Και θεριακλήδες, και… λάιτ

«Θεριακλήδες» μεν, αλλά… λάιτ αποδεικνύονται οι Έλληνες. Σύμφωνα με μία
νέα ευρωπαϊκή μελέτη, καπνίζουν περισσότερα τσιγάρα απ’ όλους τους άλλους
Ευρωπαίους, αλλά τα τελευταία χρόνια κάνουν μαζική στροφή στα ελαφρά τσιγάρα,
πιστεύοντας, σε μεγάλο βαθμό, πως είναι λιγότερο επιβλαβή για την υγεία τους.

Σύμφωνα με τη μελέτη, τα πρωτεία στον αριθμό των καπνιστών κατέχει η Βρετανία,
όπου το 45,2% των ατόμων ηλικίας άνω των 15 ετών καπνίζουν. Στη δεύτερη και
τρίτη θέση βρίσκονται η Γαλλία και η Δανία με 44,1% και 42,6% αντιστοίχως, και
στην τέταρτη η Ελλάδα με 42%. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, η χώρα μας είναι η
πρώτη σε ημερήσια κατανάλωση τσιγάρων. Κάθε ένας εκ των Ελλήνων καπνιστών
καταναλώνει κατά μέσον όρο 23,28 τσιγάρα την ημέρα, ενώ στη δεύτερη πιο
«θεριακλίδικη» χώρα, το Βέλγιο, ο αντίστοιχος αριθμός είναι μόλις 18,41
τσιγάρα την ημέρα και ο ευρωπαϊκός μέσος όρος 16,35. «”Κάνω” την ημέρα γύρω
στα δύο πακέτα», λέει ο 28χρονος ιδιωτικός υπάλληλος Γιώργος Σπαθής. «Είναι
μια κακιά συνήθεια που άρχισε στο σχολείο και διαιωνίζεται. Καπνίζω λάιτ
τσιγάρα, τα οποία δεν επέλεξα επειδή πιστεύω ότι μου κάνουν μικρότερο κακό – η
ζημιά είναι η ίδια, όσο βαρύ ή ελαφρύ τσιγάρο κι αν καπνίζει κανείς – αλλά
επειδή δεν με πειράζουν στον λαιμό και μου είναι λιγότερο ενοχλητικά, ειδικά
από ένα σημείο και μετά που έχω καπνίσει πολύ».

Ανάλογη στάση τηρεί, σύμφωνα με τη νέα μελέτη, το 48,2% των Ελλήνων καπνιστών,
οι οποίοι δηλώνουν πως καπνίζουν τσιγάρα με μικρή περιεκτικότητα σε πίσσα και
νικοτίνη. Το ποσοστό αυτό μας φέρνει σήμερα στην έκτη ευρωπαϊκή θέση στην
κατανάλωση ελαφρών τσιγάρων, αλλά η αύξησή του σε σχέση με το 1995 (τότε ήταν
30,4%) είναι η δεύτερη υψηλότερη στην Ευρώπη (μετά το Λουξεμβούργο).

Σε αντίθεση, όμως, με τον κ. Σπαθή που αναγνωρίζει πως η επιλογή του δεν έχει
κάποιο όφελος για την υγεία του, το 36,1% των Ελλήνων καπνιστών πιστεύουν πως
τα λάιτ τσιγάρα είναι λιγότερο επιβλαβή – και το ποσοστό αυτό μας φέρνει στη
δεύτερη χειρότερη ευρωπαϊκή θέση μετά την Ιρλανδία.

Τα συμπεράσματα αυτά προκύπτουν από κοινοτική δημοσκόπηση (ευρωβαρόμετρο) για
το κάπνισμα, που διεξήχθη μεταξύ 16.230 ατόμων, ηλικίας άνω των 15 ετών, στα
15 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όπως έδειξε το ευρωβαρόμετρο, οι
καπνιστές στην Ευρώπη έχουν αυξηθεί από το 1995 (39,4% σήμερα έναντι 33,9%
πριν από οκτώ χρόνια), με τον αριθμό τους να έχει μειωθεί μόλις σε τρεις
χώρες, τη Δανία, την Ολλανδία και το Βέλγιο. Οι χώρες αυτές ήσαν το 1995 οι
τρεις από τις τέσσερις πρώτες σε αριθμό καπνιστών – η τέταρτη ήταν η Ελλάδα,
στην οποία όμως ο αριθμός των καπνιστών παρουσίασε αύξηση (από 39,9% σε 42%).

Ανυπάκουοι οι Έλληνες στους αντικαπνιστικούς νόμους

Οι Ιταλοί και οι Έλληνες είναι οι δύο ευρωπαϊκοί λαοί που δηλώνουν περισσότερο από τους άλλους ότι ζητούν από τους καπνιστές να σβήσουν το τσιγάρο στους δημόσιους χώρους

Ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον εύρημα του ευρωβαρόμετρου αφορά τον σεβασμό των
αντικαπνιστικών μέτρων σε κάθε χώρα. Με βάση τις απαντήσεις των εθελοντών της
μελέτης, η χώρα μας είναι η δεύτερη χειρότερη στην Ευρώπη στο θέμα αυτό, καθώς
μόλις το 26,4% των Ελλήνων πιστεύουν πως γίνονται σεβαστά τα αντικαπνιστικά
μέτρα όπου ισχύουν (το αντίστοιχο ποσοστό των χειρότερών μας Ιταλών ήταν
23,4%).

Ίσως γι’ αυτό τον λόγο οι Ιταλοί και οι Έλληνες είναι οι δύο ευρωπαϊκοί λαοί
που δηλώνουν περισσότερο από τους άλλους ότι ζητούν από τους καπνιστές να
σβήσουν το τσιγάρο στους δημόσιους χώρους επειδή ενοχλεί. Σε μία κλίμακα από
1-4, με το 1 να σημαίνει «ποτέ δεν το ζητώ», το 2 «σπανίως», το 3
«περιστασιακά» και το 4 «συχνά», οι 1.000 Έλληνες που συμμετείχαν στο
ευρωβαρόμετρο απάντησαν κατά μέσον όρο 2,31 και οι Ιταλοί 2,34.

«Το να μου ζητήσει κάποιος να μην καπνίσω επειδή τον ενοχλεί είναι ο πιο
σοβαρός λόγος για να σβήσω το τσιγάρο», παραδέχεται ο κ. Γιώργος Σπαθής. «Και
εμένα τον ίδιο ενοχλεί μερικές φορές όταν καπνίζουν οι άλλοι, ιδίως όταν
έρχεται ο καπνός τους στο πρόσωπό μου».

Μαζί του συμφωνεί και ο 25χρονος ιδιωτικός υπάλληλος Σωτήρης Ανδρούτσος.
«Σίγουρα θα σβήσω αμέσως το τσιγάρο, αν μου το ζητήσει κάποιος», λέει. «Παρ’
ότι είμαι καπνιστής – αν και “μικρός”, γιατί καπνίζω λίγα τσιγάρα την ημέρα –
ενοχλούμαι και ο ίδιος σε κάποιους χώρους από την κάπνα, γι’ αυτό καταλαβαίνω
και τους άλλους».