Παροχές στο συρτάρι

Στο… ράφι βάζει η κυβέρνηση πέντε βασικές προγραμματικές της εξαγγελίες για
παροχές. Το οικονομικό επιτελείο επιχειρεί τώρα στροφή στην υλοποίηση βασικών
προεκλογικών δεσμεύσεων, επικαλούμενο τα στενά περιθώρια που δημιούργησαν η
περιβόητη δημοσιονομική απογραφή (ξεκίνησε με πρωτοβουλία της κυβέρνησης) αλλά
και τα προβλήματα που παρουσιάζονται στην εκτέλεση του προϋπολογισμού με την
κάμψη των εσόδων και την υπέρβαση των δαπανών.

Οι φοροελαφρύνσεις, οι αυξήσεις σε συντάξεις, η αναγνώριση ως πολύτεκνων των
οικογενειών με τρία παιδιά, η μονιμοποίηση των περίπου 250.000 συμβασιούχων
του Δημοσίου και η αύξηση των κοινωνικών παροχών, σύμφωνα με όλες τις
ενδείξεις, θα καθυστερήσουν να εφαρμοστούν – αν τελικά εφαρμοστούν – καθώς
καθημερινά διαπιστώνεται από στελέχη του υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών
ότι τα περιθώρια για αύξηση δαπανών είναι εξαιρετικά περιορισμένα.

Το πρώτο στίγμα των σχετικών προθέσεων της κυβέρνησης το έδωσε την περασμένη
εβδομάδα ο ίδιος ο υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών κ. Γ. Αλογοσκούφης, ο
οποίος ξεκαθάρισε ότι οι προεκλογικές υποσχέσεις της Νέας Δημοκρατίας θα
υλοποιηθούν, ανάλογα όμως με τα περιθώρια που θέτει ο προϋπολογισμός.

Μικρά περιθώρια

Και τα περιθώρια αυτά δεν είναι ιδιαίτερα μεγάλα. Τα έσοδα του προϋπολογισμού
έχουν καταποντιστεί, οι δαπάνες βαίνουν προς σημαντικές υπερβάσεις και η
δημοσιονομική απογραφή που πραγματοποιεί η κυβέρνηση έχει τραβήξει την προσοχή
των Βρυξελλών, που ζητούν πλέον ανοικτά τη λήψη μέτρων περιορισμού των
δαπανών, προκειμένου το έλλειμμα του προϋπολογισμού να μην ξεπεράσει το 3% ως
ποσοστό του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος.

H Κομισιόν χτυπά ήδη καμπανάκι για την Ελλάδα αφού, στηριζόμενη στα πρώτα
στοιχεία της δημοσιονομικής απογραφής, προβλέπει για φέτος έλλειμμα 3,2%, ενώ
για το 2003 εκτιμά ότι το έλλειμμα διαμορφώθηκε στο 3%. Οι πρώτες ενδείξεις
από τη δημοσιονομική απογραφή που πραγματοποιεί η κυβέρνηση φέρνουν το
έλλειμμα του προϋπολογισμού του 2003 στο 2,95%, με δεδομένο ότι μεταφέρθηκαν
με απόφαση της κυβέρνησης έσοδα ΦΠΑ ύψους 1,4 δισ. ευρώ από το 2003 στο 2004.

Τα έσοδα

Τα νέα από το μέτωπο των εσόδων του προϋπολογισμού κάθε άλλο παρά ενθαρρυντικά
είναι. Τον πρώτο μήνα του έτους παρουσίασαν αύξηση 10,9% σε ετήσια βάση,
έναντι στόχου αύξησης 6,2% που θέτει ο προϋπολογισμός για το σύνολο του 2004.
H προεκλογική περίοδος ωστόσο προκάλεσε χαλάρωση στον ελεγκτικό και
φοροεισπρακτικό μηχανισμό του υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών, η οποία
αποτυπώθηκε στην κάμψη του ρυθμού αύξησης των εσόδων. Τα έσοδα παρουσίασαν τον
δεύτερο μήνα του έτους αύξηση μόλις 3,49%, ενώ για τον Μάρτιο οι πρώτες
πληροφορίες μιλούν για περαιτέρω κάμψη των εσόδων, τα οποία κινήθηκαν με ρυθμό
αύξησης κάτω του 3%.

Τα μέτρα και τα σενάρια

H επιδείνωση των δημόσιων οικονομικών έχουν κάνει τα στελέχη του οικονομικού
επιτελείου να εξετάζουν σενάρια λύσεων προκειμένου να αντιμετωπίσουν την
κατάσταση, ενώ κάποια μέτρα έχουν τεθεί ήδη σε εφαρμογή. Ειδικότερα:

* Το Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών, προκειμένου να τονώσει τα
έσοδα του προϋπολογισμού, εξετάζει μια σειρά από λύσεις. Συγκεκριμένα,
εξετάζεται η αύξηση των έμμεσων φόρων (ποτά, τσιγάρα κ.λπ.) και η
πραγματοποίηση νέου γύρου περαίωσης των εκκρεμών φορολογικών υποθέσεων
επιχειρήσεων για την πενταετία 1999-2003. Επίσης εξετάζεται η κατάργηση του
πόιντ σίστεμ στους φορολογικούς ελέγχους και η επαναφορά των προστίμων για τις
φορολογικές παραβάσεις.

* Με πρόσφατη απόφαση του υφυπουργού Οικονομίας και Οικονομικών κ. Π.
Δούκα, περικόπτονται καταναλωτικές δαπάνες του Δημοσίου. Παράλληλα εξετάζεται
το ψαλίδισμα επιχορηγήσεων σε φορείς του Δημοσίου, έκτακτων αποδοχών και
δημόσιων επενδύσεων.

* Μεγάλο πονοκέφαλο αποτελεί το θέμα της μονιμοποίησης των περίπου
250.000 συμβασιούχων που υποσχέθηκε προεκλογικά η Νέα Δημοκρατία. Στελέχη του
υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών σηκώνουν ψηλά τα χέρια, λέγοντας ότι ο
προϋπολογισμός, στην καλύτερη περίπτωση, αντέχει τη μονιμοποίηση 20.000
συμβασιούχων. Για τους συμβασιούχους εξετάζεται το σενάριο της μετάθεσης των
μονιμοποιήσεων στο μέλλον ή της σταδιακής απορρόφησής τους σε ορίζοντα
τουλάχιστον πέντε χρόνων.

* Εξετάζεται η μετάθεση, τουλάχιστον για το 2005, των φοροελαφρύνσεων
που έχει υποσχεθεί προεκλογικά η Νέα Δημοκρατία. Για την ελάφρυνση των
εισοδημάτων φυσικών προσώπων θεωρείται πολύ πιθανή η μετάθεσή τους για το
2005.

* Θεωρείται βέβαιη η εφαρμογή, από το 2005, σφιχτής εισοδηματικής
πολιτικής για τους εργαζομένους και τους συνταξιούχους του Δημοσίου. Οι
αυξήσεις, κατά πάσα πιθανότητα, θα περιοριστούν κοντά στον ρυθμό του
πληθωρισμού.

* H αναγνώριση ως πολύτεκνων των οικογενειών με τρία παιδιά εξετάζεται
να θεσπιστεί για όσες οικογένειες απέκτησαν το τρίτο παιδί μετά το 2003.

Πάντως, οι προθέσεις της κυβέρνησης αναμένεται να ξεκαθαριστούν και στην προ
ημερησίας διατάξεως συζήτηση στη Βουλή για την οικονομία, που θα
πραγματοποιηθεί την ερχόμενη εβδομάδα. Επίσης, στη συζήτηση θα ανακοινωθούν
στοιχεία από την πορεία της δημοσιονομικής απογραφής.