MΠEPNAP TΣΟYMI «Tο Mουσείο δεν καταστρέφει, προστατεύει τα αρχαία»
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
7 λεπτά  |
 |
|
«Ξόδεψα πολλές ώρες μέσα στον χώρο μαζί με τους αρχαιολόγους μέχρι να |
«Είναι παράδοξο να βλέπει κανείς ότι, ενώ υπάρχει τεράστια υποστήριξη από τη
Βρετανία σε σχέση και με την ανέγερση του Νέου Μουσείου Ακροπόλεως και με τον
επαναπατρισμό των Γλυπτών, υπάρχουν ορισμένες αντιθέσεις στην Ελλάδα. Οι
Έλληνες, όμως, δεν εφηύραν την λέξη “παράδοξο”;», λέει στα «NEA» ο διεθνώς
αναγνωρισμένος ελβετικής καταγωγής αρχιτέκτονας Μπερνάρ Τσούμι, ο οποίος
συνεργαζόμενος με τον Έλληνα συνάδελφό του Μιχάλη Φωτιάδη κέρδισε το α’
βραβείο στον διεθνή διαγωνισμό για τα σχέδια ανέγερσης του Νέου Μουσείου
Ακροπόλεως, στου Μακρυγιάννη.
«H θέση που έχει επιλεγεί είναι υπέροχη. Πού αλλού θα μπορούσε να δει κανείς
τα Μάρμαρα του Παρθενώνα με φόντο το μνημείο, επιτρέποντας στους επισκέπτες να
απολαύσουν έναν περίπατο στα αρχαιολογικά ευρήματα στο υπόγειο του Μουσείου,
ενώ πιο πάνω θα επισκέπτονται τις συλλογές, στην καρδιά της Αθήνας;»,
αναρωτιέται.
«Τα μεγάλα έργα, όμως, πάντοτε δημιουργούν αντιπαραθέσεις. Αρκεί να ρίξετε μια
ματιά σε όσα συμβαίνουν τα τελευταία 25 χρόνια, όπως παράδειγμα η Γυάλινη
Πυραμίδα στο Μουσείο του Λούβρου στο Παρίσι. Προκάλεσε πολλές συζητήσεις, αλλά
από τη στιγμή που κατασκευάστηκε ο κόσμος απολαμβάνει την αρχιτεκτονική της
και οι όποιες αντιρρήσεις ξεχάστηκαν. Πιστεύω πως και στην περίπτωση του Νέου
Μουσείου Ακροπόλεως πολλές από τις αντιδράσεις οφείλονται σε παρεξηγήσεις που
σχετίζονται με τη φύση του έργου και ελπίζω πως τελικά θα υποχωρήσουν».
Οι δικαστικές διαμάχες έχουν όμως αφήσει ήδη τα σημάδια τους. «Οι προσφυγές
στη Δικαιοσύνη καθυστέρησαν τις διαδικασίες. Όλα μας τα σχέδια ήταν έτοιμα
στην ώρα τους, ώστε το κτίριο να έχει ολοκληρωθεί μέχρι τους Ολυμπιακούς
Αγώνες», επισημαίνει. Όσο για το πότε θα είναι έτοιμο το πολύπαθο πλέον
μουσείο; «Είναι ένα θέμα για το οποίο θα πρέπει να αποφασίσει η Ελλάδα».
«Το Νέο Μουσείο Ακροπόλεως δεν καταστρέφει τις αρχαιότητες», απαντά ο Μπερνάρ
Τσούμι και σε όσους υποστηρίζουν το αντίθετο. «Αντιθέτως τις προστατεύει,
δημιουργώντας ένα στέγαστρο και τις αναδεικνύει με πρωτοφανή τρόπο. Αλλάξαμε
μάλιστα τα σχέδια θεμελίωσης, ώστε να προστατεύουν περισσότερα ευρήματα. Και
ας μην ξεχνάμε ότι η νέα επέκταση του Μουσείου του Λούβρου, στο Παρίσι,
ανεγέρθη επίσης πάνω σε αρχαιολογικά κατάλοιπα, τα οποία και εκτίθενται πολύ
όμορφα στο υπόγειο του μουσείου».
Αν η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου είναι τελικώς αρνητική και ζητήσει την
παύση των εργασιών; «Πιστεύω πως τόσο ο ελληνικός λαός όσο και όλος ο κόσμος
θα μετανιώσουν που θα χαθεί η ευκαιρία να δημιουργηθεί ένα πολύ ωραίο μουσείο
στους πρόποδες της Ακρόπολης. Και βέβαια, μια τέτοια εξέλιξη σημαίνει πως τα
Γλυπτά του Παρθενώνα θα παραμείνουν για πάντα στο Λονδίνο».
Τρεις προκλήσεις
Τρεις ήταν οι προκλήσεις που ώθησαν τον Μπερνάρ Τσούμι να καταθέσει τη δική
του πρόταση στον διαγωνισμό για την ανέγερση του Νέου Μουσείου Ακροπόλεως, οι
οποίες ήταν και οι βασικές προτεραιότητες του σχεδίου. «H ύπαρξη σημαντικών
αρχαιολογικών ευρημάτων, που έπρεπε να προστατευθούν. H εκπληκτική συλλογή
αρχαίων ελληνικών γλυπτών και βεβαίως των Μαρμάρων του Παρθενώνα. Και η άμεση
παρουσία της Ακρόπολης και του Παρθενώνα, χωρίς αυτό να σημαίνει πως δεν
λάβαμε υπόψη μας την πόλη της Αθήνας», εξηγεί ο κ. Τσούμι. «Διαφέρει πολύ από
τα μουσεία που σχεδιάζονται χωρίς να είναι ήδη γνωστό το τι θα στεγάσουν ή που
δεν εντάσσονται σε ένα μείζον ιστορικό ή μνημειώδες πλαίσιο».
Και σε όσους του καταλογίζουν πως το κτίριο είναι ογκώδες και δεν ταιριάζει σε
μια τόσο πυκνοκατοικημένη περιοχή, όπως του Μακρυγιάννη; «Δεν πρόκειται για
ένα ογκώδες κτίριο με βάση τα ισχύοντα δεδομένα για τα μουσεία σε άλλες
μεγάλες πόλεις, ακόμη και αν βρίσκονται σε πυκνοκατοικημένες περιοχές. Είναι
γεγονός πάντως πως έχουν γίνει πολλές εσφαλμένες δηλώσεις σχετικά με το ύψος
του μουσείου. Στην πραγματικότητα το νέο κτιρίου είναι σχεδόν στο ίδιο ύψος με
τις ήδη υπάρχουσες πολυκατοικίες επί της οδού Μητσαίων».
Αθήνα, «παράξενη μείξη ευαισθησίας»
 |
|
«Στόχος μας ήταν να εκφράσουμε τη μεγαλοπρέπεια και την απλότητα |
Πώς φαντάζει στα μάτια του Μπερνάρ Τσούμι η αρχιτεκτονική εικόνα της Αθήνας;
«Ως μία παράξενη μείξη ευαισθησίας. Από το τοπικό στο μνημειώδες. Από το
αρχαίο στο σύγχρονο. H Αθήνα πρέπει να καλλιεργήσει τις φιλοδοξίες της, να
γίνει και πάλι μία παγκοσμίου επιπέδου πόλη. Ελπίζω η Ελλάδα να κάνει για τον
πολιτισμό ό,τι κάνει αυτήν τη στιγμή για τον αθλητισμό», σχολιάζει ο 60χρονος
Μπερνάρ Τσούμι, που έχει υπογράψει μια πλειάδα σημαντικών αρχιτεκτονικών έργων
σε όλον τον κόσμο, όπως η Γυάλινη Βιντεοθήκη του ολλανδικού Μουσείου
Γκρόνινγκεν, η επέκταση του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης, η Σχολή
Αρχιτεκτονικής στο Πανεπιστήμιο της Φλόριντα, το Φοιτητικό Κέντρο Λέρνερ Χολ
στο Πανεπιστήμιο της Κολούμπια…
«H αρχιτεκτονική είναι ένας από τους τρόπους που διαθέτει η κοινωνία για να
εκφράζεται. Και πάντα αισθανόμουν πως ένας από τους σπουδαιότερους τρόπους για
να συμβάλλεις στο κοινωνικό σύνολο είναι η εφαρμογή καλών αρχιτεκτονικών
λύσεων», υποστηρίζει ο πολυβραβευμένος Ελβετός αρχιτέκτονας, ο οποίος ζει στη
Νέα Υόρκη. Και αν κάποιες φορές η αρχιτεκτονική αναδεικνύεται σε ακριβή τέχνη
«καθετί που κατασκευάζεται με σκοπό να παραδοθεί στις επόμενες γενιές, να
αντέξει στα καιρικά φαινόμενα και τους σεισμούς και να προσφέρει άνεση στη ζωή
μας είναι ακριβό. Το κόστος δεν αυξάνεται επειδή η αρχιτεκτονική είναι
τέχνη».
Τώρα ανάμεσα σε δεκάδες μεγάλα, αλλά και μικρότερα, σχέδια ασχολείται με το
μουσείο Αφρικανικής Τέχνης στη Νέα Υόρκη, ένα αμφιθέατρο 6.000 θέσεων στη
Λιμόζ, ένα αθλητικό κέντρο στο Σινσινάτι, αλλά και με την ολοκλήρωση των
κτιρίων της έδρας της φίρμας Vacheron – Constantin, «της παλαιότερης
ωρολογοποιίας στον κόσμο στη Γενεύη», λέει ο κ. Τσούμι. Όσο για το παρόν και
το μέλλον της αρχιτεκτονικής; «Αναλογιζόμενος την τρέχουσα πολεμική γύρω από
του Νέο Μουσείο Ακροπόλεως μπαίνω στον πειρασμό να πω πως ο αρχιτεκτονικός
πολιτισμός πρέπει ειρηνικά και δημιουργικά να συμφιλιώσει τις αντικρουόμενες
απόψεις μεταξύ της πόλης τού χθες και της πόλης του αύριου και να εργαστεί με
γνώμονα το κοινό καλό».
MIX. ΦΩΤΙΑΔΗΣ
«Αφαιρέσαμε 12 κολόνες από τα αρχικά σχέδια»
 |
«Έχουμε ένα ερωτηματικό που δεν έχει πάρει καμία αρμόδια απάντηση», λέει στα
«NEA» ο Έλληνας αρχιτέκτονας της μελέτης του Νέου Μουσείου Ακροπόλεως και
συνεργάτης του Μπερνάρ Τσούμι, Μιχάλης Φωτιάδης, σχολιάζοντας το γεγονός πως ο
υφυπουργός Πολιτισμού Πέτρος Τατούλης (με μηνυτήρια αναφορά του οποίου
ασκήθηκε ποινική δίωξη στη διεθνή επιτροπή που έδωσε το α’ βραβείο στη μελέτη
του μουσείου, αλλά και προς τους αρχαιολόγους για καταστροφή αρχαιοτήτων) δεν
έχει ξεκαθαρίσει τη στάση του. «Αυτή η είδηση δεν θα μείνει μόνον στον
ελληνικό χώρο. Τώρα που έχουμε ένα ουσιαστικό θετικό ρεύμα υπέρ της
επιστροφής, εμείς αντιδρούμε αρνητικά; H ανέγερση του μουσείου είναι απόλυτα
συνυφασμένη με την επιστροφή. Όταν εμείς δεν μπορούμε να τα βρούμε πώς
μπορούμε να παρουσιάσουμε προς τα έξω ένα ενιαίο μέτωπο;»
«Το σχέδιο του μουσείου ήταν ένα δύσκολο παιχνίδι», εξηγεί ο Έλληνας
αρχιτέκτονας. «Υπήρχαν συγκεκριμένα δεδομένα και όρια και έπρεπε να
μετατοπίσουμε το κτίριο σε σχέση με τα αρχαία με τρόπο που να μη θίγονται. Για
τον λόγο αυτό άλλωστε αφαιρέσαμε τελικά και 12 κολόνες από την αρχική μελέτη».
Τρεις ήταν οι βασικές ιδέες. «Να τοποθετήσουμε τα Γλυπτά του Παρθενώνα ως
στέψη και κάτω από εκεί να βρίσκονται τα τεκμήρια των εποχών που προηγήθηκαν.
Να δώσουμε την ευκαιρία στον επισκέπτη να δει τα αγάλματα κάτω από φυσικό φως,
το φως για το οποίο φτιάχτηκαν. Γι’ αυτό και φτιάξαμε ένα κέλυφος με τζάμι,
διότι έπρεπε και να προστατεύονται τα αρχαία και να εξασφαλίζονται άνετες
συνθήκες για τους επισκέπτες. Και να ενοποιήσουμε το κτίριο μέσω του φωτός,
που θα φτάνει μέχρι και το υπόγειο».
Το ενδιαφέρον του Μιχάλη Φωτιάδη, που έχει σπουδάσει στο Τεχνολογικό
Ινστιτούτο της Μασαχουσέτης και έχει σχεδιάσει ανάμεσα σε πολλά άλλα κτίρια το
«Γαία» (το Κέντρο Περιβάλλοντος του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας – Γουλανδρή)
στην Κηφισιά, το Μουσείο Βορρέ στην Παιανία και το κολέγιο Ντιρί-Πιρς στην οδό
Ξενίας, για το Νέο Μουσείο Ακροπόλεως δεν είναι καινούργιο. Είχε συμμετάσχει
και στον προηγούμενο διεθνή διαγωνισμό με μελέτη που διακρίθηκε. «Είναι ένα
από τα πιο ενδιαφέροντα θέματα που μπορεί να απασχολήσουν έναν αρχιτέκτονα».
Google news
