ΣOΦIA BAPH «Για να καταλάβεις την τέχνη, θέλεις επτά ζωές»

«Ο προορισμός του καλλιτέχνη είναι να δείχνει το ωραίο. Δεν μπορώ να καταλάβω γιατί πολλοί επιλέγουν να δημιουργούν προσωρινά έργα με θλιβερά θέματα που πολλές φορές σοκάρουν. Δεν υπάρχουν γύρω μας αρκετές τέτοιες εικόνες και χρειαζόμαστε κι άλλες;» αναρωτιέται η Σοφία Βάρη

Οι περισσότεροι πίνακες κρέμονται ήδη στους τοίχους. Τα δίχρωμα γλυπτά με τα
έντονα χρώματα έχουν τοποθετηθεί στις βάσεις τους. Τα κοσμήματα όμως, από
μέταλλο και ξύλο, δεν έχουν βρει ακόμη τις θέσεις τους στις βιτρίνες της
αίθουσας των περιοδικών εκθέσεων του Μουσείου Μπενάκη. Και η Σοφία Βάρη, η
διεθνής Ελληνίδα εικαστική δημιουργός (η οποία υπογράφει και το γλυπτό που
κοσμεί από το 2000 το σιντριβάνι στην Πλατεία Κοτζιά) και σύζυγος του Φερνάντο
Μποτέρο, αγωνιά ώστε να είναι όλα έτοιμα μέχρι τα εγκαίνια της έκθεσής της
στην Αθήνα.

«Είναι κάτι που το ήθελα με πάθος», λέει στα «NEA» η Σοφία Βάρη. «Ομολογώ πως
δεν με γνωρίζει καλά το ελληνικό κοινό. Όταν ήρθε η πρόσκληση από τον
διευθυντή του Μουσείου, τον κ. Άγγελο Δεληβορριά, ένιωσα ταυτόχρονα συγκίνηση,
χαρά και φόβο. Έχω άγχος επειδή ο τόπος μου είναι το μοναδικό μέρος στον κόσμο
όπου θέλω να είμαι αποδεκτή. Γι’ αυτό και προσπαθώ να δώσω τον καλύτερό μου
εαυτό».

H «γλύπτρια που ζωγραφίζει», όπως αυτοχαρακτηρίζεται η Σοφία Βάρη, συγκέντρωσε
και παρουσιάζει περισσότερους από 90 ελαιογραφίες, κολλάζ, γλυπτά διαφόρων
διαστάσεων, αλλά και «μικρά γλυπτά που φοριούνται». Όλα τους δουλειά της
τελευταίας δεκαετίας, που αναδεικνύουν τους δύο κεντρικούς άξονες της πορείας
της: αρμονία και δύναμη. Ανάμεσά τους και ο νέος της πίνακας «28η Οκτωβρίου»,
εμπνευσμένος από την ελληνική σημαία, που δώρισε στο Μουσείο Μπενάκη.

«Συγκέντρωσα όλη την εμπειρία μου από την τέχνη», λέει η καλλιτέχνις, η οποία
ξεκίνησε την καριέρα της με ελαιογραφίες, «διότι όταν ένας καλλιτέχνης είναι
νέος πιστεύει ότι μπορεί να κάνει θαύματα στον καμβά». Χρειάστηκαν ωστόσο 20
χρόνια μέχρι να συνειδητοποιήσει πως την ενδιέφερε περισσότερο ο χώρος και ο
όγκος και τελικά να αφήσει τον χρωστήρα για τη γλυπτική.

«Όταν μου έλειψε το χρώμα, άρχισα να φτιάχνω κολλάζ με χαρτόνια και
υφάσματα και κατόπιν επέστρεψα στα λάδια, πάντα όμως με μια γλυπτική ιδέα». Τη
σκυτάλη πήρε και πάλι η γλυπτική. Τούτη τη φορά όμως προσέθεσε εκείνο που την
είχε οδηγήσει στο να την εγκαταλείψει την πρώτη φορά. Το χρώμα. «Δεν ανακάλυψα
κάτι καινούργιο. Τα γλυπτά, από την εποχή του Παρθενώνα ακόμα, είχαν χρώμα.
Απλώς εγώ το έβαλα με τρόπο σύγχρονο. Το προσθέτω πολύ αργότερα από την
ολοκλήρωση του γλυπτού για να τονίσω τα σημεία που θέλω».

Για να προκύψει το προσωπικό της στυλ «αναμείχθηκαν» επιρροές από τον
κυκλαδικό και βυζαντινό πολιτισμό, τον ιμπρεσιονισμό, την τέχνη των Μάγιας,
αλλά και τα έργα του Χένρι Μουρ, τον οποίο γνώριζε προσωπικά. «Μέσα μου όμως
εξακολουθούν να παλεύουν το μπαρόκ και ο μινιμαλισμός. Το μπαρόκ μού προκαλεί
τον φόβο του κενού χώρου και ο μινιμαλισμός μού δείχνει την υπερβολή και μου
δημιουργεί την ανάγκη να “καλμάρω” το έργο».

Τι έχει αποκομίσει από την εικαστική της πορεία, που περιλαμβάνει εκθέσεις σε
όλον τον κόσμο; «Εκείνο που ξέρω όσο περνάνε τα χρόνια είναι ότι δεν ξέρω. Για
να καταλάβει κανείς την τέχνη, πρέπει να έχει επτά ζωές. Το μόνο που μπορώ να
κάνω είναι να προσπαθώ, να κάνω έρευνα και να μαθαίνω από τα λάθη μου, διότι
πιστεύω πως κάθε νέα έκθεση και δουλειά είναι σαν καθρέφτης όπου βλέπεις τα
λάθη σου. Και έρχονται τα επόμενα για να διορθώσουν τα προηγούμενα. Ποιος
ξέρει, τελικά; Ίσως μια μέρα καταφέρω να κάνω κάτι καλό. Πάντως δεν μπορώ να
σκεφθώ τη ζωή μου χωρίς αυτή τη δουλειά».

Πώς όμως βλέπει μια κοσμοπολίτισσα τη θέση της Ελλάδας στον παγκόσμιο
εικαστικό χάρτη; «Θεωρώ πως μόνον οι Έλληνες έχουν υπερβολικό θαυμασμό για
οτιδήποτε ξένο. Πιστεύουν ότι οι άλλοι τα καταφέρνουν καλύτερα. Βρίσκω όμως
πως καλλιτέχνες στην Ελλάδα έχουν φρεσκάδα και ενθουσιασμό. Τους αρέσει να
πολεμούν και αυτό δίνει δύναμη στο έργο τους».

Και για το μέλλον της; «Το πρόγραμμά μου είναι πλήρες, γι’ αυτήν τη χρονιά
τουλάχιστον», λέει καθώς την περιμένουν εκθέσεις στη Ρώμη, τη Μαδρίτη και τη
Σιγκαπούρη.

«Ο Φερνάντο Μποτέρο είναι το στήριγμά μου»

Στα 63 της η Σοφία Βάρη (το πραγματικό της όνομα είναι Κανελλοπούλου), η οποία
ζει μόνιμα στην Ιταλία, δεν έχει στο βιογραφικό της μόνο μια σημαντική
καλλιτεχνική πορεία, αλλά και τον γάμο της με τον ζωγράφο των χαρακτηριστικών
υπερτροφικών μορφών, τον Φερνάντο Μποτέρο. Και την κόρη της, Ιλεάνα, από τον
πρώτο της γάμο, ιδιοκτήτρια γκαλερί στο Παρίσι. Πώς είναι η συμβίωση επί 28
χρόνια με έναν από τους σημαντικότερους σύγχρονους καλλιτέχνες; «H σχέση
ανάμεσα σε δύο καλλιτέχνες μπορεί να είναι ή δράμα ή εξαιρετική. Εμείς
ανήκουμε στη δεύτερη κατηγορία. Ο Φερνάντο είναι το στήριγμά μου. Από την αρχή
με έβαζε πάντα ψηλά, στο ίδιο επίπεδο με τον ίδιο. Πολλές φορές χρειάζεται να
του υπενθυμίζω πως δεν είμαι Μποτέρο».

INFO

H εικαστική έκθεση της Σοφίας Βάρη εγκαινιάζεται τη Δευτέρα στις 20.30 στο
Μουσείο Μπενάκη (Βασ. Σοφίας και Κουμπάρη 1, τηλ. 210-3671.000).