Tα ελληνικά προϊόντα πληρώνουν το έλλειμμα στο ντιζάιν

Πριν από μία εικοσαετία, οι ελληνικές βιομηχανίες υποδημάτων παρήγαγαν 30
εκατομμύρια ζευγάρια σε ετήσια βάση. Σήμερα, τα πράγματα είναι τελείως
διαφορετικά και η παραγωγή των λίγων βιομηχανιών που έχουν απομείνει (οι άλλες
δεν άντεξαν στον ανταγωνισμό και έκλεισαν) δεν υπερβαίνει τα 6 εκατ. ζευγάρια,
ενώ η εγχώρια κατανάλωση καλύπτεται πλέον από εισαγωγές σε ποσοστό πάνω από
60%.

Βέβαια, η φθορά της ελληνικής υποδηματοποιίας δεν ήταν τυχαία και δεν μπορεί
να ερμηνευθεί μόνο από τις αθρόες εισαγωγές παπουτσιών χαμηλού εργατικού
κόστους. Τα εξίσου ή και πιο ακριβά ιταλικά προϊόντα κατάφεραν να κατακτήσουν
τις διεθνείς αγορές, χάρη κυρίως στο ντιζάιν τους.

Υποχρεωτικό μάθημα

«Τα ιταλικά brand name στον χώρο της ενδυμασίας και της υπόδησης, αλλά και σε
άλλους κλάδους», επισημαίνουν στελέχη της αγοράς, «οφείλουν σε μεγάλο βαθμό
την κατάκτηση των πρώτων θέσεων στην ιταλική σχολή ντιζάιν», η οποία γεννήθηκε
τις πρώτες δεκαετίες του 1900 με την καθιέρωση του σχεδίου ως υποχρεωτικού
μαθήματος στα ιταλικά σχολεία της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.
Σήμερα, το ντιζάιν διδάσκεται ακόμη και σε ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα.

Κανείς δεν αμφιβάλλει πλέον ότι η ιταλική οικονομία κέρδισε το στοίχημα της
ανταγωνιστικότητας, μεταξύ άλλων και χάρη στον σχεδιασμό των επώνυμων
προϊόντων της. Αντίθετα, παραδοσιακοί κλάδοι της ελληνικής οικονομίας, όπως η
υποδηματοποιία και το ένδυμα, έχασαν το τρένο της ανάπτυξης λόγω των σοβαρών
ελλειμμάτων τους στον συγκεκριμένο τομέα.

Οπισθοχώρηση

Πριν από περίπου δύο δεκαετίες, τα υποδήματα made in Greece, ακόμη και
πολυτελείας, φιλοξενούνταν στα ράφια μεγάλων καταστημάτων της Ευρώπης και των
ΗΠΑ. H συνέχεια είναι γνωστή: κάτω από την ισχυρή πίεση των φθηνότερων
προϊόντων που εισάγονται από τρίτες χώρες αλλά και των ευρωπαϊκών brand name
(ιταλικών και τώρα τελευταία ισπανικών και πορτογαλικών), υποχρεώθηκαν να
περιορίσουν την παρουσία τους, τόσο στην ελληνική όσο και στις ξένες αγορές.

Μία από τις λίγες εναπομείνασες ελληνικές βιομηχανίες υποδημάτων είναι και η
Φειδάς A.E. (Boxer), η οποία εξακολουθεί να διατηρεί προσβάσεις σε ξένες
αγορές. Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, κ. Παναγιώτης Νταής, παραδέχεται
ότι «τα ελλείμματα σε ντιζάιν είναι ένα σημαντικό μείον για την
ανταγωνιστικότητα των ελληνικών υποδημάτων, τόσο στην εγχώρια όσο και στις
διεθνείς αγορές». Τα κενά που υπάρχουν είναι μεγάλα, στην αγορά εργασίας είναι
δύσκολο να βρεις Έλληνες σχεδιαστές και τα επιφορτισμένα με το ντιζάιν στελέχη
των εταιρειών του κλάδου είναι υποχρεωμένα να επισκέπτονται τις διεθνείς
εκθέσεις για να παρακολουθούν τις τάσεις της μόδας.

Το έτοιμο ένδυμα

Πριν από περίπου 10 χρόνια οι ελληνικές επιχειρήσεις που ασχολούνταν με το
έτοιμο ένδυμα περιορίζονταν κυρίως στον ρόλο του φασόν για λογαριασμό
ευρωπαϊκών (κυρίως) επώνυμων ομίλων. Σήμερα, που τον ρόλο αυτόν ανέλαβαν χώρες
με φθηνότερο εργατικό κόστος, η ελληνική βιομηχανία ετοίμων ενδυμάτων
προσπαθεί να αναδείξει τα δικά της brand name, για να αντιμετωπίσει τον
ανταγωνισμό αντίστοιχων προϊόντων. «Το ντιζάιν παίζει τεράστιο ρόλο για να
μπορέσουν οι ελληνικές επιχειρήσεις ετοίμου ενδύματος να δημιουργήσουν
ανταγωνιστικά brand name, τόσο στην εγχώρια όσο και στις διεθνείς αγορές»,
υποστηρίζει ο αντιπρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών κ. Νικ. Γιαννέτος.

Έλληνες σχεδιαστές και διεθνείς συνεργασίες

Πολλές ελληνικές εταιρείες ετοίμου ενδύματος εμπιστεύονται το ντιζάιν τους σε
ελληνικά χέρια. Για παράδειγμα, με ελληνικό ντιζάιν έχει κερδίσει τις
απαιτητικές αγορές της Γερμανίας, της Ιταλίας, της Ισπανίας, της Ολλανδίας και
των ΗΠΑ η ελληνικών συμφερόντων εταιρεία που παράγει παιδικά ρούχα, με τις
εμπορικές ονομασίες Mandarino και Maragil.

Φυσικά δεν είναι μόνο το έτοιμο ένδυμα ή τα υποδήματα που θέλουν το ντιζάιν
τους, αλλά και κάθε άλλο προϊόν, ακόμη και τα πορτοπαράθυρα, καθώς και άλλες
κατασκευές που έχουν βάση το αλουμίνιο. Ο όμιλος της Αλουμύλ, για παράδειγμα,
συμφώνησε να συνεργαστεί με τον οίκο Αρμάνι, με στόχο ο τελευταίος να βάλει
την υπογραφή του σε ορισμένες εξειδικευμένες αλουμινοκατασκευές, οι οποίες
απευθύνονται σε απαιτητικές αγορές.

Στα έπιπλα

Με τη σφραγίδα γνωστών σχεδιαστών επίπλων, κυρίως Γερμανών και Ιταλών (Fabio
Gill, Joachim Krietsch, Rainer Grabe), δίνει τη μάχη του ανταγωνισμού και
εκτός Ελλάδος η εταιρεία επίπλων γραφείου Sato. Όπως επισημαίνει ο εμπορικός
διευθυντής της εταιρείας κ. Γιώργος Σαλάχας: «Το ντιζάιν είναι ένα από τα
σημαντικότερα όπλα του ανταγωνισμού στην απαιτητική αγορά επίπλων γραφείων και
η Sato ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 έχει επιστρατεύσει στη μάχη
αυτή γνωστούς Ευρωπαίους σχεδιαστές». Ο προσανατολισμός αυτός ήταν απαραίτητος
για τη διείσδυση της εισηγμένης εταιρείας στις αγορές της Κεντρικής Ευρώπης,
της Γαλλίας και της Ισπανίας. Βεβαίως, από την εταιρεία δεν λείπουν και οι
Έλληνες σχεδιαστές, όπως ο κ. Ανδρέας Βαρώτσος, σχεδιαστής της Ολυμπιακής Δάδας.

1.200 βιομηχανίες και βιοτεχνίες ζουν από τη συσκευασία

Σε έναν από τους πλέον αναπτυσσόμενους κλάδους της ελληνικής οικονομίας
αναδεικνύεται τα τελευταία χρόνια η παραγωγή υλικών πρωτογενούς και
δευτερογενούς συσκευασίας. Πάνω από 1.200 μεγάλες, μεσαίες και μικρές
βιομηχανίες και βιοτεχνίες δραστηριοποιούνται στην παραγωγή μεταλλικών και
πλαστικών δοχείων, χάρτινων συσκευασιών, αλλά και άλλων προϊόντων που έχουν
σχέση με τη λεγόμενη δευτερογενή συσκευασία (π.χ. ταινίες περίδεσης, πώματα,
παλέτες). Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Συνδέσμου Βιομηχανιών Παραγωγής Υλικών
Συσκευασίας, μόνο οι βιομηχανικές μονάδες που δραστηριοποιούνται στον κλάδο
της συσκευασίας ανέρχονται σε 212 και ο συνολικός τους τζίρος υπολογίζεται σε
1,1 δισ. ευρώ. Ο τζίρος για την παραγωγή υλικών συσκευασίας είναι ακόμη
μεγαλύτερος, καθώς εκτιμάται ότι σε 600 εκατ. ευρώ και πλέον ανέρχεται το
κόστος για τις χάρτινες, μεταλλικές, αλλά και πλαστικές συσκευασίες που
χρησιμοποιούν και παράγουν οι ίδιες, πολλές από τις ελληνικές βιομηχανίες
καπνού, τροφίμων και αναψυκτικών.

Οι μεγάλες προοπτικές ανάπτυξης του κλάδου των υλικών συσκευασίας
επιβεβαιώνεται και από το γεγονός ότι, παράλληλα με τις μεγάλες βιομηχανικές
και βιοτεχνικές μονάδες, στην ίδια αγορά δραστηριοποιούνται και περίπου 1.000
μικρές προσωπικές επιχειρήσεις και οικοτεχνίες. Ειδικότερα, σύμφωνα με τα
στοιχεία του Συνδέσμου, οκτώ βιομηχανίες δραστηριοποιούνται στην παραγωγή
παλετών, τελάρων και πωμάτων φελλού, 54 παράγουν χαρτοκιβώτια και
χαρτοσακούλες, 24 χαρτόκουτα και ετικέτες, 18 παράγουν κουτιά αναψυκτικών,
λευκοσιδηρά δοχεία και πώματα, 33 δραστηριοποιούνται στην παραγωγή πλαστικών
φιαλών και δοχείων και τρεις στην παραγωγή γυάλινων φιαλών.