[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

H σχετικά σύντομη έγκριση του Ευρωπαϊκού Συντάγματος εμφανίζεται τώρα ως
ρεαλιστικός στόχος, μετά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των Βρυξελλών, στο οποίο η
Προεδρία (Ιρλανδία) παρουσίασε σχετική έκθεση. Έτσι, η Διακυβερνητική Διάσκεψη
(Δ.Δ.) που διέκοψε τις εργασίες της τον περασμένο Δεκέμβριο θα ξεκινήσει και
πάλι τη λειτουργία της, με στόχο να υιοθετήσει το Σύνταγμα τον Ιούνιο. Οι
βελτιωμένες προοπτικές για το Σύνταγμα οφείλονται σε μεγάλο βαθμό στην
κυβερνητική αλλαγή στην Ισπανία, μια χώρα-μέλος της E.E. που είχε τα οξύτερα
προβλήματα. H νέα ισπανική κυβέρνηση «επιστρέφει» στην Ευρώπη. Εγκαταλείπει,
δηλαδή, την έντονα φιλοατλαντική προσέγγιση που ακολουθούσε η συντηρητική
κυβέρνηση του X.M. Αθνάρ, μια προσέγγιση με αιχμηρό ευρωσκεπτικισμό που είχε
απομακρύνει την Ισπανία από το επίκεντρο της ενοποιητικής διαδικασίας. Με τη
νέα κυβέρνηση, η Ισπανία φαίνεται να επιστρέφει στη λογική του
γαλλο-γερμανικού άξονα και να ενισχύει τις δυνάμεις εκείνες που ευνοούν την
ομοσπονδιακή μετεξέλιξη της Ένωσης. Σε ό,τι αφορά το επίμαχο θέμα της ειδικής
πλειοψηφίας – που αποτελεί το κύριο εμπόδιο έγκρισης του Συντάγματος, – μια
φόρμουλα που εξετάζεται ως συμβιβαστική λύση είναι να ορισθούν τα σχετικά όρια
πληθυσμού και κρατών στο 55%. Με τον τρόπο αυτό ομάδα τριών χωρών δεν μπορεί
να σχηματίσει «αναστέλλουσα μειοψηφία». Θα απαιτείται τουλάχιστον μία ακόμη
χώρα-μέλος που μπορεί να είναι η Πολωνία ή η Ισπανία (ή ομάδα άλλων χωρών με
ανάλογο πληθυσμό). Με τον τρόπο αυτό μπορεί να ξεπεραστεί το επίμαχο πρόβλημα
(Σχετικά βλέπε, Π.K. Ιωακειμίδης, «H Ελληνική Προβληματική για το Ευρωπαϊκό
Σύνταγμα. H κρίση συνταγματοποίησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης», Αθήνα, Εκδόσεις
Αντ. N. Σάκκουλα / EKEM, 2004). Ο καθορισμός των ορίων της «διπλής
πλειοψηφίας» δεν είναι, βεβαίως, ένα απλό τεχνικό θέμα. Είναι βαθύτατα
πολιτικό. Προσδιορίζει την κατανομή εξουσίας στην Ένωση. Στο θεσμικό κεφάλαιο
εξακολουθεί να παραμένει, βεβαίως, ανοιχτό το θέμα της σύνθεσης της Ευρωπαϊκής
Επιτροπής, καθώς και μια σειρά από άλλα θέματα όπως για την οργάνωση της
προεδρίας των θεματικών συμβουλίων, την κοινή εξωτερική πολιτική, τον υπουργό
Εξωτερικών της Ένωσης, κ.λπ.

Ο Π. K. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και
Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Αθηνών