διακοπές Γεύσεις από όλη την Eλλάδα

ΚΡΑΣΙ ΑΓΙΩΡΓΙΤΙΚΟ

Αρχαία Νεμέα

Οι αμπελώνες στη Νεμέα έχουν εξαιρετική απόδοση για δύο λόγους: το έδαφος και
το κλίμα. Το ξηροθερμικό μικροκλίμα της Νεμέας και το αργιλώδες-αμμώδες έδαφος
που δεν κρατά υγρασία είναι ο άριστος συνδυασμός που κάνει να ευδοκιμεί το
Αγιωργίτικο. Σε όλα τα παραπάνω συμβάλλει θετικά και ο ποταμός Ασωπός που
ποτίζει τα χωράφια της περιοχής. Αυτό το σταφύλι δίνει ένα κρασί πορφυρό, βαθύ
κόκκινο, στο χρώμα του ρουμπινιού, το οποίο οι παλιοί το αποκαλούσαν «αίμα του
Ηρακλή». Εκτός από το βαθύ πορφυρό χρώμα, το συγκεκριμένο κρασί έχει βελούδινη
γεύση. Όπως λένε οι γευσιγνώστες, συνδυάζεται θαυμάσια με ελαφρώς πικάντικα
γεύματα, που στηρίζονται σε κόκκινο κρέας και με λευκά λιπαρά τυριά. Συνοδεύει
ψητά κρεατικά, κυνήγι και σκληρά τυριά. Πίνεται στούς 14-15 βαθμούς.

Αξίζει να δείτε και να γευθείτε

* H αμπελουργική ζώνη της Νεμέας έχει έκταση 19.000 στρεμμάτων όπου
ευδοκιμεί ίσως η ευγενέστερη ποικιλία της Ελλάδας και παράγεται κρασί
Ονομασίας Προέλευσης Ανώτερης Ποιότητας. Τα χωριά της ζώνης αυτής είναι τα
παρακάτω: Νεμέα, Αρχαία Νεμέα, Αρχαίες Κλεωνές, Κούτσι, Δάφνη, Τιτάνη,
Μποζικά, Πετρί, Αηδόνια, Ασπρόκαμπος, Γαλατάς, Λεόντιο, Γυμνό και Μαλαντρένι.

* Ο οινοποιητικός Συνεταιρισμός Νεμέας είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός
στην περιοχή, αλλά από τα πιο ονομαστά κρασιά που μπορείτε να βρείτε
εμφιαλωμένα στην αγορά είναι το υπέροχο «Κτήμα Παπαϊωάννου». Αντίστοιχα
Αγιωργίτικα και εξαιρετικά είναι των Σκούρα, Νασιάκου, Μεγαπάνου, το «Οινάρι»
του Παρπαρούση και άλλα.

* Μην ξεχάσετε να επισκεφθείτε τον αρχαιολογικό χώρο της Νεμέας, το
στάδιο, αλλά και το μουσείο.

* Αν θέλετε να συνεχίσετε την περιήγησή σας στην περιοχή, κατευθυνθείτε
προς την περιοχή της λίμνης Στυμφαλίας και φυσικά διαβάστε μυθολογία – τους
άθλους του Ηρακλή που αναφέρονται στο λιοντάρι της Νεμέας και στις Στυμφαλίδες
Όρνιθες.

Καλλιέργειες μαστιχόδενδρων στη Νότια Χίο

Τα μαστιχόδενδρα, γνωστά και ως σχίνοι, ευδοκιμούν σε πολλά μέρη του κόσμου.
Όμως μόνο σε μία γωνιά του πλανήτη οι αειθαλείς αυτοί θάμνοι ύψους δύο έως
τριών μέτρων, που ζουν περισσότερο από 100 χρόνια, «δακρύζουν» την πιο
μυρωδάτη μαστίχα. Ο λόγος που το μαστιχόδενδρο Pistacia Lentiscus ευδοκιμεί
αποκλειστικά στη Νότια Χίο οφείλεται κυρίως στο εύκρατο κλίμα (μικροκλίμα) και
στα υποθαλάσσια ηφαίστεια. H προετοιμασία του σχίνου και η συλλογή της
μαστίχας απαιτούν σκληρή δουλειά και φροντίδα. Οι εργασίες αρχίζουν τον Ιούνιο
με το καθάρισμα του εδάφους κάτω από τα μαστιχόδενδρα και εν συνεχεία την
επίστρωσή του με ειδικό ασπρόχωμα. Ακολουθεί το κέντημα του δέντρου. Οι
παραγωγοί χαράζουν τον κορμό κάνοντάς του τομές από τις οποίες αρχίζει να ρέει
σαν δάκρυ η μαστίχα. Το μάζεμα γίνεται με ειδικό εργαλείο, το τιμητίρι. Έπειτα
μεταφέρεται στο σπίτι σε ψάθινα ή ξύλινα κιβώτια. Μετά το τελικό μάζεμα ο κάθε
παραγωγός καθαρίζει τη μαστίχα με το χέρι από κάθε ξένη ύλη. H μαστίχα, με τις
αρωματικές αλλά και θεραπευτικές της ιδιότητες, κερδίζει ξανά έδαφος, αφού οι
πρόσφατες συμφωνίες με το εξωτερικό την επανέφεραν στο προσκήνιο ως ιδιαίτερα
σημαντική πηγή εσόδων. Το ευγενικό, ευωδιαστό, αλλά συνάμα πανάκριβο προϊόν
που παράγεται αποκλειστικά στη Χίο καλλιεργείται από τον 1ο αιώνα μ.X. στο
νησί και η παράδοση λέει πως τα σχίνα άρχισαν να δακρύζουν όταν μαρτύρησε ο
Άγιος Ισίδωρος από τους Ρωμαίους (250 μ.X.).

Αξίζει να δείτε και να γευθείτε

* Το μεγαλύτερο από τα Μαστιχοχώρια της Χίου είναι το Πυργί. Αν καθήσεις
στην πλατεία για έναν καφέ και γλυκό του κουταλιού θαυμάζοντας τα «ξυστά»
σχέδια των σπιτιών του μεσαιωνικού χωριού, θα σου πουν πως εδώ παράγεται το
80% της μαστίχας της Χίου.

* Κανείς δεν φεύγει από τη Χίο, αν δεν δοκιμάσει ούζο και μαστίχα από
τα γνωστά αποστακτήρια, Απαλαρίνα, Τέτερη, Ψύχη, Στουπάκη, Τσαπαρλή ή Κακίτση
για να αναφέρουμε μερικά. Στα φημισμένα γλυκά κουταλιού προτιμάμε του Κοράκη,
που δεν μπορούμε εύκολα να βρούμε στην Αθήνα, όπως του Σαραντή.

H ΣΥΝΤΑΓΗ

Παστελαρίες Χίου

(Υλικά για 50 κομμάτια)

100 ξερά σύκα

1/4 φλιτζάνι καθαρισμένα αμύγδαλα

1/4 φλιτζάνι καρύδια

2 κουταλάκια του γλυκού τριμμένη κανέλα

1½ κουταλάκι του γλυκού σουσάμι

10 φύλλα δάφνης

1 κουταλάκι του γλυκού μαστίχα, κοπανισμένη με ζάχαρη σε γουδί

1. Προθερμαίνετε τον φούρνο στους 150°C. Τοποθετείτε τα σύκα σε ένα
μεγάλο, ρηχό, πυρίμαχο σκεύος και τα βάζετε στον φούρνο για να ζεσταθούν καλά.
Χοντροκόβετε τα αμύγδαλα και τα καρύδια.

2. Αναμειγνύετε τους ξηρούς καρπούς με την κανέλα και το σουσάμι.
Βγάζετε τα σύκα από τον φούρνο και χρησιμοποιώντας ένα κοφτερό μαχαίρι
γεμίζετε τα σύκα με μια πρέζα από το μείγμα. Παίρνοντας δύο παραγεμιστά σύκα
τη φορά, τα πιέζετε μαζί ή τα χτυπάτε με έναν κόπανο για να ενωθούν σαν
σάντουιτς, τα τοποθετείτε πλάι πλάι στο σκεύος, τα ξαναζεσταίνετε σε ελαφρώς
υψηλότερη θερμοκρασία, 175°C, ίσα ίσα για να ροδίσουν. Τα βγάζετε από τον
φούρνο και τα αφήνετε να κρυώσουν.

3. Τοποθετείτε τα κρύα σύκα σε στρώσεις σε ένα μεταλλικό δοχείο ή
γυάλινο βάζο και ανάμεσα στις στρώσεις βάζετε μερικά φύλλα δάφνης και τα
πασπαλίζετε με ζάχαρη μαστίχας. Τα αφήνετε αποθηκευμένα 1 εβδομάδα προτού τα
σερβίρετε. Τα σύκα διατηρούνται έτσι επ’ αόριστον.

Ζαγορά

H γεύση τους που είναι όλο φρεσκάδα, το ολοζώντανο κόκκινο χρώμα τους και η
τραγανιστή τους υφή έχουν καταστήσει τα μήλα Πηλίου από τα καλύτερα του
κόσμου. Υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους τα μήλα στο Πήλιο είναι τόσο
ξεχωριστά. Είναι το ίδιο το βουνό με τις καταπράσινες πλαγιές πάνω από τη
θάλασσα που δημιουργεί ιδανικές κλιματικές συνθήκες ανάπτυξης. Είναι οι πολλές
καστανιές με το θαυματουργό χώμα τους που «μπλέκονται» ανάμεσα στα χωράφια με
τα μήλα. Είναι το μπόλι (η ποικιλία) που έφεραν πριν από πολλά πολλά χρόνια οι
οικογένειες των Σαμσαρέλλων και των Πανταίων στο Πήλιο… Στην αρχή το
έκρυβαν, μα στη συνέχεια οι ντόπιοι το «έκλεψαν» και γέμισε το βουνό μηλιές.
Είναι και η αγάπη των κατοίκων του Βόρειου Πηλίου για τα δέντρα τους. Το
πότισμα, το κλάδεμα, το ψέκασμα, το αραίωμα και τελικά η συγκομιδή είναι από
τις πιο δύσκολες δουλειές στο ορεινό, σχεδόν κάθετο ανάγλυφο των πλαγιών του
Πηλίου. Δεν μπορείς ούτε να πατήσεις στέρεα στο έδαφος, πόσο μάλλον να
δουλέψεις. Παρ’ όλ’ αυτά οι παραγωγοί στην πλειονότητά τους επιμένουν και με
αυτό τον τρόπο διατηρούν το μήλο του Πηλίου μοναδικό.

Αξίζει να δείτε και να γευθείτε

* Δύο από τα χωριά του Πηλίου αξίζει να επισκεφθείτε και να δείτε από
κοντά τις ορεινές εκτάσεις με τις μηλιές. Τη Ζαγορά και το Πουρί, που αποτελεί
και το καλύτερο μπαλκόνι στο Αιγαίο. Πάνω από το Πουρί (στο Βόρειο Πήλιο
πάντα) βρίσκονται και οι περισσότεροι μηλεώνες. Εάν θέλετε μήλα Πηλίου με
σφραγίδα, αναζητήστε τα Zagorin του τοπικού συνεταιρισμού.

* Το Πήλιο είναι γνωστό και για τα γλυκά κουταλιού (εκτός από το
σπετζοφάι με τα λουκάνικα) τα οποία κυρίως αγοράζουν οι επισκέπτες. Δυστυχώς
δεν είναι όλα… τοπικά προϊόντα, αλλά «τουριστικά». Προτιμήστε τα γλυκά του
Συνεταιρισμού Γυναικών που έχει κατάστημα στην Πορταριά.

* Στην Αγριά του Βόλου, η Ιωάννα Καρακώστα φτιάχνει με βιολογικά
προϊόντα εξαιρετικές μαρμελάδες, γλυκά του κουταλιού, λιαστές ντομάτες και
λάδι, τα οποία μπορείτε να αγοράσετε εκεί ή να τα παραγγείλετε στα τηλέφωνα
24280 92717 & 6945 833 294.

H ΣΥΝΤΑΓΗ

Μήλο γλυκό του κουταλιού

(Υλικά για περίπου 2 λίτρα)

Σερβίρεται σαν γλυκό κουταλιού, 1-2 κομμάτια σε ένα βαθύ πιατάκι με ένα
ποτήρι παγωμένο νερό

6 φλιτζάνια ζάχαρη

2 φλιτζάνια νερό

2½ κιλά φιρίκια, από τα οποία έχουν αφαιρεθεί οι φλούδες και οι πυρήνες και
έχουν κοπεί στη μέση

1 ξυλάκι κανέλας

5-6 γαρίφαλα

Τη φλούδα από 1 πορτοκάλι ή μανταρίνι, κομμένη σε λουρίδες 1,5 εκ.

Τοποθετείτε τη ζάχαρη και το νερό σε μια μεγάλη, βαριά κατσαρόλα σε μέτρια
προς σιγανή φωτιά ώσπου να λειώσει η ζάχαρη, ανακατεύοντας συνεχώς. Προσθέτετε
τα μήλα, τα καρυκεύματα και τις φλούδες του πορτοκαλιού ή του μανταρινιού.
Βράζετε το σιρόπι περίπου 30 λεπτά, ώσπου να πήξει. Αποσύρετε από τη φωτιά.
Τοποθετείτε τα μήλα και το σιρόπι σε 4 καθαρά βάζα. Αφήνετε να κρυώσουν
τελείως μέσα στα βάζα και τα κλείνετε σφιχτά. Μπορεί να διατηρηθεί στο ψυγείο
μέχρι 3 μήνες.

Μεγάλη Πρέσπα

Ένα πιάτο αχνιστής φασολάδας συνοδευόμενο από ντόπιο τσίπουρο αποτελεί
κορυφαία γαστρονομική στιγμή που έχουν τη δυνατότητα να απολαύσουν οι
επισκέπτες των Πρεσπών.

Το στοιχείο που δίνει ξεχωριστή ποιότητα στα φασόλια της περιοχής είναι ο
εκτεταμένος υδροφόρος ορίζοντας των λιμνών, αλλά και το μεγάλο υψόμετρο (οι
λίμνες είναι σε υψόμετρο 850 και τα χωράφια σε 900). Θετικά συμβάλλουν και οι
ορεινοί όγκοι που περιβάλλουν την περιοχή προφυλάσσοντας την ανάπτυξη του
φυτού από τους δυνατούς ανέμους. Οι περισσότεροι παραγωγοί φασολιού στην
Πρέσπα χρησιμοποιούν κοπριά για λίπασμα και περιορισμένες ποσότητες
φυτοφαρμάκων. Επειδή η ορεινή λεκάνη έχει πολύ μικρή περίοδο με υψηλές
θερμοκρασίες, το φασόλι ευδοκιμεί χωρίς παράσιτα σε έδαφος γόνιμο, αλλά και
υγρό.

Για τους κατοίκους των Πρεσπών η παραγωγή της συγκεκριμένης ποικιλίας φασολιών
(κατ’ εξοχήν γίγαντες) που διακρίνονται για το τεράστιο μέγεθος, το νεφροειδές
σχήμα και το κατάλευκο χρώμα είναι τοπική παράδοση που περνά από γενιά σε
γενιά. Φυσικά θα βρείτε και μικρό πλακί φασόλι, ενώ τώρα τελευταία άρχισαν να
καλλιεργούν και «μαυρομάτικα», αλλά σε μικρές ποσότητες.

Αξίζει να δείτε και να γευθείτε

* Σε όποιο σπίτι των οικισμών της Πρέσπας και αν χτυπήσετε την πόρτα,
φασόλια θα έχουν να σας δώσουν. Πολλοί είναι εκείνοι που τα παράγουν και τα
εμπορεύονται απευθείας. Εύκολα θα βρείτε να αγοράσετε τόσο στον Άγιο Γερμανό
όσο και στους Ψαράδες. Τελευταία έχουν εμφανιστεί και στα σουπερμάρκετ φασόλια
Πρεσπών, αλλά οι τοπικοί συνιστούν προσοχή! Εάν δεν βράζουν πανεύκολα και δεν
χυλώνουν… δεν είναι Πρεσπών!

* Φασολάδα θα πρέπει οπωσδήποτε να φάτε και θα σας προτείναμε να
διαλέξετε την ταβέρνα που σας αρέσει περισσότερο, γιατί η συνταγή είναι μία
και το φασόλι δεδομένο! Εάν χρειάζεστε συστάσεις, πηγαίνετε στον Λάζαρο –
«Συντροφιά» στους Ψαράδες, στον ξενώνα του Αγίου Αχιλλείου (Κώστας), στον
Λευτέρη στον Άγιο Γερμανό και στον «Χάσιο» στη Μικρολίμνη που είναι και ο
καλύτερος σεφ της Πρέσπας.

H ΣΥΝΤΑΓΗ

Γίγαντες στον φούρνο

(6 μερίδες)

1/4 του κιλού ξερά φασόλια γίγαντες,

καθαρισμένα και πλυμένα

1 μεγάλο φύλλο δάφνης

1 φλ. έξτρα παρθένο ελαιόλαδο

2 μεγάλα κρεμμύδια, ψιλοκομμένα

4 ξερές, γλυκές, κόκκινες πιπεριές, κομμένες

σε ροδέλες πάχους 1,5 εκ.

Αλάτι και φρεσκοτριμμένο μαύρο πιπέρι

1. Μουσκεύετε τα φασόλια σε άφθονο κρύο νερό όλη τη νύχτα. Τα
στραγγίζετε. Τα βάζετε σε μια κατσαρόλα με νερό που τα σκεπάζει. Προσθέτετε το
φύλλο δάφνης. Μόλις βράσουν χαμηλώνετε τη φωτιά σε μέτρια προς σιγανή και τα
βράζετε 1 ώρα, αφαιρώντας τον αφρό από την επιφάνεια.

2. Προθερμαίνετε τον φούρνο στους 175°C. Σοτάρετε τα κρεμμύδια σε 3
κουταλιές ελαιόλαδο 7-8 λεπτά, ώσπου να μαλακώσουν.

3. Στραγγίζετε τα φασόλια και κρατάτε τον ζωμό. Πετάτε το φύλλο δάφνης.
Τα βάζετε σε ένα μέτριο ταψί, ρίχνετε το υπόλοιπο λάδι, τα κρεμμύδια και τις
πιπεριές και ανακατεύετε. Προσθέτετε αρκετό από τον ζωμό των φασολιών για να
τα καλύψετε. Ψήνετε τα φασόλια στον φούρνο 1-1½ ώρα, ελέγχοντας το υγρό και
προσθέτοντας κι άλλο, αν χρειάζεται, για να υπάρχει αρκετή σάλτσα, χωρίς όμως
να γίνουν σούπα. Ρίχνετε το αλάτι και το πιπέρι και συνεχίζετε το ψήσιμο ώσπου
τα φασόλια να μαλακώσουν πολύ και να χυλώσουν.

Χώρα Νάξου

Εκείνο που κάνει τις πατάτες Νάξου να ξεχωρίζουν και να είναι ομολογουμένως
τόσο νόστιμες είναι το έδαφος στο οποίο καλλιεργούνται. Όπως εξηγούν οι
γεωπόνοι, στο υπέδαφος ενός νησιού, όπως είναι η Νάξος, υπάρχει σε μικρό
σχετικά βάθος άμμος. Αυτή λειτουργεί από τη μια ως υπόγειο ανάχωμα αφού
συντηρεί τη δροσιά που χρειάζεται ο σπόρος για αναπτυχθεί και από την άλλη σαν
σφουγγάρι το οποίο κατακρατά τις ουσίες εκείνες που μπορεί να αποδειχθούν
ωφέλιμες για το φυτό. Τα λιβάδια στα οποία είναι φυτεμένες οι πατάτες είναι
προφυλαγμένα από τους δυνατούς αέρηδες που μαστίζουν το νησί. Οι κλιματικές
συνθήκες, πέραν των ανέμων, είναι εξαιρετικές, αφού η ηλιοφάνεια είναι
αυξημένη, η μέση θερμοκρασία στο νησί είναι κατά 4 ή 5 βαθμούς υψηλότερη από
αυτήν στην ηπειρωτική χώρα ενώ οι βροχές με τη συχνότητα που εκδηλώνονται
είναι ευεργετικές για τις καλλιέργειες πατάτας.

Αξίζει να δείτε και να γευθείτε

* Μπορεί να σας φαίνεται απίθανο, αλλά πατάτες Νάξου μπορείτε να βρείτε
και στην Αθήνα. H συνεργάτριά μας Μαρία Πασχάλη που έκανε τη φωτογράφιση
ανακάλυψε το κατάστημα με ναξιώτικα προϊόντα (τυριά, κρέατα, λαχανικά) των
αδελφών Μιχάλη και Μάρκου Φραντζέσκου, Τσακάλωφ 41 & Καποδιστρίου 8 στο
Γαλάτσι. Δεν είναι όμως το μοναδικό, υπάρχει και το κατάστημα του Νίκου
Προμπονά, κοντά στην Αγία Γλυκερία, επίσης στο Γαλάτσι.

* Ονομαστό είναι το «αρσενικό» τυρί της Νάξου (κεφαλοτύρι), αλλά και η
γραβιέρα. Ένα ακόμα σήμα κατατεθέν του νησιού είναι το λικέρ κίτρο.

* Εκτός από τη Χώρα με το κάστρο και την περίφημη Πορτάρα αξίζει να
δείτε τα ορεινά χωριά της Νάξου, ξεκινώντας από το Φιλότι και φτάνοντας στην
ονομαστή Απείρανθο.

H ΣΥΝΤΑΓΗ

Πατούδο Νάξου

(8 μερίδες )

1 φλιτζάνι ελαιόλαδο

2 κρεμμύδια, κομμένα σε μεγάλα κομμάτια

1 κιλό σέσκουλα ή σπανάκι, ξακρισμένα, πλυμένα, στραγγισμένα και κομμένα

1 φλ. ψιλοκομμένο μάραθο

½ φλ. ρύζι νυχάκι

Αλάτι και φρεσκοτριμμένο μαύρο πιπέρι

½ φλ. ανάλατο βούτυρο

Τα εντόσθια της γαλοπούλας, ψιλοκομμένα

1 νωπή γαλοπούλα, 4-5 κιλά

1-1½ κιλό καινούργιες πατάτες, ξεφλουδισμένες

4 σκελίδες σκόρδο, ψιλοκομμένο

2 κουταλάκια του γλυκού ρίγανη

1. Σοτάρετε τα κρεμμύδια με το μισό λάδι σε μια μεγάλη κατσαρόλα, σε
μέτρια φωτιά, ανακατεύοντας, 5-7 λεπτά, ώσπου να μαραθούν. Προσθέστε τα
σέσκουλα ή το σπανάκι και τον μάραθο ή τον άνηθο. Τα ανακατεύετε μέχρι να
μαραθούν και προσθέτετε το ρύζι. Σκεπάζετε την κατσαρόλα και αφήνετε να
μαγειρευτούν αργά σε μέτρια προς σιγανή φωτιά περίπου 10 λεπτά. Πασπαλίζετε με
αλάτι και πιπέρι. Προθερμαίνετε τον φούρνο στους 200°C.

2. Σε ένα μικρό τηγάνι ζεσταίνετε 1 κουταλιά της σούπας βούτυρο σε
μέτρια φωτιά και σοτάρετε τα εντόσθια, ανακατεύοντας ώσπου να ροδίσουν. Τα
προσθέτετε στη γέμιση των σέσκουλων.

3 . Γεμίζετε τη γαλοπούλα με τη γέμιση και ράβετε το άνοιγμα ή το
στερεώνετε με ξυλαράκια για σουβλάκια. Την τρίβετε με λίγο βούτυρο και
αλατοπιπερώνετε. Τη βάζετε επάνω σε σχάρα σε ένα μεγάλο βαθύ ταψί. Σε ένα
μεγάλο μπολ, ανακατεύετε τις πατάτες με το σκόρδο, τη ρίγανη, το αλάτι και το
πιπέρι και τις βάζετε στο ταψί. Ρίχνετε το υπόλοιπο βούτυρο και το λάδι.
Ψήνετε τη γαλοπούλα 20 λεπτά, ύστερα χαμηλώνετε τη θερμοκρασία του φούρνου
στους 165°C και την ψήνετε 2-3 ώρες ή 12-15 λεπτά για κάθε κιλό. Στη διάρκεια
του ψησίματος αλείφετε τη γαλοπούλα με τους χυμούς του ταψιού κάθε 10-15
λεπτά. Τη βγάζετε από τον φούρνο και την αφήνετε να ξεκουραστεί 15 λεπτά.
Σερβίρετε τη γέμιση χωριστά και τη γαλοπούλα σε μεγάλη πιατέλα σερβιρίσματος,
τοποθετώντας γύρω τις ψητές πατάτες.

Δεν υπάρχει σπίτι κρητικό που να μην έχει πλημμυρίσει με τη μυρωδιά του
φρέσκου βουτύρου. Δεν υπάρχει παιδί που μεγάλωσε στην Κρήτη και να μην έχει
φάει έστω και μία φέτα ζεστό ζυμωτό ψωμί με στάκα.

Για να υπάρξει στάκα, πρέπει πρώτα να υπάρξει βούτυρο (από πρόβειο γάλα)
φτιαγμένο με τρόπο… «σπιτικό» – γι’ αυτό και δεν θα τη βρεις στο εμπόριο,
ειδικά εκτός Κρήτης. H κρέμα του γάλακτος, δηλαδή το ανθόγαλο – αθόγαλο κατά
το κρητικό ιδίωμα – ζεσταίνεται σε χαμηλή φωτιά για να δώσει το βούτυρο. Αλλά
αυτό δεν φτάνει για να γίνει η στάκα: στο ανθόγαλο που βράζει προσθέτουμε λίγο
κριθαρένιο (κρίθινο) αλεύρι και η στάκα είναι η πηχτή κιτρινωπή κρέμα που
μένει στον πάτο του καζανιού ή της κατσαρόλας. Με τον ίδιο τρόπο φτιάχνεται σε
όλη την Κρήτη – με μόνη διαφορά πως στη Δύση είναι πιο αραιή.

Αξίζει να δείτε και να γευθείτε

* Για τη στάκα δεν υπάρχουν περίπλοκες συνταγές. Τρώγεται σκέτη ή πάνω σε
ψωμί και συνοδεύει απλά φαγητά, όπως είναι οι τηγανητές πατάτες – η στάκα
απλώνεται από πάνω. Υπάρχει βέβαια και το στακαύγουλο που δεν είναι παρά αυγά
μάτια τηγανισμένα με στάκα. Όσο για τους ίδιους τους Κρητικούς, η στάκα είναι
ένα από τα μυστικά τους για… να κάνουν γιο!

* Εκατοντάδες είναι οι ταβέρνες και τα καφενεία της Κρήτης στα οποία θα
μπορούσατε να βρείτε στάκα ή να φάτε αυγά μάτια που να «κολυμπούν» στην
περίφημη «κρέμα» που λειωμένη μοιάζει με σμαραγδένιο λάδι. Προτιμήστε τα
ορεινά χωριά και φυσικά όπου θα δείτε πολλά πρόβατα!

H ΣΥΝΤΑΓΗ

Σφακιανό πιλάφι (με στάκα)

(4 μερίδες)

3 φλ. ζωμό κότας ή κατσίκας ή αρνιού, κατά προτίμηση σπιτικό

1 φλιτζάνι μακρύκοκκο ρύζι

Αλάτι

2-4 κουταλιές της σούπας φρέσκο χυμό λεμονιού

3-4 κουταλιές της σούπας ανάλατο βούτυρο ή πρόβειο βουτυρόγαλα ή
στακοβούτυρο

1. Βράζετε το ζωμό σε μια μέτρια κατσαρόλα και προσθέτετε το ρύζι.
Αλατίζετε. Συνεχίζετε το βράσιμο σε σιγανή φωτιά, ανακατεύοντας κατά
διαστήματα, περίπου 20 λεπτά, ώσπου το ρύζι να μαλακώσει και να απορροφηθούν
όλα τα υγρά. Στα μισά του βρασμού ρίχνετε και τον χυμό του λεμονιού.

2. Όταν το ρύζι είναι σχεδόν έτοιμο, λειώνετε το βούτυρο σε ένα τηγάνι
και φροντίζετε να πάρει ένα απαλό καφετί χρώμα. Το ρίχνετε στο ρύζι και
ανακατεύετε. Απλώνετε το ρύζι σε μια πιατέλα σερβιρίσματος και το σερβίρετε
μαζί με κρέας ή με αρνάκι που έχει σιγοβράσει με κρεμμύδια και λεμόνι.

Ερμούπολη

Είναι το πρώτο πράγμα που συναντάς προτού ακόμη πατήσεις το πόδι σου στη Σύρο,
αφού οι πλανόδιοι με τις καλάθες και τις άσπρες μπλούζες σκαρφαλώνουν στα
πλοία που φτάνουν στο λιμάνι, για να τα πουλήσουν.

Ήρθαν από τη Μικρασία, η πρώτη καζανιά μπήκε στο 1832 και ως το 1837 η Σύρος
είχε ήδη μια ολόκληρη κοινωνία επαγγελματιών που σχετιζόταν με τα λουκούμια.

Νερό, ζάχαρη, άμυλο: αυτά είναι τα υλικά για τα λουκούμια της Σύρου. Μπαίνουν
σε μπακιρένιο καζάνι – χωρίς αυτό, λουκούμι δεν γίνεται – και ανακατεύονται
συνεχώς. Μόνο ο λουκουμοποιός ξέρει πότε το μείγμα είναι έτοιμο για να μπει
στο ξύλινο τελάρο που είναι στρωμένο με αλεύρι. Την επομένη τεμαχίζεται πάνω
στον πάγκο με την άχνη ζάχαρη.

Οι πρώτες γεύσεις ήταν μαστίχα και ροδοζάχαρη με αμύγδαλο αλλά σήμερα τα
λουκούμια διατίθενται σε μεγάλη ποικιλία γεύσεων.

Ακόμη και σήμερα, 2-3 βιοτεχνίες στη Σύρο φτιάχνουν τα λουκούμια τηρώντας κατά
γράμμα την παράδοση των προγόνων τους, ενώ υπάρχουν ακόμη και 1-2 κουτάδες που
φτιάχνουν τα χειροποίητα κουτιά για τη συσκευασία των λουκουμιών.

Όσοι δεν τα αγοράζουν από τη Σύρο, ας προσέχουν την ετικέτα με τα συστατικά:
λουκούμι που περιέχει γλυκόζη δεν είναι συριανό!

Αξίζει να δείτε και να γευθείτε

* Ίσως η πιο γνωστή και ποιοτική φίρμα λουκουμιών Σύρου είναι αυτή του
Κορρέ που αξίζει να αναζητήσετε ανάμεσα σε πολλές άλλες. Ας μην ξεχνάμε επίσης
ότι εκτός από τα λουκούμια υπάρχουν και οι περίφημες χαλβαδόπιτες.

* Άλλο ένα φημισμένο τοπικό προϊόν που μπορείτε πλέον να αγοράσετε και
στα σουπερμάρκετ είναι το τυρί «Σαν Μιχάλη», που φτιάχνεται από το 1963 και
μετά, όταν ένας τυροκόμος από τη Γαστούνη έδωσε τη δική του συνταγή!

* Μεγάλη είναι η λίστα των τοπικών προϊόντων, αλλά και των σπεσιαλιτέ
που μπορείτε να γευθείτε στη Σύρο και πιο συγκεκριμένα στη ζωντανή όλο τον
χρόνο Ερμούπολη – πρωτεύουσα των Κυκλάδων. Από τις πιο γνωστές ταβέρνες είναι
αυτή του «Μπάιλα» στα Καμίνια, του «Λιλή» στην Άνω Σύρα, ενώ αξίζει να φάτε
στον «Μύτακα» και στον «Σαν Μιχάλη» στην Απάνω Μεριά, στο «Παλιό Μονοπώλιο»
και στο «Θαλάμι» στην Ερμούπολη.

* Δείτε το Δημαρχείο Ερμούπολης, στην πλατεία Μιαούλη, ένα από τα
μεγαλύτερα δημαρχιακά μέγαρα της χώρας, το θέατρο «Απόλλων» (πίσω από τη
Δημοτική Βιβλιοθήκη) που αποτελεί μικρογραφία της Σκάλας του Μιλάνου και
φυσικά τον ταρσανά δίπλα στο Νεώριο.

Σκάλα Καλλονής

Ούζο με σαρδέλες Καλλονής και χτένια σημαίνει Λέσβος. Όποιος βρεθεί στο
συγκεκριμένο νησί δεν μπορεί παρά να δοκιμάσει παστή σαρδέλα (η νοστιμιά της
έγκειται στο ότι παστώνεται – σε χοντρό αλάτι – και καταναλώνεται το πολύ σε
48 ώρες). Θα τη βρείτε στις περισσότερες ταβέρνες. Ο τρόπος που μπορείτε να
την απολαύσετε μοιάζει με ιεροτελεστία: κρατήστε την από τα δύο άκρα της ουράς
της, σχίστε την καθαρίστε την από οτιδήποτε μαύρο και απολαύστε τη μοναδική
γεύση της. Σύμφωνα με τους ωκεανογράφους, η θαλάσσια περιοχή γύρω από τη Λέσβο
προσφέρεται για την αναπαραγωγή και την επιβίωση των σαρδελών. Τα ρεύματα της
περιοχής εμπλουτίζουν συνεχώς το νερό με πλαγκτόν και μικροοργανισμούς (που
αποτελούν την τροφή των σαρδελών). Τα νερά της περιοχής είναι πεντακάθαρα,
διαυγή και δροσερά – και αποτελούν εγγύηση για την ποιότητα της σαρδέλας. Στον
κλειστό κόλπο της Καλλονής ψαρεύονται περίπου 120 τόνοι σαρδέλας τον χρόνο και
η βιομηχανία κονσερβοποίησης που λειτουργεί εδώ έχει εντατικούς ρυθμούς!

Αξίζει να δείτε και να γευθείτε

* Ο καλύτερος μήνας για να απολαύσετε φρέσκες (και δη ψητές) σαρδέλες
Καλλονής είναι ο Αύγουστος. Εμείς βρήκαμε παστές σε βαζάκι στο κατάστημα
«Γνήσιον εστί», Ανθίμου Γαζή 15 και Χρήστου Λαδά, στο κέντρο της Αθήνας.
Φυσικά υπάρχουν πολύ περισσότερες συσκευασμένες παστές σαρδέλες, αλλά προσέξτε
γιατί οι περισσότερες αναγράφουν «τύπου Καλλονής».

* Το μικρό ψαροχώρι της Καλλονής (και ιδιαίτερα η Σκάλα – το επίνειο)
έχει εξελιχθεί σε ένα από τα επιθυμητά παραθεριστικά κέντρα της Λέσβου,
απέχοντας μόλις 40 χιλιόμετρα από τη Μυτιλήνη. Μία από τις πιο γνωστές
ψαροταβέρνες που λειτουργούν όλο τον χρόνο είναι αυτή του «Μίμη», όπου θα
γευθείτε και άλλα ψάρια του κόλπου.

* Εξαιρετικό λιμανάκι όπου και εκεί θα βρείτε αυθεντική σαρδέλα κόλπου
Καλλονής είναι και η Σκάλα Πολυχνίτου. Ανάμεσα στις δύο «σκάλες» (Καλλονής και
Πολυχνίτου) και κοντά στη θέση της αρχαίας Πύρρας υπάρχει ο εξαιρετικός μικρός
υγροβιότοπος των Αλυκών.

Ναός Υπαπαντής

H φήμη που έχουν αποκτήσει οι ελιές Καλαμάτας για την ξεχωριστή τους γεύση δεν
είναι τυχαία. Το ευνοϊκό κλίμα με τον ήπιο χειμώνα και το δροσερό καλοκαίρι,
το εύφορο έδαφος με το αργιλόχωμα (κοκκινόχωμα) και το φυσικό φως που λούζει
τα ελαιόδεντρα και τους καρπούς τους έχουν καταστήσει τη Μεσσηνία γνωστή ανά
την υφήλιο ως τη Γη της Ελιάς και του Λαδιού. Πέρα όμως από τον φυσικό πλούτο
της γης, είναι και η αγάπη και η φροντίδα των παραγωγών για το καθένα από τα
δέντρα του μικρού τους κλήρου που προσδίδουν στις ελιές Καλαμάτας την άριστη
ποιότητα που τις διακρίνουν. Άλλωστε για τους Μεσσήνιους (όπως και για τους
Λάκωνες και τους Κρητικούς) η ενασχόληση με τις ελιές και την παραγωγή λαδιού
είναι υπόθεση που καλά κρατεί εδώ και αιώνες.

Αξίζει να δείτε και να γευθείτε

* Εκτός από ελιές και λάδι – προϊόντα για τα οποία φημίζεται όλη η
Πελοπόννησος, αλλά και η Κρήτη -, στην Καλαμάτα αξίζει να δοκιμάσετε τα ξερά
σύκα, αλλά και το τοπικό παστέλι, γλυκιά σπεσιαλιτέ από σουσάμι και μέλι.

* Επισκεφθείτε διάσπαρτα κομμάτια της παλιάς πόλης που απλώνεται κάτω
από το κάστρο με τον μητροπολιτικό ναό της Υπαπαντής, το μοναστήρι των
Καλογραιών – φημισμένο για τα μεταξωτά και τα υφαντά που υφαίνουν οι ίδιες οι
καλόγριες – και την εκκλησία των Αγίων Αποστόλων, στην οποία ορκίστηκαν οι
Έλληνες κατά την Επανάσταση του 1821.

* Ακολουθήστε τον δρόμο που περνάει από τη Μεσσηνιακή Μάνη εκεί όπου τα
πόδια του Ταϋγέτου ακουμπούν στη θάλασσα. Ξεκινήστε την περιήγησή σας από την
πανέμορφη Καρδαμύλη και καταλήξτε στην Αρεόπολη, στη Μέσα Μάνη.

H φάβα Σαντορίνης αποτελούσε το φτηνό παραδοσιακό πιάτο του Σαντορινιού
αγρότη. Σήμερα η άριστη ποιότητα του προϊόντος και η μεγάλη ζήτησή του το
έχουν μετατρέψει σε αγαπημένο πιάτο των απανταχού σεφ. Το ηφαιστειογενές
έδαφος της Σαντορίνης είναι η μοναδική αιτία για την άριστη ποιότητα της
φάβας. Ολόκληρο το νησί είναι ένας τεράστιος σωρός από λάβα ηφαιστείου και
περιέχει πλήθος θρεπτικών συστατικών για τα φυτά. Έτσι εκτός από την
καλλιέργεια του «αρακά» (όπως ονομάζουν οι ντόπιοι τη φάβα), ευνοείται η
καλλιέργεια των αμπελιών αλλά και της ντομάτας, όπως επίσης αγγουριών και
κριθαριού. Τα στατιστικά στοιχεία μάς πληροφορούν ότι στις αρχές του
περασμένου αιώνα καλλιεργούνταν στη Σαντορίνη περίπου 1.000 στρέμματα και
παρήγαγαν 100.000 οκάδες φάβα τον χρόνο. Σήμερα καλλιεργούνται περίπου 2.000
στρέμματα.

Αξίζει να δείτε και να γευθείτε

* Εκτός από την περίφημη φάβα, η Σαντορίνη είναι σε όλους γνωστή για το
κρασί της, τις μικρές άνυδρες ντομάτες που έφεραν οι Ιταλοί πριν από τον B’
Παγκόσμιο Πόλεμο και τη μικρή άσπρη μελιτζάνα.

* Για παραδοσιακή σαντορινιά κουζίνα εάν βρεθείτε στο νησί προτείνουμε
να πάτε στο Ακρωτήρι στην ταβέρνα του Γιώργαρου που εκτός από εξαιρετική θέα
έχει και καλά ψάρια και θαλασσινά. Επίσης στο Ακρωτήρι στην ταβέρνα του
καπετάν Δημήτρη θα βρείτε αυθεντική «παντρεμένη» φάβα. Εξαιρετική επίσης είναι
η κουζίνα στην «Καλλίστη» στο χωριό Πύργος. Όλες οι παραπάνω ταβέρνες
λειτουργούν όλο τον χρόνο. Το καλοκαίρι φυσικά οι επιλογές είναι πολύ
περισσότερες.

* Εκτός από το ονομαστό ηλιοβασίλεμα στην Οία, μη φύγετε από τη
Σαντορίνη αν δεν δείτε ένα άλλο θαύμα – αυτό που δημιούργησαν οι πρώτοι
κάτοικοί της πριν από χιλιάδες χρόνια στο Ακρωτήρι. Χάρη στην ηφαιστειακή
τέφρα που τα προστάτεψε για πολλούς αιώνες και τη σκληρή δουλειά δεκαετιών από
τους αρχαιολόγους, τα θαυμαστά τους έργα διατηρούνται σε εκπληκτική κατάσταση.
Εκεί βρέθηκαν οι ξακουστές τοιχογραφίες που θα δείτε στο πολύ καλό Μουσείο
Προϊστορικής Θήρας, στα Φηρά.

H ΣΥΝΤΑΓΗ

Φάβα «παντρεμένη»

(4 μερίδες)

1/3 – 2/3 φλ. ελαιόλαδο

1 φλ. φάβα πλυμένη και στραγγισμένη

1 μέτριο κρεμμύδι, ψιλοκομμένο

5-7 φλ. νερό

Αλάτι και φρεσκοτριμμένο μαύρο πιπέρι

1 κουταλάκι του γλυκού ξερή ρίγανη

2-3 κουταλιές της σούπας ξίδι από κόκκινο κρασί

Για τη σάλτσα

½ φλ. λάδι

3 μεγάλα κρεμμύδια, κομμένα στη μέση και σε λεπτές φέτες

2 μέτριες, σφιχτές, ώριμες ντομάτες, περασμένες στον τρίφτη ή 2 κουταλιές
της σούπας πελτέ ντομάτας διαλυμένο σε 3 κουταλιές της σούπας νερό

½ κουταλάκι του γλυκού κανέλα τριμμένη

1 φύλλο δάφνης

Αλάτι και φρεσκοτριμμένο μαύρο πιπέρι

1. Ζεσταίνετε 1/3 του φλιτζανιού ελαιόλαδο σε μια μεγάλη κατσαρόλα, σε
μέτρια φωτιά. Σοτάρετε τα κρεμμύδια 6-8 λεπτά. Προσθέτετε τη φάβα και αρκετό
νερό για να την καλύψει. Σκεπάζετε και αφήνετε να πάρει μια βράση. Χαμηλώνετε
τη φωτιά, ξεσκεπάζετε την κατσαρόλα και τα μαγειρεύετε σε πολύ σιγανή φωτιά,
ανακατεύοντας κάθε τόσο 1½-2 ώρες. Προσθέτετε νερό όποτε είναι αναγκαίο. Όταν
χυλώσει, την τραβάτε από τη φωτιά, ρίχνετε αλάτι και πιπέρι και ανακατεύετε τη
ρίγανη και το ξίδι. Σκεπάζετε την κατσαρόλα με μια πετσέτα και την αφήνετε
έτσι, 1-2 ώρες.

2. Στο μεταξύ, ετοιμάζετε τη σάλτσα. Σοτάρετε τα κρεμμύδια στο μισό
λάδι. Προσθέτετε τις ντομάτες, την κανέλα και το φύλλο δάφνης και το
αλατοπίπερο. Σιγοβράζετε, με την κατσαρόλα σκεπασμένη περίπου 20 λεπτά, ώσπου
η σάλτσα να πήξει αρκετά.

3. Για να σερβίρετε, απλώνετε την πηχτή φάβα σε μια πιατέλα και με ένα
κουτάλι ρίχνετε τη σάλτσα επάνω της. Τη ραντίζετε με το υπόλοιπο λάδι.

Ήταν ήδη γνωστό από την αρχαιότητα – το μαρτυρά ρητό του 4ου π.X. αιώνα.
Χρώμα, άρωμα και γεύση είναι χαρακτηριστικά στο ξακουστό μέλι των Κυθήρων. Οι
μελισσοκόμοι του νησιού δεν έχουν κανένα ιδιαίτερο μυστικό, παράγουν το μέλι
όπως και στα υπόλοιπα μέρη της χώρας και λένε πως για την ιδιαιτερότητα του
δικού τους μελιού υπεύθυνο είναι το ίδιο το νησί. H ηλιοφάνεια – που
συμπυκνώνει τα αιθέρια έλαια των λουλουδιών -, το θυμάρι που πρωταγωνιστεί στη
βλάστηση του νησιού σε συνδυασμό με άλλα αρωματικά φυτά όπως το φασκόμηλο ή το
ρείκι είναι αυτά που δίνουν στο μέλι αυτήν την ξεχωριστή γεύση.

Από τους 20 τόνους μελιού που παράγονται κάθε χρόνο στα Κύθηρα – ο τρύγος του
θυμαρίσιου μελιού γίνεται από τις 15 Ιουλίου ως τις 15 Αυγούστου – οι 15
καταναλώνονται εντός των ορίων του νησιού! Και καθώς οι μελισσοκόμοι δεν έχουν
πρόθεση να αυξήσουν την ποσότητα εις βάρος της ποιότητας, οι καταναλωτές θα
πρέπει να προσέχουν από πού προμηθεύονται μέλι. Οπωσδήποτε να διαβάζουν τις
ετικέτες και να προτιμούν «γνωστά» σημεία πώλησης.

Αξίζει να δείτε

* Την Παλιόχωρα, τη μεσαιωνική πρωτεύουσα του νησιού που είναι χτισμένη σε
δυο φαράγγια και καταστράφηκε από τον Μπαρμπαρόσα.

* Το Μοναστήρι της Αγίας Ελέσσας – η θέα μοιάζει σαν να βρίσκεσαι σε
αεροπλάνο -, με καθαρή ατμόσφαιρα βλέπεις έως την Κρήτη.

* Το μεσαιωνικό κάστρο της Χώρας.

* Το παραδοσιακό χωριό Καραβά κοντά στον Ποταμό.

Καπνιστό τυρί Μετσόβου

Το καπνιστό τυρί Μετσοβόνε, που πήρε την ονομασία από τον τόπο γέννησής του,
το Μέτσοβο, κρύβει μέσα του όλα τα αρώματα της Πίνδου. Κρύβει και το μεράκι
των ντόπιων που πλάθουν το τυρί με το χέρι, χρησιμοποιώντας τις μεθόδους των
παππούδων τους. H ιστορία του αρχίζει πριν από περίπου 50 χρόνια, όταν
δεκαοχτώ παιδιά κτηνοτρόφων έφυγαν για την Ιταλία με σκοπό να μάθουν την τέχνη
της τυροκομικής. Γυρνώντας στον τόπο τους δημιούργησαν στο τυροκομείο του
Ιδρύματος Τοσίτσα το δικό τους τυρί με το χρυσοκίτρινο χρώμα και το κυλινδρικό
σχήμα. Το γάλα, που είναι και το κύριο συστατικό του, προέρχεται από αγελάδες
ελευθέρας βοσκής. Το φυσικό άρωμα που το χαρακτηρίζει οφείλεται στο τυρόγαλο
που το αφήνουν να ξινίσει και μετά το ανακατεύουν με το γάλα. Ωριμάζει
τουλάχιστον τρεις μήνες.

Αξίζει να δείτε και να γευθείτε

* Το Μετσοβόνε παρασκευάζεται σε μια πρότυπη μικρή μονάδα παραγωγής, με
σύγχρονο εξοπλισμό που καταφέρνει όμως να αξιοποιεί τις παραδοσιακές μεθόδους.
Μεγάλο πλεονέκτημα του τυροκομείου του Μετσόβου είναι φυσικά το γάλα που
συγκεντρώνεται από τους κτηνοτρόφους της περιοχής, ενώ τα ζώα από την άνοιξη
έως το φθινόπωρο βόσκουν ελεύθερα στα γύρω λιβάδια. Παρά το γεγονός ότι οι
καιροί έχουν αλλάξει και τα ζώα των Βλάχων και των Καραγκούνηδων έχουν
βελτιωθεί με ευρωπαϊκές ράτσες, παράγοντας περισσότερο γάλα, στο τυροκομείο η
ποιότητα ελέγχεται και το τυρί διατηρεί την ποιότητα και τη νοστιμιά του.
Είναι πολύ εύκολο να επισκεφθείτε το τυροκομείο εάν βρεθείτε στην ορεινή
πολιτεία.

* Εκτός από το καπνιστό Μετσοβόνε (κατά βάση αγελαδινό), το τυροκομείο
παρασκευάζει τη Μετσοβέλα (πρόβειο + 10% αγελαδινό), τη γραβιέρα (σε μικρές
ποσότητες από τον Μάη μέχρι τον Ιούλη) και το κατσικίσιο τύπου Σεβρ. Οι
μυημένοι θα πρέπει να γνωρίζουν ότι στο Μέτσοβο φτιάχνουν και παρμεζάνα!
Μονάχα που 1 κεφάλι (25 κιλών) χρειάζεται 500 κιλά γάλα και 2 χρόνια για να
ωριμάσει!

* Εκτός από το τυροκομείο στο Μέτσοβο, η οικογένεια Τοσίτσα έχει και το
περίφημο οινοποιείο. Τα εμφιαλωμένα κρασιά «Κατώγι» και «Κτήμα Αβέρωφ» θα τα
βρείτε εύκολα σε κάβες, αλλά και σουπερμάρκετ. Και το οινοποιείο μπορείτε να
το επισκεφθείτε.

Λιμνοθάλασσα Μεσολογγίου

Αυτοί που ξέρουν λένε πως είναι από τους πιο ξεχωριστούς ψαρομεζέδες.

Για το αυγοτάραχο του Μεσολογγίου οι ψαράδες της περιοχής δουλεύουν από τις 15
Αυγούστου έως το τέλος Σεπτεμβρίου: είναι η περίοδος που γεννούν οι μπάφες, τα
θηλυκά του κέφαλου. Καθαρίζουν προσεκτικά τα αυγά του ψαριού – αν μείνει έστω
και ίχνος αίματος το αυγοτάραχο μυρίζει – και αφού το αφήσουν περίπου 3 ώρες
στο αλάτι το αφήνουν να ξεραθεί σε ειδικό χώρο με ανεμιστήρες· παλαιότερα αυτή
τη «δουλειά» την έκανε ο ήλιος.

Σε 4-5 μέρες είναι έτοιμο για το κέρωμα: αγνό κερί μέλισσας τυλίγει σε 8
στρώματα το αυγοτάραχο το οποίο στη συνέχεια φυλάσσεται σε ειδικούς θαλάμους
με θερμοκρασία όχι πάνω από 15 βαθμούς Κελσίου.

Οι ψαράδες του Μεσολογγίου συμβουλεύουν τους καταναλωτές να προσέχουν από πού
αγοράζουν αυγοτάραχο. Ο πιο ασφαλής τρόπος είναι η παραγγελία στο Μεσολόγγι.
Το αυγοτάραχο πωλείται έως 112 ευρώ το κιλό (σε συσκευασίες συνήθως των 150
γραμμαρίων). Προσοχή: η μεγαλύτερη συσκευασία δεν ξεπερνά τα 300 γραμμάρια· αν
βρείτε μεγαλύτερη, δεν πρόκειται για αυγοτάραχο Μεσολογγίου. Μπορείτε να
βρείτε και φρέσκο αυγοτάραχο, πριν παστωθεί, στο Μεσολόγγι κατά την περίοδο
παραγωγής.

Αξίζει να δείτε και να γευθείτε

* Από τα πλέον ενδεδειγμένα εδέσματα στο Μεσολόγγι, αλλά και στο Αιτωλικό,
είναι φυσικά τα ψάρια. Κέφαλοι, λαβράκια, γωβιοί, αλλά και τσιππούρες είναι
συνήθως φρεσκότατα και νοστιμότατα. Εκείνο πάντως που πρέπει οπωσδήποτε να
δοκιμάσετε είναι το χέλι. Οι πεζόδρομοι στο κέντρο του Μεσολογγίου είναι
γεμάτοι από ουζερί και ταβέρνες και μπορείτε να διαλέξετε αυτή που σας αρέσει
περισσότερο. Εάν θέλετε να φάτε δίπλα στη λιμνοθάλασσα, κατευθυνθείτε προς την
Τουρλίδα. Για ουζάκι και μεζέδες μπορείτε να πάτε μέχρι το Αιτωλικό, όπου
υπάρχει και η κορυφαία ψαροταβέρνα του Μονόματου.

* Στο Μεσολόγγι μπορείτε να περιηγηθείτε στον Κήπο των Ηρώων που
ιδρύθηκε από τον Ιωάννη Καποδίστρια, στο Τείχος με την ιστορική πύλη που
κατασκευάστηκε στα ίχνη του τείχους της πολιορκίας, αλλά και στο σπίτι του
Κωστή Παλαμά, όπου στεγάζεται και το ομώνυμο Μουσείο του μεγάλου Έλληνα
ποιητή.

Κάστρο Ακροκορίνθου

H σουλτανίνα και η μαύρη κορινθιακή σταφίδα προέρχονται από καλλιέργειες της
περιοχής. Στα τέλη του Αυγούστου οι αγρότες μαζεύουν τα σταφύλια σε ειδικά,
κυρίως καλαμένια καλάθια, τα καθαρίζουν και τα απλώνουν σε ειδικά φτιαγμένα
αλώνια για να ξεραθούν. Το έδαφος της περιοχής προσφέρεται για την καλλιέργεια
σουλτανίνας και κορινθιακής σταφίδας, αρκεί οι γεωργοί να ακολουθούν
ορισμένους απλούς κανόνες. Πρέπει να έχει σκαφτεί από την προηγούμενη χρονιά
το έδαφος με μεγάλα αλέτρια και κατόπιν, αφού το χώμα φρεσκαριστεί, να σκαφτεί
με φρέζα για να ισοπεδωθεί. Έτσι θα είναι έτοιμο να δεχθεί το μόσχευμα. Το
δίμηνο Ιανουαρίου – Φεβρουαρίου είναι η καταλληλότερη εποχή για το φύτεμα. Τη
συγκεκριμένη περίοδο το μικροκλίμα της περιοχής είναι ιδανικό. Ήπιο, χωρίς
πολλές βροχές και χιόνια, και με ανεκτή θερμοκρασία και αυτό είναι ουσιαστικά
το μυστικό για την καλή ποιότητα της κορινθιακής σταφίδας.

Αξίζει να δείτε και να γευθείτε

* Τις φημισμένες σταφίδες Κορίνθου θα τις βρείτε σχεδόν παντού και είναι
σίγουρο ότι ανάμεσα στους ξηρούς καρπούς που έχετε στο σπίτι σας θα υπάρχει
και ένα σακουλάκι με σταφίδες.

* Εάν βρεθείτε στην Κόρινθο και θελήσετε να φάτε, θα σας προτείναμε το
«Αρχοντικό» με ελληνική κουζίνα, το «Πέτρινο Στέκι» με μαγειρευτά και τη
«Στρούγκα» για ψητά.

* Μια επίσκεψη στην παλιά γέφυρα του Ισθμού σχεδόν επιβάλλεται. Για
όσους όμως επιθυμούν να δουν πώς οι αρχαίοι ημών πρόγονοι περνούσαν τα πλοία
όταν δεν υπήρχε η διώρυγα, θα πρέπει να αναζητήσουν την Αρχαία Δίολκο, κάτι
παραπάνω από 2 χλμ. από την πόλη.

* Εκτός από την πολύ γνωστή αρχαία Κόρινθο (9 χλμ. από την πόλη) αξίζει
να ανεβείτε στο φοβερό κάστρο του Ακροκόρινθου. Απέχει περίπου 4 χιλιόμετρα
από τον αρχαιολογικό χώρο και είναι το μεγαλύτερο και παλαιότερο της
Πελοποννήσου.

H ΣΥΝΤΑΓΗ

Χριστόψωμο της Πελοποννήσου (με σταφίδες)

(Υλικά για 2 στρογγυλά ψωμιά)

Για το προζύμι

1 κουταλιά του γλυκού μαγιά ξερή

1 φλ. ζεστό νερό

3 φλ. αλεύρι για όλες τις χρήσεις

Για τη ζύμη

8-10 φλ. αλεύρι για όλες τις χρήσεις

1 φλ. ζάχαρη

Αλάτι

3/4 φλιτζάνι έξτρα παρθένο ελαιόλαδο

2 φλ. ζεστό νερό

½ φλ. ούζο

1½ φλ. καρύδια, χοντροκομμένα

1½ φλ. ξανθές σταφίδες, χοντροκομμένες

10 καρύδια με το τσόφλι τους για γαρνίρισμα

1. Ετοιμάζετε το προζύμι 1-2 ημέρες νωρίτερα. Σε ένα μπολ διαλύετε τη
μαγιά με το μισό νερό και τα αφήνετε για λίγο. Προσθέτετε το υπόλοιπο νερό και
τα ανακατεύετε μέσα στο αλεύρι. Το σκεπάζετε με μεμβράνη και αφήνετε το
προζύμι 1-2 ημέρες, σε θερμοκρασία δωματίου – θα φουσκώσει, θα πέσει πάλι και
θα ξινίσει ελαφρά.

2. Για τη ζύμη, ανακατεύετε 8 φλιτζάνια αλεύρι, τη ζάχαρη και το αλάτι
σε ένα μεγάλο μπολ, προσθέτετε το ελαιόλαδο και δουλεύετε το μείγμα με τα
ακροδάχτυλα. Ανοίγετε μια λακκούβα στο κέντρο και χύνετε το ζεστό νερό, το
ούζο, τα κομμένα καρύδια, τις σταφίδες και το προζύμι. Τα ανακατεύετε με
ξύλινη κουτάλα και τα ζυμώνετε καλά σε αλευρωμένο πάγκο, περίπου 12 λεπτά,
ώσπου να γίνει η ζύμη λεία και μαλακή, προσθέτοντας κι άλλο αλεύρι, αν
χρειάζεται. Σκεπάζετε τη ζύμη και την αφήνετε να φουσκώσει σε ζεστό μέρος,
περίπου 2 ώρες και 30 λεπτά, ώσπου να διπλασιαστεί ο όγκος της.

3. Τρυπάτε τη ζύμη για να ξεφουσκώσει. Παίρνετε ένα κομμάτι σε μέγεθος
γροθιάς και το βάζετε στην άκρη. Με την υπόλοιπη ζύμη κάνετε 2 ίδιες μπάλες,
τις πατάτε με το χέρι και τις τοποθετείτε σε 2 λαδωμένα στρογγυλά ταψάκια των
30 εκ. Πιέζετε 5 καρύδια επάνω σε κάθε πλαστό, σχηματίζοντας ένα σταυρό.
Πλάθετε λεπτές, στρογγυλές λουρίδες με τη ζύμη που κρατήσατε και τις τυλίγετε
γύρω από τα καρύδια. Αφήνετε τη ζύμη να φουσκώσει πάλι. Προθερμαίνετε τον
φούρνο στους 200°C. Όταν η ζύμη φουσκώσει ψήνετε τα ψωμιά περίπου 45 λεπτά ή
ώσπου να ροδίσουν.

Πόρτο Κατσίκι

Μπορεί να μην έχετε ακούσει ποτέ για την Εγκλουβή, αλλά σίγουρα θα ξέρετε τις
φακές της, οι οποίες είναι μάλιστα πολυβραβευμένες. Οι φακές της Εγκλουβής –
το πιο ορεινό χωριό της Λευκάδας, πάνω από την Καρυά, σε υψόμετρο 730 –
καλλιεργούνται στα λιγοστά χωράφια του χωριού που βρίσκονται διάσπαρτα στο
βραχώδες τοπίο. Οι ντόπιοι μάλιστα λένε πως αυτή η ιδιαίτερη μορφολογία του
εδάφους τις κάνει τόσο νόστιμες. Βράζουν πολύ εύκολα – είναι όπως λέμε
βραστερές – και γίνονται κάτασπρες. H λευκαδίτικη συνταγή περιλαμβάνει
οπωσδήποτε και ένα κλωνάρι ρίγανη – που το βάζουμε να βράσει μαζί με τη φακή.

Πάντως εκτός από τους κατοίκους της Λευκάδας, όλοι οι υπόλοιποι βρίσκουν φακές
Εγκλουβής σχετικά δύσκολα, αφού η ετήσια παραγωγή είναι μικρή. Γι’ αυτό όσοι
βρεθούν στο νησί στις 7 Αυγούστου ας μην παραλείψουν να επισκεφθούν την
Εκκλησία του Άη Δονάτου, στο οροπέδιο της Εγκλουβής. Είναι η μέρα που
γιορτάζει ο Άγιος, αλλά και η γιορτή της φακής. Οι καλλιεργητές προσφέρουν τις
φακές, οι νοικοκυρές τις μαγειρεύουν και οι επισκέπτες τις τρώνε μαζί με
παστές σαρδέλες και κρασί.

Αξίζει να δείτε

* Τα παραδοσιακά σπίτια της πόλης της Λευκάδας με την κεραμοσκεπή και τα
χρωματιστά πορτοπαράθυρα.

* Το Κάστρο της Αγίας Μαύρας, με τον Φάρο και την Εκκλησία.

* Το παραδοσιακό χωριό του Αγίου Νικήτα.

* Το Μποσκέτο, που κάποτε αποτελούσε το στέκι των πνευματικών ανθρώπων
του νησιού.

* Τους Καταρράκτες και το Φαράγγι του Δημοσάριου στο Νυδρί.

Διεύθυνση: Γιάννης Ντρενογιάννης * Υπεύθυνος Ύλης: Χρήστος Λιάλιος

KEIMENA: Δέσποινα Κουκλάκη, Μάρθα ΚαΪτανίδη, Χρήστος Μανωλάς Γιάννης
Ντρενογιάννης

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Μαρία Πασχάλη, Apeiron / Γιάννης Χίος, Γιάννης
Ντρενογιάννης

Όλες οι συνταγές που παραθέτουμε είναι από το βιβλίο της φίλης και
συνεργάτριας Νταϊάνας Κόχυλα, από το βιβλίο «H Ελλάδα της Γεύσης» που
κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα