TPITH AΠOΨH O «εχθρός» των τρομοκρατών

«Άπαξ και ανατραπούν τα όρια του πιθανού, που υπάρχουν μόνο στο
ασυνείδητό μας, τότε πια είναι δύσκολο να τα αποκαταστήσουμε». Αυτό είναι το
αξίωμα που αντέτασσε ο Κλαούζεβιτς σε όλους τους εγκεφάλους της Ευρώπης
που πίστεψαν με κάθε αθωότητα ότι μετά τον θάνατο του Ναπολέοντα, η πολεμική
του ανακάλυψη, δηλαδή η μάχη μέχρις εκμηδενίσεως, θα αφανιζόταν μαζί του. Ο
Κλαούζεβιτς είχε – δυστυχώς – δίκαιο… Οι παγκόσμιοι πόλεμοι ήταν
ακόμη πιο εξοντωτικοί… H 11η Σεπτεμβρίου κονιορτοποίησε τα πάντα… Και στις
11 Μαρτίου 2004 το ανέφικτο κατέστη… εφικτό – στη Μαδρίτη – και η ευρωπαϊκή
τρομοκρατία «αλκαϊντοποιήθηκε» (με πολύ… αίμα και πόνο). Τι σημαίνει αυτό;

Σημαίνει αυτό που σημείωνε ο Φρόυντ από το 1915: Δηλαδή, ότι η
«αλκαϊντοποιημένη» τρομοκρατική δράση διευρύνει υπέρμετρα την έννοια του
«εχθρού». Εχθρός είναι πλέον ο «διεφθαρμένος» δυτικός πληθυσμός… Οι
φοιτητές, τα παιδιά, οι γέροντες, οι γυναίκες που έτρεχαν στην ισπανική
πρωτεύουσα… για να προλάβουν το μετρό (ή για να πάνε στις δουλειές τους).
Εχθρός δεν είναι μόνο ο Αθνάρ που υποστήριξε τον Μπους στον πόλεμο εναντίον
του Ιράκ (… και τιμωρήθηκε δίκαια από τον ισπανικό λαό)!

Επομένως, η Ευρώπη μπαίνει σε μια περίοδο… θανάσιμης αγωνίας, που κλονίζει
«τα σχέδια και τις βεβαιότητές της», για να θυμηθούμε λίγο τον Χέρμαν
Μπροχ. Όμως υπάρχει και ένα άλλο σκοτεινό ερώτημα, που πρέπει να
υποβάλουμε, για να δούμε ξεκάθαρα πώς θα αντιμετωπίσουμε την παραπάνω
τρομακτική απειλή.

Ποιοι αναλαμβάνουν – αλήθεια – να εκτελέσουν αυτές τις απίστευτες
βαρβαρότητες; Είναι αυτοί τους οποίους περιγράφει καταπληκτικά ο A.
Glucksmann («Ο Ντοστογιέφσκι στο Μανχάταν»). Είναι, δηλαδή, ένα
οικουμενικό βιβάρι χειραφετημένων νεαρών πολεμιστών, που δεν γνωρίζουν νόμους
ούτε ταμπού. Είναι οι νεόπλουτοι των Καλάσνικοφ και οι θρησκόληπτοι
μαχαιροβγάλτες, που αποκτούν έτσι φήμη και προσωπική ταυτότητα. Όταν, μάλιστα,
ρωτούν έναν νεαρό αν φοβάται καθόλου μήπως με τα Καλάσνικοφ μακελέψει τα
αδέλφια του, τη μάνα του ή τον πατέρα του, εκείνος απαντά κυνικά: «Why not»
(γιατί όχι);

Και το ερώτημα είναι το εξής: Πώς μπορούμε να αντιδράσουμε απέναντι σε αυτούς
τους «μαχητές»… που, έτσι και αλλιώς, είναι αποφασισμένοι να «πυρπολήσουν τα
ουράνια» (σαν την Μπρουνχίλδη στο «Λυκόφως των Θεών»); H απάντηση, κατά
τη γνώμη μου, είναι μόνο μία: είναι, δηλαδή, αυτή που έδωσε ο εκδότης της
ισπανικής εφημερίδας «El Pais» (13/3/2004): Ναι, να πάρουμε μέτρα εναντίον της
«αλκαϊντοποιημένης» τρομοκρατίας (όπως η δημιουργία ενός πανευρωπαϊκού κέντρου
πληροφοριών ή το πάγωμα των περιουσιακών στοιχείων των προκείμενων
οργανώσεων). Να μην καταστρέψουμε όμως τις δημοκρατίες μας, θέτοντας υπό
αναστολή… την ύπαρξή μας (και όλα τα ανθρώπινα) δικαιώματα!

Με άλλα λόγια, οι ανοικτές κοινωνίες δεν πρέπει να «κλείσουν». Επιπλέον, δεν
πρέπει να μεταλλαχθούν σε (σιδηρόφρακτα) αστυνομικά κράτη για να
καταπολεμήσουν την ισλαμική τρομοκρατία. H τελευταία «κτυπιέται» και
αποδυναμώνεται μόνο όταν γίνεται σεβαστό το κράτος του δικαίου και η παγκόσμια
νομιμότητα. Αντίθετα, η αμερικανική λογική που κυοφορεί κολαστήρια σαν το
Γκουαντάναμο οδηγεί στο αντίθετο αποτέλεσμα. Και υποδαυλίζει απαράδεκτα το
αποτρόπαιο (χιλιαστικό) όραμα των ακραίων φονταμενταλιστών.

Ποιο είναι το συμπέρασμα από όλα αυτά; Είναι απαραίτητο την παραπάνω
προβληματική να τη λάβουμε υπόψη μας και για τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Με άλλα
λόγια, πρέπει να αντιδράσουμε ψύχραιμα και να μην εκκολάψουμε ένα κλίμα
υστερίας και τρόμου! Δυστυχώς, η ελληνική κυβέρνηση έκανε το αντίθετο. Με την
απαράδεκτη (δημόσια) συζήτηση που άνοιξε για την αναγκαιότητα της «ΝΑΤΟϊκής
βοήθειας» κατά τη διάρκεια της Ολυμπιακής περιόδου, έκανε τη χώρα μας…
ευάλωτο στόχο πολλών ξένων κέντρων!

Επομένως, πρέπει αυτό το ακατανόητο κλίμα να τροποποιηθεί δραστικά, γιατί όπως
λέει χαρακτηριστικά και o Α. Glucksmann «η ultima ratio και ο
σκοπός της τρομοκρατίας είναι – ακριβώς – η διάχυση του πανικού»!

Ο Γρηγόρης Καλφέλης είναι καθηγητής της Νομικής Σχολής στο ΑΠΘ.