Πρωθυπουργία σημαίνει… κόλαση

Άχαρη η δουλειά του Γάλλου πρωθυπουργού… Παγιδευμένος ανάμεσα σε ένα
διεκδικητικό εκλογικό σώμα και έναν αλαζόνα πρόεδρο, χρεώνεται συνήθως όλες
τις αποτυχίες, αλλά δεν πιστώνεται καμία επιτυχία. Είναι να απορεί κανείς που
επτά πρώην πρωθυπουργοί περιγράφουν τη θητεία τους ως «κόλαση»;

Την ιδέα την έδωσε, άθελά του, ο νυν πρωθυπουργός της Γαλλίας, ο Ζαν-Πιερ
Ραφαρέν, ο οποίος συνέκρινε τη θέση του με μια «γιγάντια αλεστική μηχανή» που
μασάει και πετάει τους κατόχους της. Επτά προκάτοχοί του – ο Πιερ Μεσμέρ
(1972-74), ο Ρεμόν Μπαρ (1976-81), ο Πιερ Μορουά (1981-84), ο Λοράν Φαμπιούς
(1984-86), ο Μισέλ Ροκάρ (1988-91), η Εντίτ Κρεσόν (1991-92) και ο Εντουάρ
Μπαλαντίρ (1993-95) – κλήθηκαν να καταθέσουν τη δική τους άποψη. Ούτε ένας δεν
έκρυψε την ανακούφιση που ένιωσε όταν βγήκε οριστικά από το Ματινιόν, το
πρωθυπουργικό μέγαρο. Σαν τον μποξέρ που βγαίνει από το ρινγκ…

Ο Σοσιαλιστής Ροκάρ, ο οποίος διετέλεσε πρωθυπουργός επί προεδρίας Μιτεράν,
μίλησε για «διοικητική κόλαση» που συνέβαλε σημαντικά στο διαζύγιό του. «Αν
ξεκινούσα από την αρχή», δήλωσε, «δεν θα γινόμουν πολιτικός. Οι μοναδικοί
άνθρωποι που θα ασχολούνται με την πολιτική στο μέλλον θα είναι εκείνοι που
αποτυχαίνουν στην επαγγελματική ζωή τους». Ανάλογη, αν όχι και μεγαλύτερη
πικρία εξέφρασε η Κρεσόν: «Θα έπρεπε να την είχα αρνηθεί αυτή τη θέση. Ήταν
υπερβολικά επώδυνη και για τον σύζυγο, και για τα παιδιά μου, και για μένα.
Δεν άξιζε τον κόπο». Πέρα από τις επιθέσεις της αντιπολίτευσης, η Κρεσόν είχε
να αντιμετωπίσει και την εχθρότητα ενός σεξιστικού ανδροκρατούμενου
κατεστημένου: «Ο Τύπος ήταν απίστευτα βίαιος», δήλωσε ενθυμούμενη τα άρθρα που
υπονοούσαν ότι είχε κατακτήσει την πρωθυπουργία μέσα από το κρεβάτι του
Μιτεράν.

Οι τρικλοποδιές

Σε εκείνο που συμφώνησαν όλοι οι πρώην πρωθυπουργοί είναι ότι οι πιο
επικίνδυνοι αντίπαλοι ήταν οι υποτιθέμενοι σύντροφοί τους. «Τίποτε δεν σε
προετοιμάζει γι’ αυτή τη θέση», δήλωσε ο Μεσμέρ, ο οποίος υπηρέτησε προς τα
τέλη της προεδρίας Πομπιντού. «H καθημερινή ζωή είναι μια διαρκής όχληση»,
υποστήριξε ο Μπαρ, ο οποίος διετέλεσε πρωθυπουργός επί προεδρίας Ντ’ Εστέν και
είχε να αντιμετωπίσει τις συνεχείς τρικλοποδιές του προκατόχου του και νυν
προέδρου της Γαλλίας Σιράκ. «Φτάνεις την 1η Ιανουαρίου και η ατζέντα σου είναι
ήδη γεμάτη για τις επόμενες 365 ημέρες».

Για τον Φαμπιούς και τον Μπαλαντίρ, η έλλειψη ενημέρωσης ήταν πιο ενοχλητική
από τον φόρτο εργασίας. «Μαθαίνεις για την κατάσταση λίγες ώρες προτού
ενημερωθεί ο Τύπος, δεν έχεις όμως επιπλέον πληροφορίες και δεν είναι πάντα
δυνατό να προβλέψεις τις συνέπειες μιας απόφασης», δήλωσε ο Φαμπιούς. «Όταν
ξεσπάει κάποια κρίση το Σαββατοκύριακο, ο πρωθυπουργός δεν ενημερώνεται
πάντα», επεσήμανε ο Μπαλαντίρ. «Μου έτυχε να εκδώσω μια διάψευση Σάββατο
βράδυ… και τη Δευτέρα να υποχρεωθώ να αναγνωρίσω ότι η είδηση ήταν αληθινή».
«Το να πηγαίνεις για ύπνο, να ξεχνάς τα πάντα, είναι απόλαυση», συνόψισε την
εμπειρία του ο Μορουά.

Διακοσμητικός ο ρόλος τους

H θέση του πρωθυπουργού δημιουργήθηκε επί προεδρίας Σαρλ ντε Γκωλ, ο
οποίος ήθελε μεν να εκπροσωπεί τη Γαλλία στη διεθνή σκηνή και να δίνει τις
γενικές κατευθυντήριες γραμμές όσον αφορά την εσωτερική πολιτική, δεν ήθελε
όμως να ασχολείται με «ταπεινά» προβλήματα όπως για παράδειγμα οι απεργίες των
εκπαιδευτικών. Μόνον όταν ο πρόεδρος «συγκατοικεί» με έναν πρωθυπουργό από την
αντιπολίτευση ο τελευταίος γίνεται κινητήρια πολιτική δύναμη. Οι περισσότεροι
Γάλλοι πρωθυπουργοί, του Ραφαρέν συμπεριλαμβανομένου, διορίζονται από τον
πρόεδρο και διαθέτουν ως εκ τούτου λιγοστή δημοκρατική νομιμότητα. Δεν
χρειάζεται λοιπόν μεγάλη φαντασία για να μαντέψει κανείς ποια μέρα θυμούνται
με μεγαλύτερη χαρά οι επτά πρώην πρωθυπουργοί με τους οποίους συνομιλήσαμε: τη
μέρα που εγκατέλειψαν την πρωθυπουργία.

LINKS:

* www.lemonde.fr

* www.premier-ministre.gouv.fr

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Κίττυ Ξενάκη