H μητέρα των μαχών

H ευρύτερη περιφέρεια της Αττικής, όπου ψηφίζει πλέον το 30% περίπου του
εκλογικού σώματος (πάνω από 2 εκατομμύρια πολίτες) και εκλέγονται συνολικά 85
βουλευτές, αποτελεί αναμφίβολα τον κρισιμότερο χώρο του εκλογικού
ανταγωνισμού, την περιοχή στην οποία κρίθηκε πριν από τέσσερα χρόνια η έκβαση
των εκλογών.

Επιπλέον, με βάση τη μεταπολιτευτική εμπειρία (και σε αντίθεση με ό,τι
συνέβαινε τη δεκαετία του ’50), το κόμμα που επικρατεί στην Αττική
αναδεικνύεται τελικά και σε νικητή των εκλογών.

H ίδια παρατήρηση, διαφορετικά διατυπωμένη, σημαίνει ότι ένας ενδεχόμενος
διχασμός μεταξύ πρωτεύουσας και υπόλοιπης χώρας θα αποτελούσε πρωτόγνωρο
φαινόμενο (και εξαιρετικά κρίσιμο μειονέκτημα) για μια κυβέρνηση που θα
στήριζε την επικράτησή της αποκλειστικά και μόνο στις ψήφους της επαρχίας.

Βέβαια, η μέχρι σήμερα εμπειρία έχει δείξει ότι η ευρύτερη περιφέρεια της
Αττικής ακολουθεί κατά κανόνα τα γενικότερα πολιτικά ρεύματα, τα οποία και
μεγεθύνει ορισμένες φορές.

Έτσι, π.χ. το 1981 η ήττα της N.Δ. αποτυπώθηκε με την πλήρη κατάρρευσή της
στην Αττική (συγκέντρωσε μόλις το 29,9%), ενώ το αντίστοιχο φαινόμενο για το
ΠΑΣΟΚ παρουσιάστηκε τον Ιούνιο του 1989, όταν περιορίστηκε στο 35,2% (από
47,7% το 1981), το χειρότερο ποσοστό του σε σύγκριση με όλες τις άλλες
διοικητικές περιφέρειες (ακόμη και την Πελοπόννησο).

Εξετάζοντας πάντως συνολικά την επιρροή των δύο μεγάλων κομμάτων στην Αττική,
την τελευταία εικοσαετία, προκύπτει σαφώς ότι το ΠΑΣΟΚ διαθέτει ένα αισθητό
προβάδισμα ως προς τη N.Δ., η οποία μόνον την περίοδο 1989-90 ξεπέρασε το όριο
του 40%.

Είναι μάλιστα χαρακτηριστικό ότι τρία χρόνια αργότερα η επιρροή της παρουσίασε
κατακόρυφη πτώση, με σημαντικές διαρροές αρχικά προς την ΠΟΛΑΝ (6,2% το 1993),
τις οποίες έκτοτε δεν μπόρεσε ουσιαστικά να επαναπατρίσει.

Ακόμη και στην ανοδική για τη N.Δ. συγκυρία του 2000, το ποσοστό της (38,6%)
ελάχιστα αυξήθηκε, σε σύγκριση με το αθροιστικό ποσοστό της N.Δ. και της ΠΟΛΑΝ
το 1996 (37,2%), ενώ παρέμεινε εντυπωσιακά κατώτερο από το άθροισμα των δύο
αυτών κομμάτων το 1993 (43%).

H έλξη που άσκησε σε μια σημαντική μερίδα παραδοσιακών ψηφοφόρων της N.Δ. η
διακυβέρνηση του K. Σημίτη, αποτελεί ίσως το κλειδί για την ερμηνεία αυτών των
εξελίξεων.

Σε αντίθεση με τη N.Δ., το ΠΑΣΟΚ, μετά την κρίση της περιόδου 1989-90,
ανέκτησε σε μεγάλο βαθμό τη δύναμή του και μόνον το 1996 βρέθηκε κάτω από το
όριο του 40%, λόγω της αυξημένης επιρροής που εμφάνισαν τα τρία μικρότερα
κόμματα της Αριστεράς (KKE, ΣΥΝ, ΔΗΚΚΙ), τα οποία συγκέντρωσαν αθροιστικά το
21% των ψήφων.

Τα τρία αυτά κόμματα είδαν μάλιστα τη δύναμή τους να αυξάνεται ακόμα
περισσότερο, προσεγγίζοντας το 25% στις ευρωεκλογές του 1999, για να
συρρικνωθεί όμως κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες λίγους μήνες αργότερα – το
κρισιμότερο εκλογικό ρεύμα που προσέφερε τη νίκη στο ΠΑΣΟΚ τον Απρίλιο του
2000.

H ταλάντευση μιας σημαντικής μερίδας του εκλογικού σώματος μεταξύ του ΠΑΣΟΚ
και των μικρότερων κομμάτων της Αριστεράς αποτελεί την κρισιμότερη ιδιομορφία
των εκλογικών αναμετρήσεων στην ευρύτερη περιφέρεια της πρωτεύουσας.

Σε εκλογές χωρίς ισχυρό διακύβευμα τα μικρότερα κόμματα της Αριστεράς (κυρίως
το KKE και ο ΣΥΝ) συγκεντρώνουν κατά κανόνα ποσοστά που προσεγγίζουν ή
ξεπερνούν το 20% και αυτό επιβεβαιώθηκε και στις πρόσφατες νομαρχιακές
εκλογές, παρά τη δυναμική υποψηφιότητα της Φ. Γεννηματά.

Όταν όμως πρόκειται για πολωμένες εκλογές με διακύβευμα την κυβερνητική
εξουσία, η επιρροή αυτή μειώνεται δραστικά, σε επίπεδο κατώτερο και από το
ιστορικό μίνιμουμ της κομμουνιστικής Αριστεράς μέχρι τις αρχές της δεκαετίας
του ’90 (14,3% τον Απρίλιο του 1990).

H κατεύθυνση που θα ακολουθήσουν οι επιλογές αυτής της κρίσιμης μερίδας των
ταλαντευόμενων ψηφοφόρων αποτελεί ένα από τα καίρια ερωτήματα των εκλογών της
επόμενης Κυριακής.

A’ ΠΕΙΡΑΙΑ

H χαμένη έδρα κρίσιμη για ΠΑΣΟΚ ή N.Δ…

H A’ Πειραιά, που αποτελείται από τον Δήμο Πειραιά (αντιπροσωπεύει το 82%
του πληθυσμού του), τα νησιά του Αργοσαρωνικού, την Τροιζήνα και τα Κύθηρα,
είναι αναμφίβολα η πιο αμφίρροπη περιφέρεια της Αττικής. Χαρακτηριστικό
παράδειγμα οι εκλογές του 1996, όταν η N.Δ. αναδείχτηκε πρώτο κόμμα με 6 μόλις
ψήφους διαφορά. H N.Δ. διηύρυνε βέβαια την υπεροχή της στις επόμενες εκλογές,
αλλά πρέπει να σημειωθεί ότι το προβάδισμά της οφείλεται αποκλειστικά και μόνο
στα νησιά του Αργοσαρωνικού και την Τροιζήνα (συγκέντρωσε 52,9%, έναντι 39,1%
για το ΠΑΣΟΚ), ενώ μειοψήφησε στον Δήμο του Πειραιά (41,3%, έναντι 42,4% για
το ΠΑΣΟΚ), παρ’ όλο που ελέγχει σταθερά τη δημαρχία από το 1998. H σταδιακή
μείωση του αριθμού των εδρών που αναλογούν στην A’ Πειραιά (από 8 μέχρι το
1993, σε 7 στη συνέχεια και σήμερα μόνον 6), έχει αυξήσει τον ανταγωνισμό
μεταξύ των δύο μεγάλων κομμάτων, αλλά και μεταξύ των υποψηφίων. Για να
διατηρήσουν, τόσο το ΠΑΣΟΚ όσο και η N.Δ., τις τρεις έδρες που είχαν
αντιστοίχως κερδίσει το 2000 από την A’ κατανομή, πρέπει να ξεπεράσουν πλέον
το 42,9%, ποσοστό τελείως οριακό με βάση και τα αποτελέσματα των προηγούμενων
εκλογών. Γεγονός που δημιουργεί έντονη αβεβαιότητα για το ποιο κόμμα θα κληθεί
να πληρώσει τη μείωση των εδρών της περιφέρειας.

*** Στο ΠΑΣΟΚ, η υποψηφιότητα του K. Σημίτη, ο οποίος ως πρωθυπουργός
εκλέγεται αυτοδικαίως, αυξάνει ακόμη περισσότερο τον ανταγωνισμό μεταξύ των
δύο άλλων βουλευτών του, του Π. Φασούλα (1ος, μετά τον K. Σημίτη, με 31.059
σταυρούς) και του πρώην υφυπουργού (και υποψήφιου για τη δημαρχία το 2002) M.
Μπεντενιώτη (2ος με 18.427 σταυρούς). Εκ νέου υποψήφιος ο πρώην υπουργός
Εμπορικής Ναυτιλίας Στ. Σουμάκης, που εκλέγεται από το 1993 και ήταν τέταρτος
στις τελευταίες εκλογές με 16.449 σταυρούς, αλλά η εκλογή του ακυρώθηκε έπειτα
από απόφαση του Εκλογοδικείου που προχώρησε σε ανακατανομή των εδρών της
περιφέρειας. Στα νέα πρόσωπα του ψηφοδελτίου βρίσκονται δύο αιρετοί της
Αυτοδιοίκησης, ο νομαρχιακός σύμβουλος και μέλος του Επαγγελματικού
Επιμελητηρίου Σ. Αλεξόπουλος και η επίσης εκλεγμένη στη Νομαρχία Πειραιά
Ρουμπίνη Ανδριοπούλου. Νέες υποψηφιότητες αποτελούν επίσης ο Δ. Καρύδης, πρώην
υπεύθυνος του γραφείου Τύπου του ΠΑΣΟΚ και συνεργάτης της B. Παπανδρέου, καθώς
και η Έλλη Ντεντιδάκη, κόρη του πρώην βουλευτή και έκτου σε σταυρούς το 2000,
Αντώνη Ντεντιδάκη.

*** Με έξι υποψηφίους του 2000 και δύο νέα πρόσωπα κατεβαίνει η N.Δ.
Στο ψηφοδέλτιο μετέχουν και οι 4 σημερινοί βουλευτές και συγκεκριμένα ο Γ.
Καλός (πρώτος με 22.293 σταυρούς στις προηγούμενες εκλογές), ο Π. Μελάς
(δεύτερος με 20.526 σταυρούς), ο B. Μιχαλολιάκος (τρίτος με 20.280 σταυρούς),
καθώς και ο Π. Μαντούβαλος (τέταρτος με 14.831 σταυρούς), ο οποίος βρέθηκε στα
κοινοβουλευτικά έδρανα μετά την απόφαση του Εκλογοδικείου. «Παρών» δηλώνουν
και οι δύο πρώτοι επιλαχόντες του 2000, ο δικηγόρος Γ. Σαββόπουλος, που
κατέλαβε την πέμπτη θέση με 11.631 σταυρούς και η επίσης δικηγόρος Ιωάννα
Ζηλάκου, που ήταν έκτη με 6.805 σταυρούς. Στις νέες υποψηφιότητες
συγκαταλέγονται η δικηγόρος Βαρβάρα Αγγελοπούλου, καθώς και ο γνωστός
ποδοσφαιριστής και δημοτικός σύμβουλος Τάσος Μητρόπουλος.

*** Ανανεωμένο στη συντριπτική του πλειοψηφία εμφανίζεται το ψηφοδέλτιο
του KKE, στο οποίο μετέχουν μόνον δύο από τους υποψηφίους των προηγούμενων
εκλογών. Πρόκειται για την Ελπίδα Παντελάκη, που ήταν υποψήφια νομάρχης του
κόμματος το 2002 και τον K. Τζατζάνη, ο οποίος ήταν υποψήφιος δήμαρχος
Πειραιά. Νέοι υποψήφιοι είναι ο υπάλληλος Θ. Αγαπητός, η άνεργη Αμαλία
Αλεξίου- Μπαταγιάννη, το μέλος του Εμπορικού Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Πειραιά
Π. Αντωνιάδης, ο λογιστής H. Λαμπρόπουλος, ο υπάλληλος M. Νουφαρίτσης, που
μετακόμισε από το ψηφοδέλτιο της B’ Πειραιώς και ο μηχανικός Γ. Τούσσας.

*** Ανάλογη εικόνα παρουσιάζει και το ψηφοδέλτιο του ΣΥΝ, από το οποίο
έχει αποχωρήσει η πρώην βουλευτής του Στ. Αλφιέρη (συμμετέχει στην
Αντικαπιταλιστική Συμμαχία). Σταθερή υποψήφια (όπως και στις δύο προηγούμενες
εκλογές) η Αθηνά Καλή, ενώ μετέχουν για πρώτη φορά τρία από τα βασικά στελέχη
του δημοτικού συνδυασμού «Λιμάνι της Αγωνίας», ο οποίος υποστηρίχθηκε από τον
ΣΥΝ το 2002, και συγκεκριμένα ο επικεφαλής Θ. Δρίτσας, ο δημοτικός σύμβουλος
I. Καρδαράς, καθώς και ο καθηγητής Πανεπιστημίου και πρώτος επιλαχών στις
δημοτικές εκλογές N. Μπελαβίλας. Νέοι υποψήφιοι είναι επίσης ο συνδικαλιστής
Θ. Βασιλόπουλος, ο ελεύθερος επαγγελματίας Γ. Γιαννουλέας, το μέλος της
Διοίκησης του Εμπορικού Συλλόγου Πειραιά Δ. Μαντζουράτος και η παρασκευάστρια
K. Μαυροειδή.

*** Μόνον ο πέμπτος και ο έβδομος σε σταυρούς του 2000, X. Δεληνταδάκης
και K. Ιωαννίδης- Κόντης αντιστοίχως, δίνουν ξανά τη μάχη με το ΔΗΚΚΙ.

B’ ΠΕΙΡΑΙΑ

H N.Δ. ελπίζει να «ψαλιδίσει» την ηγεμονία του ΠΑΣΟΚ

H B’ Πειραιά (μαζί με το Ηράκλειο και το Λασίθι) αποτελεί μία από τις πλέον
«αντιδεξιές» περιφέρειες της χώρας, όπου η N.Δ. δεν έχει κατορθώσει ποτέ να
ξεπεράσει το συμβολικό όριο του 40%, ενώ συχνά η δύναμή της υπολείπεται ακόμη
και του 30% (1981, 1985, 1993 και 1996). Περιοχή με ισχυρότατη αριστερή
παράδοση (η ΕΔΑ το 1958 ξεπέρασε το 60%), η οποία ώς ένα βαθμό διατηρήθηκε
στην αρχή της μεταπολίτευσης (μέχρι τον Ιούνιο του 1989 KKE και KKE εσ.
ξεπερνούσαν αθροιστικά το 20%), η B’ Πειραιώς μεταστράφηκε σταδιακά προς το
ΠΑΣΟΚ, το οποίο σε στιγμές ανόδου (1981, 1993) ξεπέρασε και την απόλυτη
πλειοψηφία. Χωρίς να μπορεί να αμφισβητήσει την ηγεμονική θέση του ΠΑΣΟΚ, η
N.Δ. έχει ως στόχο να εξισορροπήσει την εντυπωσιακή ανισοκατανομή των εδρών
που προέκυψε στις τρεις τελευταίες εκλογές (6 προς 1 υπέρ του ΠΑΣΟΚ) και η
οποία οφείλεται αφενός στη διαδικασία της «εξομάλυνσης», που αφαιρεί σταθερά
μία έδρα από το δεύτερο πανελλαδικά κόμμα, και αφετέρου στο γεγονός ότι δεν
κατόρθωσε μετά το 1990 να ξεπεράσει (οριακά το 2000 και ύστερα από απόφαση του
Εκλογοδικείου) το μοιραίο γι’ αυτήν φράγμα του 33,33% (που θα της απέφερε 3
έδρες από την A’ κατανομή).

*** H αποχώρηση του K. Λαλιώτη (που είχε έρθει πρώτος το 2000 με 37.486
σταυρούς που αντιστοιχούν στο 43% των ψήφων του κόμματος) έχει εντείνει τον
ανταγωνισμό των υποψηφίων, μεταξύ των οποίων κυρίαρχη θέση έχουν οι υπόλοιποι
πέντε βουλευτές του ΠΑΣΟΚ, που όλοι διαθέτουν ισχυρά ερείσματα στην
περιφέρεια. Ο πρώην υφυπουργός Εξωτερικών Γρ. Νιώτης ήταν 2ος το 2000 (με
27.161 σταυρούς) και εκλέγεται ανελλιπώς από το 1989, ο γυναικολόγος Δ.
Λιντζέρης έκανε την έκπληξη πρωτοπολιτευόμενος το 2000 (3ος με 15.536
σταυρούς), ο πρώην αντιπρόεδρος της Βουλής Π. Κρητικός, με τη μεγαλύτερη
κοινοβουλευτική θητεία, από το 1977 (4ος με 13.746 σταυρούς), ο I.
Διαμαντίδης, που διαδέχτηκε τον πατέρα του και εκλέγεται ανελλιπώς από το 1989
(5ος με 12.567) και, τέλος, ο πρώην υπουργός και ιδιαίτερα δημοφιλής στην
περιοχή I. Καψής (6ος με 11.812 σταυρούς). Το ψηφοδέλτιο του κυβερνώντος
κόμματος συμπληρώνεται με πέντε νέα ονόματα. Την Ξένια Γερονικόλα-Τράπαλη,
σύζυγο τού επί σειρά ετών δημάρχου Νίκαιας B. Τράπαλη, την εμπορική
διευθύντρια ΟΔΙΕ Μαίρη Κασιμάτη, τον αντινομάρχη Γ. Μαρωνίτη, τον πρώην
πρόεδρο της Παγκρήτιας Ένωσης K. Ξυλούρη και τον μηχανικό Γ. Τσιρίδη.
Μειονέκτημα του ψηφοδελτίου αποτελεί η έλλειψη υποψηφίου από τη Σαλαμίνα, μετά
την απόσυρση (για προσωπικούς λόγους) του B. Αλάισκα που είχε αρχικά οριστεί.

*** Ανανεωμένο κατά το ήμισυ εμφανίζεται και το ψηφοδέλτιο της N.Δ.
Μακρά θητεία διαθέτει ο βουλευτής A. Νεράντζης, ο οποίος βρέθηκε στην πρώτη
θέση το 2000 με 22.125 σταυρούς. Εκ νέου υποψήφιος είναι και ο πρώην βουλευτής
του κόμματος Θ. Τραγάκης, που ήταν τρίτος με 17.910 σταυρούς, όπως επίσης και
ο δικηγόρος I. Κουράκος, που κατέλαβε την τέταρτη θέση με 9.871 σταυρούς.
Αντιστοίχως, στην έβδομη και όγδοη θέση ήταν στις προηγούμενες εκλογές ο
νομαρχιακός σύμβουλος Δρακούλης Βρεττάκος (με 6.087 σταυρούς) και η δικηγόρος
Δέσποινα Λασκαρίδου (με 3.900 σταυρούς). Νέες υποψηφιότητες αποτελούν ο
ηθοποιός και δημοτικός σύμβουλος Σαλαμίνας Γ. Βασιλείου, ο οποίος φιλοδοξεί να
εισπράξει τη λάμψη της «Λάμψης», ο ηλεκτρολόγος μηχανικός H. Κατσουλάκης, ο
πρόεδρος του Εμποροβιομηχανικού Συλλόγου Σαλαμίνας N. Λουκάς, ο γιατρός και
αντιδήμαρχος Πειραιά K. Μανωλάκος, καθώς και η πρώην αιρετή νομάρχης Πειραιά
Μαρία Τσανάκη- Σορώτου.

*** H παρουσία της προέδρου του κόμματος Αλέκας Παπαρήγα στην
περιφέρεια αυτή δίνει το στίγμα του ψηφοδελτίου του KKE, το οποίο φιλοδοξεί να
εκλέξει αυτή τη φορά βουλευτή από την A’ κατανομή. Στο ψηφοδέλτιο μετέχουν
επίσης η πρώην δήμαρχος Νίκαιας, Βέρα Νικολαΐδου (δεύτερη το 2000 με 7.283
σταυρούς), ο οικοδόμος A. Ζαζόπουλος (τρίτος με 2.714 σταυρούς) και ο
ναυτεργάτης Γ. Μανουσογιαννάκης (τέταρτος με 2.540 σταυρούς). Στις νέες
υποψηφιότητες βρίσκονται ο πρώην δήμαρχος Περάματος I. Πατσιλινάκος, ο
καθηγητής Π. Γιαννακόπουλος, ο ηλεκτρολόγος Θ. Παναγιωτόπουλος και οι
μεταλλεργάτες Σ. Παπασωτηρίου και Σ. Πουλικογιάννης.

*** Με δύο παλιούς υποψηφίους και οκτώ νέα ονόματα κατεβαίνει ο ΣΥΝ.
Στο ψηφοδέλτιο μετέχει εκ νέου ο σημερινός βουλευτής του κόμματος Π. Λαφαζάνης
(πρώτος με 2.824 σταυρούς) και η δικηγόρος και δημοτική σύμβουλος Κορυδαλλού
Καίτη Κυλάκου. Την ανανέωση του ψηφοδελτίου σηματοδοτούν η υπάλληλος Μαλάμω
Αποστολοπούλου, ο συνδικαλιστής I. Δεντόπουλος, ο εκπαιδευτικός και διευθυντής
της τοπικής εφημερίδας «Ανατροπές» Σ. Καρνέσης, ο μουσικοσυνθέτης και
δημοτικός σύμβουλος X. Κροκίδης, ο αθλητικός συντάκτης A. Λαζαρίδης, ο
φοιτητής Φ. Λογοθέτης και το στέλεχος ναυτιλιακής εταιρείας M. Χριστακόπουλος.

*** Ο πρώην βουλευτής του ΔΗΚΚΙ, I. Αράπης, είχε καταλάβει την πρώτη
θέση του 2000 με 1.948 σταυρούς και είναι ξανά υποψήφιος.