Iστορίες για στέντορες

Ο Αριστοτέλης, προσπαθώντας να προσδιορίσει το βέλτιστο μέγεθος που
πρέπει να έχει μια πόλη (πολιτεία), ανέλυσε τα συντάγματα πολλών πόλεων και
κατέληξε στο συμπέρασμα ότι μία πόλη δεν πρέπει να είναι ούτε μικρή, διότι
τότε είναι ευάλωτη, αλλ’ ούτε και πολύ μεγάλη, διότι τότε δεν θα μπορεί να
βρεθεί στέντωρ με φωνή αρκετά δυνατή για ν’ ακούγεται από όλους τους πολίτες
στην αγορά όταν θ’ ανακοινώνει τις αποφάσεις της πολιτείας. (Κατά τον Όμηρο,
«στέντωρ» είναι ένας άνδρας με φωνή ισοδύναμη μ’ εκείνη 50 ανδρών).

Το πρόβλημα του στέντορα σήμερα έχει λυθεί, αφού έχουμε στέντορα με
φωνή όχι μόνον 50 μα πολλών, ακόμη και εκατομμυρίων, ανδρών αν θέλουμε: την
τηλεόραση! Όσον αφορά λοιπόν τις περίφημες συζητήσεις εν όψει των εκλογών,
μέσω αυτού του στέντορα, δημιουργείται πραγματικό κομφούζιο, καθώς από κανάλι
σε κανάλι παρακολουθούμε διάφορα «έργα» όπου πρωταγωνιστούν πολιτικοί και
δημοσιογράφοι κι εμείς ακούμε σε κάθε σημείο της επικράτειας τον σύγχρονο
στέντορα χωρίς τη δυνατότητα επέμβασης.

Αυτός που μιλάει, δεν ξέρει ποτέ, ποιοι, πόσοι και γιατί τον ακούνε, ούτε τι
εντύπωση προκαλεί στους θεατές. Όμως, ο μονόλογος του εκάστοτε ομιλούντος
μετατρέπεται αυτομάτως σε «διάλογο», αφού κάποιοι τον παρακολουθούν,
ανταποκρινόμενοι, κι αυτή η αμφίδρομη επικοινωνία θα έπρεπε να είναι
εποικοδομητική, μια και μέσω του διαλόγου επέρχεται και η πρόοδος.

Επειδή όμως εμείς οι θεατές «συζητάμε» κι έχουμε «διάλογο» χωρίς να
είμαστε παρόντες, σε άμεση επαφή, σε περίπτωση παρερμηνείας μένουν
αδιευκρίνιστες οι απόψεις, γιατί όπως στην ανάγνωση κειμένων έτσι και στη
«συζήτηση», πολλές φορές, άλλο θέλει να πει ο ομιλών κι άλλο εκλαμβάνει ο
θεατής, μια κι ένα άλλο σπουδαίο κεφάλαιο είναι η μαγεία της γλώσσας στο
παιχνίδι των «αναιρέσεων», που αν εφαρμοσθεί στον πολιτικό και δημοσιογραφικό
λόγο μπορεί να προκαλέσει δυσερμηνείες και σύγχυση, με πολλά παρελκόμενα.

Μια και το πρόβλημα λοιπόν του στέντορα έχει λυθεί, θα πρέπει ίσως να
επαναπροσδιορισθεί η καθαρότητα και η φερεγγυότητα του πολιτικού λόγου, ώστε
οι πολυάριθμοι πολίτες, χρήστες ή οπαδοί των διαφορετικών παρατάξεων, να
καταλαβαίνουν με σαφήνεια τα προτεινόμενα και τα υποσχόμενα και να ψηφίζουν αναλόγως.

H Μέμη Σπυράτου είναι σκηνοθέτις