Ο Xαρίλαος Tρικούπης και η δεδηλωμένη

Από τον κ. Αλέξανδρο Σακελλαρίου, υποψήφιο διδάκτορα του Παντείου
Πανεπιστημίου, από τα Κάτω Πατήσια, λάβαμε την ακόλουθη επιστολή:

«Στο τελευταίο τεύχος σου (Ταχυδρόμος, τεύχος 210, 6/3/2004) στο άρθρο του κ.
Κανέλλη “ο Γουλιμής κι ο Καλλογιάννης στην επικράτεια του Μαυρογιαλούρου”
αναφέρεται με την αρχή της δεδηλωμένης που καθιερώθηκε από τον Χαρίλαο
Τρικούπη: “… δεσμεύεται στον εκλεγμένο πρωθυπουργό Χαρίλαο Τρικούπη…”.
Προς διόρθωσή σας επισημαίνω ότι η αρχή της δεδηλωμένης καθιερώθηκε από τον
Τρικούπη, ο οποίος δέχθηκε να σχηματίσει κυβέρνηση με εντολή του βασιλιά
Γεωργίου (χωρίς εκλογές) με την προϋπόθεση ότι ο βασιλιάς θα του έδινε το
δικαίωμα να προχωρήσει στην άμεση διεξαγωγή ελεύθερων και αδιάβλητων εκλογών.
Στις ακόλουθες εκλογές το κόμμα του Τρικούπη εξέλεξε 17 βουλευτές (“Πέμπτο
κόμμα”) ενώ πρώτο κόμμα αναδείχθηκε το κόμμα του Κουμουνδούρου με 80
βουλευτές. Κατά συνέπεια στις 9/10/1875 επιβεβαιώθηκε η πλειοψηφία του και
ανέλαβε την εξουσία.

Στην ομιλία του θρόνου, την οποία είχε συντάξει ο Τρικούπης, αναγνωρίσθηκε ως
καθοριστική της κοινοβουλευτικής πρακτικής η αρχή της δεδηλωμένης (Ιστορία του
Νέου Ελληνισμού, τόμος 5ος, τεύχος 1ο, σ.σ.: 11-12 / Εγκυκλοπαίδεια Δομή,
τόμος 33ος, λήμμα: Τρικούπης). Συνεπώς ο Τρικούπης δεν ήταν εκλεγμένος
πρωθυπουργός κατά την εφαρμογή της δεδηλωμένης, αλλά βεβαίως ήταν ο εφευρέτης
και ο δημιουργός της βασικής αυτής αρχής του κοινοβουλευτικού βίου».