διακοπές Δίρφυς

Ένας δαίδαλος από μονοπάτια και άνετους χωματόδρομους θα σας οδηγήσει στα
κρυμμένα μυστικά της Δίρφυος, θα σας φέρει σε μοναδικής ομορφιάς τοπία για να
δείτε επάνω από τις κορυφές των ελάτων τη θέα έως τον Παρνασσό και τον
Ελικώνα, θα σας οδηγήσει σε κρυφές αμμουδιές με γαλαζοπράσινα νερά
τριγυρισμένες από σκιερά σπήλαια γεμάτα κοχύλια και αρμυρά φύκια, θα σας φέρει
δίπλα σε φιλόξενους απλούς ανθρώπους.

Όλοι οι ταξιδιώτες της Εύβοιας βλέπουν τον χειμώνα την κατάλευκη κορυφή από το
ψηλότερο βουνό του νησιού, αλλά μόλις λίγοι γνωρίζουν ότι κάποτε αυτή η κορυφή
ήταν αφιερωμένη στην πιο ταλαίπωρη σύζυγο της ελληνικής μυθολογίας, στη θεά
Ήρα. Το βουνό φυσικά είναι η πανέμορφη Δίρφυς και στην κορυφή της – η οποία
ονομάζεται Δέλφη και βρίσκεται στα 1.743 μ. – υπήρχε κάποτε ιερό της Διρφύος
Ήρας. Από τότε βέβαια οι μύθοι του βουνού ξεθώριασαν αλλά το βουνό φύλαξε καλά
την εξαιρετική ομορφιά του και τη μεγαλειώδη του φύση. Γύρω από τη γυμνή
κάποτε ιερή κορυφή της Δέλφης και κάτω από τις χαράδρες του Ξεροβουνιού
απλώνεται ένα παχύ καταπράσινο χαλί από έλατα, δρυς, καστανιές και μυρωδάτα
πλατάνια, πλούσια ποτισμένα από τα άφθονα νερά του βουνού. Τα νερά στη Δίρφυ
είναι τόσο πολλά που άνετα θα μπορούσε να ήταν αφιερωμένη στον Ποσειδώνα εκτός
από την Ήρα. Εξάλλου από την καρδιά της Δίρφυος πηγάζουν ο Μεσσάπιος και ο
Λήλας, τα δύο μεγαλύτερα ποτάμια της Εύβοιας.

H κορυφή Δέλφη

H Δίρφυς είναι εξαιρετικά άγριο και απόκρημνο βουνό και στο μεγαλύτερο μέρος
του είναι ακατοίκητο. Τα περισσότερα χωριά είναι χτισμένα στους ανατολικούς
πρόποδες του βουνού, στη γειτονιά των μεγάλων κάμπων με τα καλαμπόκια, τα
κηπευτικά και τα μεγάλα ορνιθοτροφεία. Τα γοητευτικότερα χωριά όλων όμως είναι
αυτά που ρίζωσαν στην απότομη καρδιά της Δίρφυος, αποκομμένα από τον έξω κόσμο
ριζωμένα στην πέτρινη και βαθυπράσινη σκιά του βουνού: η δροσερή (και νυν
κοσμοπολίτισσα) Στενή, οι Στρόπωνες και η λιλιπούτια
Λάμαρη, τα ξεχασμένα στη σιωπή του δάσους Κούτουρλα, το
φημισμένο κερασοχώρι Μετόχι, η εσχάτως διάσημη Χιλιαδού με τις
βαθυγάλανες ακτές της και βορειότερα η Γλυφάδα με τους οικισμούς της
πάνω από τις έρημες αμμουδιές του Αιγαίου. Στα πιο πολυάνθρωπα κυρίως χωριά
της Δίρφυος, ο ταξιδιώτης μπορεί άνετα να διαβάσει τα αδρά σημάδια της
Ιστορίας στους ερειπωμένους πέτρινους τοίχους μεσαιωνικών πύργων, στους
ογκώδεις λαξεμένους λίθους αρχαίων τειχών, στις βυζαντινές εκκλησούλες –
κοσμήματα της ερημιάς, με τις σεβάσμιες μαυρισμένες μορφές των αγίων στους
τοίχους τους, στα παμπάλαια σπίτια των χωριών, τους αψευδείς – αλλά λιγοστούς
πλέον – μάρτυρες μιας ξεχωριστής ορεινής αρχιτεκτονικής. Ένας δαίδαλος από
μονοπάτια και άνετους χωματόδρομους θα σας οδηγήσει στα κρυμμένα μυστικά της
Δίρφυος, θα σας φέρει σε μοναδικής ομορφιάς τοπία για να δείτε επάνω από τις
κορυφές των ελάτων τη θέα έως τον Παρνασσό και τον Ελικώνα, θα σας δείξει τα
λημέρια των κλαριτών (κλαρίτες ήταν οι κλέφτες επί Τουρκοκρατίας, οι οποίοι ως
γνωστόν είχαν βγει στο κλαρί), θα σας οδηγήσει σε κρυφές αμμουδιές μα
γαλαζοπράσινα νερά τριγυρισμένες από σκιερά σπήλαια γεμάτα κοχύλια και αρμυρά
φύκια, θα σας φέρεί δίπλα σε φιλόξενους απλούς ανθρώπους που μετράνε τον χρόνο
κάτω από τις πέτρινες κουρτίνες του βουνού και την κωνική κορφή της Δέλφης.

Οι παραλίες Μετοχίου και Χιλιαδούς από ψηλά

Τον χειμώνα η Δίρφυς είναι σκεπασμένη από πυκνό χιόνι και πολλοί από τους
δρόμους του βουνού είναι συχνά κλειστοί και δύσβατοι. Στις ωραίες μεγάλες
λιακάδες όμως όλα είναι γλυκά και φιλόξενα, οι δρόμοι ανοιχτοί (προσοχή, γιατί
ακόμη και στους ασφαλτόδρομους οι κατολισθήσεις είναι συχνότατες), η
ατμόσφαιρα καθαρή και διάφανη και το βουνό με τα παγωμένα πέπλα πάνω από τις
καστανιές, τα έλατα και τα γκρίζα γυμνά πλατάνια αποκτά μια μοναδική λάμψη και
ομορφιά. Οι βόλτες τώρα στη Δίρφυ είναι ωραίες, είναι ξεχωριστές, είναι κοντά
και μυρίζουν ακόμα ελατίσια κούτσουρα και κόκκινο κρασί…

ΑΞΙΖΕΙ NA ΔΕΙΤΕ

Χωριό Στρόπωνες

* Να κάνετε τις ορεινές διαδρομές στην καρδιά του βουνού. Είναι
ο μόνος τρόπος για να γνωρίσετε εκ των έσω τη Δίρφυ και για αυτό χρειάζεστε
σοβαρό εκτός δρόμου όχημα, ελάχιστα χιόνια και καλό καιρό. Πολύ καλές επιλογές
είναι η διαδρομή Στρόπωνες – Κούτουρλα, ο βόρειος χωματόδρομος από το διάσελο
προς το καταφύγιο, που κατεβαίνει (κακός!) έως τη Λάμαρη, τα δυτικά του
παρακλάδια ώς τη Γλυφάδα και πίσω στον Άγιο Αθανάσιο. Υπάρχουν και πολλοί
άλλοι. Αν έχετε καλό χάρτη, ορμήξτε!

* Βόλτα στα Στενά της Στενής. H Άνω Στενή είναι ίσως το πιο
γνωστό χωριό της Δίρφυος. Συνήθως όλοι έρχονται εδώ για τις ψησταριές. Αξίζει
όμως να κάνετε μια βόλτα στα στενά δρομάκια και στις μέσα πλατείες του. Σε
κάθε γωνιά θα δείτε πέτρινες βρύσες, από τις οποίες τρέχει συνεχώς παγωμένο
νερό. H Στενή ήταν καταφύγιο ανταρτών στην Τουρκοκρατία καθώς στα στενά του
βουνού δύσκολα έμπαινε τουρκικός στρατός. Μην ξεχάσετε να πάρετε βουνίσια
βότανα και μέλι από τις γιαγιάδες στου «Γιατρού τη Βρύση».

H Παναγία της Χιλιαδούς

* Να δείτε από κοντά το εκκλησάκι τη Παναγίας Χιλιαδούς, το
οποίο είναι το καθολικό της παλιάς Μονής Κοίμησης της Θεοτόκου. Κατά την
παράδοση ήταν η χιλιοστή Μονή που έκτισε η αυτοκράτειρα Θεοδώρα, εξ ου και
Χιλιαδού το όνομά της. Ο ναός είναι σταυρεπίστεγος και χρονολογείται στον 12ο
αιώνα, είναι μονίμως ανοιχτός και αξίζει να δείτε τις ενδιαφέρουσες
τοιχογραφίες, το ξυλόγλυπτο τέμπλο και την ανάγλυφη πέτρινη εικόνα της
Παναγίας στο υπέρθυρο. Υπάρχουν ανοιχτά κελιά και νερό αν σας πιάσει η νύχτα
στο βουνό.

Το ρέμα που καταλήγει στη Χιλιαδού

* Να κάνετε μια βόλτα στα χωριά που βρίσκονται στους βορειοανατολικούς
πρόποδες της Δίρφυος και κάτω από τις χιονισμένες βουνοκορφές να ανακαλύψετε
τους ενετικούς πύργους στον Πισσώνα, την Αμφιθέα και τον
Πύργο, το γλυκύτατο πέτρινο βυζαντινό (13ου αιώνα) εκκλησάκι στα
Έρια, κοντά στους Καθενούς, το μικρό άγνωστο φαράγγι της Αγάλης
κοντά στον Πάλιουρα και τη Λούτσα, τις βυζαντινές εκκλησίες στην
Άτταλη. Και άλλα πολλά. Όρεξη να ‘χετε…

H παραλία Χιλιαδούς

* Να κάνετε τη θαυμάσια διαδρομή από την παραλία της Χιλιαδούς προς
την Κύμη. Ο χωματόδρομος είναι σηματοδοτημένος και καθώς ανηφορίζετε θα
απολαμβάνετε θαυμάσια τοπία της Δίρφυος, ανάμεσα από την πυκνή βλάστηση και τα
σκεπασμένα με κισσούς πεύκα και βελανιδιές. Μετά το Μετόχι ο δρόμος είναι
άσφαλτος, οπότε συνεχίστε για να δείτε από ψηλά μια απερίγραπτης ομορφιάς θέα
προς όλες τις ακτές της Χιλιαδούς, τις Βόρειες Σποράδες και αν ο καιρός
επιτρέπει και τη χιονισμένη κορυφή του Άθω! Στο τέλος κατηφορίστε στην Πλατάνα
στην ταβέρνα του Κουτέλου για θαλασσινά, που θα σας έλειψαν βέβαια στο βουνό.

ΔΙΑΜΟΝΗ

H Δίρφυς είναι ελάχιστα αναπτυγμένη (εκτός από τη Χιλιαδού, η οποία όμως
είναι θερινός προορισμός) οπότε έχετε λίγες επιλογές για διαμονή. Σημειώστε
τες λοιπόν. Στη Στενή υπάρχουν τα ξενοδοχεία «Δίρφυς» (22280-51370) και
«Steni» (22280-51221) ενώ μπορείτε να βρείτε και ενοικιαζόμενα δωμάτια στους
Στρόπωνες, στα τηλέφωνα 22280-25.193 και 6946-698857. Και βέβαια πολύ κοντά
είναι η Χαλκίδα και η Κύμη, αμφότερες άνετες βάσεις για να εξερευνήσετε το
ωραίο βουνό. Οι πιο περιπετειώδεις της παρέας μπορούν να μείνουν και στο
καταφύγιο στο «Λειρί», στα 1.150 μ. υψόμετρο (πληροφορίες ΕΟΣ Χαλκίδας τηλ.
22210-25230).

ΦΑΓΗΤΟ

Ο γαστρονομικός πυρήνας της Δίρφυος είναι αναμφίβολα η Στενή, με τις αενάως
καπνίζουσες ψησταριές και το μεθυστικό άρωμα από τα σουβλιστά ξεροψημένα
κρεατικά. Κοκορέτσια, κοντοσούβλια, (κορυφαία!) αρνάκια και κατσικάκια,
ολόκληρες αρμαθιές λουκάνικα, και χωριάτικα κοτόπουλα είναι στις δόξες τους
στον Κισσό, στο Νέον, στον Καρλατήρα, στον Πλάτανο και στον Καταρράκτη. Στη
Λάμαρη θα βρείτε τον φούρνο του Μπαρίτα για χωριάτικο ψωμί και τις δέουσες
προμήθειες ενώ στα κοντινά χωριά θα βρείτε την ταβέρνα «Δέλφη» στη Λούτσα και
την ταβέρνα «Στον Κούτουρλα» στο ομώνυμο χωριό. Σημειώστε επίσης την ταβέρνα
του Γιάννη Σακά στο χωριό Μετόχι όπου ύστερα από παραγγελία μπορείτε να
απολαύσετε χωριάτικο κόκορα με μακαρόνια, ένα πιάτο-έμβλημα της Κύμης.

info

Αγροτικό Ιατρείο Στενής 22280-51.219, Αστυνομία Στενής 22280-51.218, Δήμος
Διρφύων 22280-51.547, Αγροτικό Ιατρείο Στροπώνων 22280-25.050.

Κείμενο – Φωτογραφίες: Αντώνης Ιορδάνογλου