είναι πάνω από
20%.

H Αθήνα, που δεν θέλει να πάρει επίσημη θέση, βλέπει ενισχυμένο ποσοστό του
«ναι» το Σάββατο και υπολογίζει πως αυτό μπορεί να της δώσει τη δυνατότητα να
παίξει έναν εποικοδομητικό ρόλο μετά το δημοψήφισμα, όπως είναι, για
παράδειγμα, η προώθηση προς πάσα κατεύθυνση ενός δεύτερου δημοψηφίσματος τον
Νοέμβριο.

Πρωτοβουλίες

Οι υποστηρικτές του «Ναι» ελπίζουν σε μια ευπρόσωπη παρουσία μετά το χαμήλωμα των τόνων εκ μέρους του κ. Χριστόφια

Διπλωματικές πηγές στη Λευκωσία διευκρίνιζαν ότι η Αθήνα εξ αρχής δεν θέλησε
να παίξει κάποιο ρόλο επηρεασμού του δημοψηφίσματος και σε αυτό θα μείνει
πιστή μέχρι το Σάββατο. Προσέθεταν, ωστόσο, ότι «η 25η Απριλίου είναι μια
καινούργια ημέρα», στην οποία η Ελλάδα μπορεί να παίξει ρόλο και προς την
κατεύθυνση της Ένωσης και προς την κατεύθυνση της διεθνούς κοινότητας.

Την ανάληψη πρωτοβουλιών μετά το «όχι» των Ελληνοκυπρίων επιβεβαίωσε χθες και
ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Θόδωρος Ρουσόπουλος τονίζοντας πως η κυβέρνηση θα
αναλάβει πρωτοβουλίες «πάντα σε συνεργασία με την κυπριακή».

Εγγυήσεις από E.E.

H Αθήνα, σε ένα νέο διαμεσολαβητικό ρόλο, υπολογίζει πολύ την ενθάρρυνση που
θα έχει από την Ευρωπαϊκή Ένωση και ειδικά από την Κομισιόν. Ο εκπρόσωπος του
επιτρόπου κ. Βερχόιγκεν επιβεβαίωσε χθες αυτό που είχε πει στον Πέτρο
Μολυβιάτη τηλεφωνικώς, ότι δηλαδή η Κομισιόν προτίθεται να παράσχει εγγυήσεις
για την τήρηση του σχεδίου Ανάν κατά την ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου αύριο.
Βέβαια, ευκαιρίας δοθείσης, ο εκπρόσωπος του κ. Βερχόιγκεν επιτέθηκε και σε
ορισμένα κυπριακά μέσα ενημέρωσης τα οποία δεν έδωσαν βήμα στον κ. Βερχόιγκεν
να πει τις απόψεις του, με το αιτιολογικό ότι θα αποτελούσαν παρέμβαση στην
εσωτερική πολιτική ζωή της Κύπρου.

Σύμφωνα με πληροφορίες, αμέσως μετά την ανακοίνωση της ετυμηγορίας των
Ελληνοκυπρίων η κυβέρνηση πρόκειται να εξετάσει συγκεκριμένα μέτρα
αναζωπύρωσης των προσπαθειών επίλυσης του Κυπριακού, έτσι ώστε να παρουσιασθεί
και στο συμβούλιο υπουργών Εξωτερικών στις 26 Απριλίου, αλλά και στο
«τελετουργικό» Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 1ης Μαΐου με θέση συγκεκριμένη και
ορίζοντα προσδιορισμένο.