N.Δ.: Kλίνατε επί Δεξιά…

Οι αλλεπάλληλες εκλογές είναι ένα σπάνιο και ακραίο φαινόμενο της
πολιτικής. Το αποτέλεσμά τους είναι αυτό που οι Αγγλοσάξονες ονομάζουν «make
or break» – δηλαδή μπορεί «να φτιάξουν ή να καταστρέψουν» ένα κόμμα.

Ένα σαφές «όχι» από τον K. Καραμανλή θα είχε σαφή απήχηση στους ψηφοφόρους εκ δεξιών της N.Δ. Ωστόσο ο νέος Πρωθυπουργός δεν πήγε σε μια τέτοια θέση, γιατί ήξερε ότι οι παράπλευρες απώλειες στο διεθνές προφίλ του θα ήταν μεγάλες

Αλλεπάλληλες εκλογές είχαμε στη Γαλλία το 2002. Προεδρικές και βουλευτικές
εκλογές έγιναν μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Αποτέλεσμα; H οικοδόμηση της
πολιτικής επικυριαρχίας της γαλλικής Δεξιάς. Στις προεδρικές, οι σοσιαλιστές
του Ζοσπέν προδόθηκαν από την πανσπερμία αριστερών κομμάτων και βρέθηκαν εκτός
δευτέρου γύρου. H αναμέτρηση Σιράκ – Λεπέν εμφάνισε τον πρώτο ως ογκόλιθο της
Πέμπτης Γαλλικής Δημοκρατίας δίνοντάς του υψηλό ποσοστό και αυξημένο κύρος.
Στις βουλευτικές, η απαξίωση των σοσιαλιστών ολοκληρώθηκε, δημιουργώντας τις
προϋποθέσεις για μια άνετη συντηρητική συγκατοίκηση Σιράκ – Ραφαρέν σε Ελυζέ
και Ματινιόν, αντιστοίχως.

Αυτά στη Γαλλία προ διετίας. Στην Ελλάδα του 2004, η πολιτική ζωή βρίσκεται
επίσης σε φάση διπλών εκλογών. Πριν καλά καλά σβήσει ο απόηχος της 7ης
Μαρτίου, το πολιτικό σύστημα ετοιμάζεται για τις ευρωεκλογές της 13ης Ιουνίου.
Το αποτέλεσμά τους δεν θα αλλάξει τίποτε στη ζωή του απλού πολίτη. Ενδιαφέρει
όμως τα κόμματα. Οι ευρωεκλογές είναι το πρώτο πολιτικό τσεκ απ της νέας
διακυβέρνησης. Στο Μέγαρο Μαξίμου, αλλά και τη Ρηγίλλης, το γνωρίζουν καλά.

«Χαλαρή ψήφος». Παραδοσιακά, οι ευρω-κάλπες είναι εκλογές χαλαρής
ψήφου. Ακόμη περισσότερο: οι ψηφοφόροι έχουν μια τάση να ψηφίζουν κόντρα στην
κυβέρνηση και να πριμοδοτούν μικρότερα κόμματα. Για την κυβέρνηση Καραμανλή, ο
κίνδυνος είναι προφανής. Ο εφησυχασμός λόγω της μεγάλης νίκης της 7ης Μαρτίου
και η σταθερή δυναμική του ΛΑΟΣ εκ δεξιών της N.Δ., θα μπορούσαν να έχουν ως
αποτέλεσμα το να τρωθεί η συντηρητική πλειοψηφία. Οπότε; Οπότε, επισημαίνει
κορυφαίο στέλεχος της κυβέρνησης Καραμανλή, «το ΠΑΣΟΚ θα μπορούσε να βγει και
να πει: Ορίστε κύριοι, χάσατε πέντε μονάδες σε δύο μήνες!».

H παρούσα πολιτική δυναμική δεν δικαιολογεί τέτοιους ανοιξιάτικους εφιάλτες.
Μέχρι στιγμής, η κυβέρνηση Καραμανλή δεν έχει χάσει τον έλεγχο. Ωστόσο, η N.Δ.
έχει μείνει ένδεκα χρόνια στην αντιπολίτευση, έχει χάσει εκλογές στο νήμα το
2000 και εξ αυτών των λόγων προσήλθε στην εξουσία με κάποιες ενδόμυχες φοβίες.
Προεκλογική – και όχι κυβερνητική – ήταν και η εμφάνιση του Καραμανλή στις
προγραμματικές δηλώσεις στη Βουλή.

Από… την πρώτη ημέρα. Ο νέος Πρωθυπουργός αντί συγκεκριμένων μέτρων,
προτίμησε εξαγγελίες υποσχέσεων. Τι συνέβαινε; «H προεκλογική εκστρατεία
ξεκινάει από την πρώτη ημέρα της κυβερνητικής θητείας», έλεγαν στελέχη της
N.Δ. που βρίσκονται κοντά στον Πρωθυπουργό. Τούτο έδινε την εντύπωση πως η νέα
κυβέρνηση δεν απέκλειε το ενδεχόμενο να ξαναπάει στις κάλπες με αφορμή την
προεδρική εκλογή του 2005, εφόσον το περιβάλλον ήταν ευνοϊκό για αυτήν. Το
πιθανότερο όμως είναι πως είχαν απλώς στον νου τους τις ευρωεκλογές.

Όσο κι αν φαίνεται παράξενο, η 13η Ιουνίου διατρέχει πολλές από τις
κυβερνητικές πολιτικές. Ο εναγκαλισμός του Αρχιεπισκόπου Χριστόδουλου από τη
νέα διακυβέρνηση έχει σαφή στόχο τη συγκράτηση της δεξιάς χριστιανικής ψήφου
εντός N.Δ. H νέα χριστιανική Δεξιά επιχειρεί να εκτοπίσει το ΛΑΟΣ. H εικόνα
αυτή ενισχύθηκε από τα πηγαινέλα όλης της κυβέρνησης στις εκκλησίες τη Μεγάλη
Εβδομάδα.

Όλα μπήκαν στο… ζύγι

Ακόμη και το Κυπριακό, ένα μείζον θέμα εξωτερικής πολιτικής που επηρεάζει τις
σχέσεις με Ουάσιγκτον και Βρυξέλλες στο παρόν και το μέλλον, το Μέγαρο Μαξίμου
το μέτρησε προσεκτικά και με το ζύγι των ευρωεκλογών. Το πολιτικό επιτελείο
της N.Δ. δεν είχε καμία αμφιβολία ότι η «σκοπιανοποίηση» του Κυπριακού με έναν
καθαρό και ανάδελφο «όχι» του Καραμανλή θα είχε σαφή απήχηση στους ψηφοφόρους
εκ δεξιών της N.Δ.

Ο πολιτικός πειρασμός μπορεί να ήταν μεγάλος. Ωστόσο ο νέος Πρωθυπουργός δεν
πήγε σε μια τέτοια θέση γιατί ήξερε ότι οι παράπλευρες απώλειες στο διεθνές
προφίλ του θα ήταν μεγάλες. Ακόμη περισσότερο: θα υπήρχαν αρνητικές για την
Ελλάδα συνέπειες εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ η σχέση με τις ΗΠΑ είναι
κρίσιμη εν όψει των αναγκών της ασφάλειας των Ολυμπιακών Αγώνων.

Παρ’ όλα αυτά, η προσέγγιση Καραμανλή στο Κυπριακό είχε μια αδιόρατη εσωτερική
διάσταση. Ο Πρωθυπουργός έπαιξε από τις 8 Μαρτίου και μετά ένα διπλωματικό
κατενάτσιο, που επέτρεψε στον Τάσσο Παπαδόπουλο να δημιουργήσει συνθήκες
άρνησης του σχεδίου Ανάν στη Μεγαλόνησο.

H σκοπιμότητα του συνεχούς «φλερτ» με την Αριστερά

H άλλη όψη της εκλογικής στρατηγικής της N.Δ. είναι η έμμεση ενίσχυση της
Αριστεράς. Κορυφαία έκφρασή της ήταν η πρωτοβουλία της Ρηγίλλης να ζητήσει να
προσέλθουν στο ντιμπέιτ προ των εκλογών της 7ης Μαρτίου τα κόμματα της
Αριστεράς. Προφανής στόχος, να θρυμματισθεί η εικόνα της δικομματικής πόλωσης
που καλλιεργούσε αντι-δεξιό δίλημμα στους αριστερούς ψηφοφόρους. Το ΠΑΣΟΚ
δέχθηκε τελικά αυτήν τη μεθόδευση, κάτι που δεν το ωφέλησε στις βουλευτικές
εκλογές.

Ο K. Καραμανλής συνεχίζει αυτήν τη στρατηγική. Στις προγραμματικές δηλώσεις, ο
νέος Πρωθυπουργός επεφύλαξε ειδική κοινοβουλευτική μεταχείριση σε Αλέκα
Παπαρήγα και Νίκο Κωνσταντόπουλο. Αντιστοίχως, το Συμβούλιο Αρχηγών δεν είχε
ως μοναδική αιτία την «πομπώδη» επιθυμία της νέας διακυβέρνησης για πολιτική
ενδοσυνεννόηση στα μείζονα εθνικά θέματα. Δημιούργησε ένα «κάδρο», αντίστοιχο
του προεκλογικού ντιμπέιτ, όπου θέση και λόγο είχαν και το KKE και ο ΣΥΝ. H
πολιτική στρατηγική είναι σαφής. Ο K. Καραμανλής θέλει οπωσδήποτε στο παιχνίδι
την Αριστερά, για τους ίδιους λόγους που θέλει εκτός «κάδρου» το ΛΑΟΣ.

Ουσιαστικά εν όψει των ευρωεκλογών, η N.Δ. παραμένει πιστή στη νέα στρατηγική
της. «Κλίνατε επί Δεξιά…» για να αξιοποιήσει τη συντηρητική στροφή της
κοινωνίας από το 2001 και μετά και να ενσωματώσει τη χριστιανική ψήφο.
Συγχρόνως υποκλίνεται σε κάθε ευκαιρία προς KKE και ΣΥΝ, ώστε να αδυνατίσει ο
κορμός της Κεντροαριστεράς και να απομονωθεί το ΠΑΣΟΚ. Αντί του
πολυδιαφημισμένου ανοίγματος στον «μεσαίο χώρο» που είχε κυριαρχήσει στη
Ρηγίλλης το 2000, τώρα η N.Δ. επιχειρεί συστηματικά μία στρατηγική ενίσχυση
των άκρων του πολιτικού συστήματος.

Το ξεδίπλωμα της πολιτικής στρατηγικής της N.Δ. υποδεικνύει πάντως ότι το
Μέγαρο Μαξίμου του K. Καραμανλή φιλοδοξεί να οικοδομήσει όρους πολιτικής
ηγεμονίας με αλλεπάλληλες εκλογικές επιτυχίες. Ο στενός κύκλος του K.
Καραμανλή δεν έχει εφησυχάσει μετά το 4,5% και είναι σαφής η επιδίωξη
περαιτέρω πολιτικής απαξίωσης του ΠΑΣΟΚ στις κάλπες.