Tο ελιξίριο της αγάπης

Το τραγούδι ρωτάει: «Τι είν’ αυτό που το λένε αγάπη…». Και οι επιστήμονες
απαντούν: είναι η ντοπαμίνη και η νοραδρεναλίνη. Το ελιξίριο του έρωτα έχει
σχεδόν αποκωδικοποιηθεί.

Τυφλός έρωτας. H Τιτάνια ερωτεύεται τον γάιδαρο Πάτο ύστερα από την επίδραση ενός ερωτικού ελιξιρίου, στο «Όνειρο καλοκαιρινής νύχτας»

H παγκόσμια λογοτεχνία είναι γεμάτη από ελιξίρια αγάπης. Ο Σαίξπηρ το
φανταζόταν φτιαγμένο από λουλούδια. Ο Τζέιμς Τζόις στον «Οδυσσέα» σαν ένα κέικ
με σπόρους. Σήμερα, η Έλεν Φίσερ, μια διακεκριμένη ανθρωπολόγος του
Πανεπιστημίου Ράτγκερς στη Νέα Υόρκη, ισχυρίζεται ότι έχει ανακαλύψει τα
συστατικά του χημικού κοκτέιλ που κάνει τους ανθρώπους να νιώθουν ερωτευμένοι.
H χημική φόρμουλα του έρωτα παράγεται με φυσικό τρόπο από τον οργανισμό μας
και θα μπορούσε κάποια μέρα να συντεθεί πανομοιότυπα σε εργαστήριο. Ο
συλλογισμός της Φίσερ καταλήγει στο ότι τα κουρασμένα ζευγάρια θα μπορούν να
προμηθεύονται το φάρμακο που θα επαναφέρει το ερωτικό πάθος στη ζωή τους.

H Φίσερ πραγματοποίησε μια έρευνα που διήρκεσε οκτώ χρόνια. Σε αυτή
συμμετείχαν 800 φοιτητές, οι οποίοι ανταποκρίθηκαν σε μια πρόσκληση που είχε
αναρτηθεί στον πίνακα ανακοινώσεων του Πανεπιστημίου με τον τίτλο «Μήπως έχεις
μόλις ερωτευθεί;». Κάθε φοιτητής έμπαινε στον κυλινδρικό θάλαμο ενός
μαγνητικού τομογράφου. H επιστημονική ομάδα πρόβαλλε σε έναν καθρέφτη
φωτογραφίες του αγαπημένου ή της αγαπημένης του φοιτητή. Στη συνέχεια, οι
φωτογραφίες άλλαζαν και προβάλλονταν εικόνες ενός ουδέτερου προς τον
εξεταζόμενο προσώπου. H άσκηση ήταν απλή: έπρεπε τότε να καθαρίσει το μυαλό
του από τις προηγούμενες σκέψεις του. Ο μαγνητικός τομογράφος όλη αυτή την ώρα
συνέλεγε 144 δείγματα εγκεφαλικής δραστηριότητας, οπότε μπορούσε να φανεί με
ακρίβεια ποια μέρη του εγκεφάλου έμπαιναν σε λειτουργία όταν ο φοιτητής
σκεφτόταν το έτερό του ήμισυ.

Τα πειράματα

H Έλεν Φίσερ. Παρουσιάζει την έρευνά της για τον έρωτα στο βιβλίο της «Why we love: The Nature and Chemistry of Romantic Love»

Σε αυτά τα σημεία του εγκεφάλου επικρατούσες ουσίες είναι η ντοπαμίνη και η
νοραδρεναλίνη, όπως είναι ήδη γνωστό από άλλα πειράματα. Όταν η ντοπαμίνη και
η νοραδρεναλίνη είναι αυξημένες στον οργανισμό, επικρατεί ενθουσιασμός,
αϋπνία, πόθος, ελάττωση της όρεξης και αφηρημάδα, όλα δηλαδή τα συμπτώματα των
ερωτευμένων. Επίσης, παρατηρήθηκε ότι οι ερωτευμένοι φοιτητές της έρευνας
είχαν μειωμένα επίπεδα σεροτονίνης (μια από τις ουσίες που ανεβάζουν τα
αντικαταθλιπτικά). Αυτό σημαίνει ότι το μελλοντικό «χάπι του έρωτα» θα
περιλαμβάνει έναν παράγοντα που θα ρίχνει τα επίπεδα της σεροτονίνης στον
εγκέφαλο. Βέβαια, η δημιουργία τέτοιου φαρμάκου δεν είναι ακόμα δυνατή καθώς
δεν έχουν καθοριστεί οι ακριβείς ποσότητες των χημικών ουσιών που εκκρίει το
σώμα.

H Έλεν Φίσερ υποστηρίζει ότι με την έρευνά της δεν διέλυσε το μυστήριο του
ανθρώπινου πόθου. «Μπορεί να ξέρεις κάθε συστατικό της σοκολάτας και παρ’ όλα
αυτά να την απολαμβάνεις κάθε φορά», λέει. Το ερώτημα που προκύπτει με τη
δημιουργία ενός τέτοιου φαρμάκου είναι «με ποιον θα ερωτεύεσαι», προσθέτει. Οι
χρήστες του υποτιθέμενου χαπιού θα μπορούσαν να βρεθούν σε περίεργες
καταστάσεις, όπως η Τιτάνια στο «Όνειρο καλοκαιρινής νύχτας» του Σαίξπηρ, η
οποία, αφού πίνει το ερωτικό φίλτρο, ερωτεύεται κάποιον με κεφάλι
γαϊδουριού…

© The Times, 2004

LINKS:

* www.chemsoc.org/chembytes/ezine/1997/lurv.htm

* helenfisher.com/