TPITH AΠOΨH Όριο και πέρας

Το διάστημα της προεκλογικής περιόδου παραλαμβάνει εντάσεις, χαλαρότητες,
αναδρομές στο παρελθόν και προβολές στο μέλλον.

Καθώς οι προθέσεις των κομμάτων και οι υποσχέσεις των πολιτικών, προερχόμενες
από κάθε πλευρά, αναφέρονται στην οικοδόμηση μιας νέας πραγματικότητας, θα
ήταν σκόπιμο να επιχειρήσουμε να προβάλλουμε, έστω και διαγραμματικά, την
εικονική πραγματικότητα της οικοδόμησης, με όρους πολιτικούς, στις διαδικασίες
της κυριολεκτικής οικοδόμησης.

Ο τόπος και το πρόγραμμα είναι οι γενέτειρες του σχεδιασμού ενός κτιρίου, όταν
προορισμός του δεν είναι η θεώρηση, η επιφανειακή προβολή και η επιδεικτική
παρουσία του, αλλά η κατοίκηση, το περιεχόμενο και η ποιητική του.

Μετά την ουσιαστική αναγνώριση των αναγκών, το κτιριολογικό πρόγραμμα θα
πρέπει να αναδιοργανωθεί για να παραλάβει όλες εκείνες τις προσαρμογές, οι
οποίες προκύπτουν από συσχετισμούς και προτεραιότητες και κυρίως από τα
δεδομένα του τόπου.

Στο στερεό τού οικοδομήματος αποτυπώνονται γλαφυρά οι προθέσεις για μια
ποιοτική και ποιητική προσέγγιση των προβλημάτων του περιβάλλοντος, φυσικού
και ανθρώπινου, καθώς και η ερμηνεία του προγράμματος, πέρα από μονοσήμαντους
τεχνοκρατικούς, οικοδομικούς και οικονομικούς, όρους.

H μελέτη του οικοδομήματος, έργο πολλών ειδικοτήτων, περιλαμβάνει όλες τις
φάσεις του σχεδιασμού και βασίζεται στην καλή συνεργασία όλων των υπευθύνων.
Οι αρχιτέκτονες οφείλουν να συντονίζουν την ομάδα, ως αρμόδιοι για το τελικό
αποτέλεσμα.

H σωστή ερμηνεία των σχεδίων κατά την εφαρμογή της μελέτης: εξαρτάται

από τον προγραμματισμό, τις τεχνικές δυνατότητες των κατασκευαστών, την
επάρκεια της επίβλεψης. Στηρίζεται όμως σε μεγάλο βαθμό στο ανθρώπινο δυναμικό
που αναλαμβάνει την πραγματοποίηση του έργου: μηχανικούς, μελετητές,
οικοδόμους, ελέγχοντες και ελεγχόμενους…

Το οικοδόμημα δεν είναι βιτρίνα, είναι ένας ζωντανός οργανισμός, στόχος της
πολύπλοκης διαδικασίας που συνοπτικά αναφέραμε είναι η κατοίκησή του
και η βιωσιμότητά του…

Το κτίριο θα πρέπει να αντέχει στον χρόνο, να τον υποδέχεται και να
προσαρμόζεται στο ριζικό του, στις διαδοχικές μεταμορφώσεις του.

Τα ίχνη του χρόνου πάνω στο σώμα του κτιρίου θα πρέπει να του προσδίδουν ύφος,
ομορφιά και την αναντικατάστατη φόρτισή του από τις μνήμες που ακουμπάει το
πέρασμα της ζωής, ανάμεσα από τους τοίχους και τα παράθυρα, στα κατασκευασμένα
με στοχασμό όριά του.

H αρχιτεκτονική διαπραγματεύεται, ερμηνεύει ή αγνοεί το νόημα του ορίου, η
ποιότητα του χώρου προκύπτει από την επεξεργασία του.

Όπως παρατηρεί ο Μ. Heidegger η κοινή καταγωγή των λέξεων όριο και ορισμός δεν
είναι τυχαία. Ο ορισμός παραπέμπει στη σαφή, συνοπτική και με ακρίβεια
διατυπωμένη σημασία μιας λέξης, το όριο, όπως και το πέρας, δεν αναφέρεται στο
τέλος, εκεί που κάτι τελειώνει οριστικά, αλλά εκεί που κάτι αρχίζει να
υπάρχει.

Από την επίπεδη λοιπόν και φτενή οριακή επιφάνεια της τηλεοπτικής οθόνης, από
την οποία ο ελληνικός λαός ενημερώθηκε κατά κόρον για τις προθέσεις, τα
προγράμματα και τα οράματα των κομμάτων, διερωτάται κανείς πώς θα φτάσουμε σε
μια ουσιαστική πραγματικότητα, η οποία θα οικοδομηθεί όχι μόνο από τους
νικητές των εκλογών, αλλά από το σύνολο του εκλογικού σώματος.

Με ποιες προϋποθέσεις, με ποιες συμμετοχικές διαδικασίες, με ποιες
υπευθυνότητες, με ποιες τεχνικές, με ποια υλικά, με ποιο ανθρώπινο δυναμικό,
με ποιες προτεραιότητες, αυτές οι επιφανειακές προβολές στην οθόνη και στα
παράθυρα της τηλεόρασης θα αποκτήσουν βάθος, ένταση, πάθος, θα γίνουν ποίηση
με την αρχετυπική σημασία της λέξης, θα γίνουν έργο παραγωγικό, που αφορά
όλους και κτίζεται από όλους, έργο που μεταμορφώνει τους απαθείς θεατές σε
άξιους μαστόρους και καλλιεργεί την αμοιβαία εμπιστοσύνη και την υπευθυνότητα
των πολιτών;

H Σουζάνα Αντωνακάκη είναι αρχιτέκτονας.