EYΓENIΟΣ TPIBIZAΣ «Nιώθω σαν ζογκλέρ μελάτων αυγών»!

Ο Ευγένιος Τριβιζάς πήρε πρόσφατα κρατικό βραβείο παιδικής λογοτεχνίας για το βιβλίο «Οι χελώνες του Βαρώνου»

«Αισθάνομαι άλλοτε σαν χαμαιλέοντας που κάνει βόλτα πάνω σε σκωτσέζικο ύφασμα
και άλλοτε σαν ζογκλέρ μελάτων αυγών που πρέπει να τα κρατάει όλα ταυτόχρονα
στον αέρα», μας λέει ο Ευγένιος Τριβιζάς. Μιλάει βέβαια για τη διπλή του
ιδιότητα του καθηγητή Εγκληματολογίας στο Ρέντινγκ της Βρετανίας και του
συγγραφέα παιδικών βιβλίων. Πόσο καλός εγκληματολόγος είναι δεν το ξέρουμε
ακριβώς εδώ στην Ελλάδα, ξέρουμε όμως με βεβαιότητα ότι είναι καλός συγγραφέας
παιδικών ιστοριών. Τελευταία πήρε μάλιστα δύο ακόμη βραβεία. Το κρατικό
βραβείο παιδικής λογοτεχνίας για τις «Χελώνες του βαρόνου» (Καλέντης) και από
την Ακαδημία Αθηνών το βραβείο παιδικής λογοτεχνίας του Ιδρύματος Κώστα και
Ελένης Ουράνη.

Πώς τον βλέπουν οι φοιτητές του; «Δεν βλάπτει να με βλέπουν κάπως
διαφορετικό», λέει στα «NEA». Άλλωστε έχει τρόπο να τους βάζει στη θέση τους
όταν παρεκτρέπονται: «Οι Έλληνες φοιτητές, το πρώτο που ζητούν να μάθουν είναι
πώς τελειώνει ο τρίτος κύκλος της Φρουτοπίας. Ενώ οι δύο πρώτοι κύκλοι
μεταδόθηκαν ολόκληροι από την τηλεόραση, ο τρίτος σταμάτησε στη μέση και οι
θεατές έχουν μείνει με την απορία για ποιο λόγο τα φρούτα έχουν αρχίσει να
μεταλλάσσονται σε μανάβηδες. Απαντώ ότι θα τους το αποκαλύψω αν αριστεύσουν».

Όταν, βέβαια, μιλάμε για τη Φρουτοπία, ο νους πάει κατευθείαν στην Κόκα Κόλα.
H πολυεθνική εταιρεία χρησιμοποίησε τη λέξη για εμπορικούς σκοπούς, ο Ευγένιος
Τριβιζάς προσέφυγε στα ελληνικά δικαστήρια και πέτυχε – τουλάχιστον για την
Ελλάδα – την καταδίκη της και την απόσυρση της λέξης από τις διαφημιστικές της
καμπάνιες.

Επειδή η χώρα των φρούτων, η Φρουτοπία, συνορεύει και με το Πιπερού,
σκεφτήκαμε ότι ο συγγραφέας θα είχε πιπεράτες ιστορίες να διηγηθεί: «Ένα από
τα επιχειρήματα της πολυεθνικής ήταν ότι οι νέες λέξεις δεν πρέπει να
αποτελούν αντικείμενο πνευματικής ιδιοκτησίας επειδή έτσι παρεμποδίζεται η
εξέλιξη της γλώσσας. Απάντησα ότι δεν έχω καμία απολύτως αντίρρηση να
χρησιμοποιεί όποιος θέλει και όσες φορές επιθυμεί τη λέξη Φρουτοπία. Αυτό στο
οποίο αντιτίθεμαι είναι η εμπορική της εκμετάλλευση».

Ο Αντώνης Φωστιέρης τον έχει αποκαλέσει «βιβλιολάθα», σαν τον Δίδυμο τον γραμματικό που είχε γράψει τόσα βιβλία (3.500) που δεν μπορούσε να τα θυμάται. Ο Ευγένιος Τριβιζάς (που έχει γράψει πάνω από 100) αντιπαρέρχεται την «κατηγορία» διότι τα δακτυλογραφημένα κείμενα στα περισσότερα βιβλία του «δεν υπερβαίνουν τις δέκα με είκοσι σελίδες»

Ο Ευγένιος Τριβιζάς εκφράζει με τον δικό του τρόπο και τις ευχαριστίες του
προς όσους βοήθησαν: «Εξαιρετικά χρήσιμες φάνηκαν οι μαρτυρίες δημοσιογράφων,
ηθοποιών, σκηνοθετών, κορυφαίων μας γλωσσολόγων οι οποίοι τεκμηρίωσαν τα
επιχειρήματα σχετικά με την πρωτοτυπία και διάδοση της λέξης. Με την ευκαιρία
τους ευχαριστώ εκ μέρους του Πίκου Απίκου (σ.σ. του δαιμόνιου δημοσιογράφου
της Φρουτοπίας) και τους καλώ να έρθουν όποτε επιθυμούν στο Νησί των
Πυροτεχνημάτων. Για να το καταφέρουν αυτό, δεν έχουν παρά να ναυαγήσουν στον
ωκεανό των γιασεμιών και να πιαστούν από μια σανίδα σε σχήμα καρδιάς»!

Όσο για τις πιπεράτες ιστορίες, ο συγγραφέας υπεκφεύγει. Λέει ότι «δεν έφτασε
ακόμα ο καιρός να ειπωθούν». Διότι «δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι, εκτός από το
Πιπερού, η Φρουτοπία συνορεύει με το Αβγατηγανιστάν και το Κουφέιτ»!

Πιθανόν να τον φοβίζει και η ίδια του η ιστορία. «Όπως ίσως ξέρετε, στον
δεύτερο κύκλο της Φρουτοπίας τα φρούτα απειλούνται από δύο πανίσχυρες
πολυεθνικές εταιρείες, τη Λεμονοστίφεν και την Κομποστάλ. H μια επιθυμεί
διακαώς να τα κάνει κομπόστες και η άλλη φρουτοχυμούς. Όπως έγραψε η εφημερίδα
International Journal of Children Literature, η δίκη της Φρουτοπίας είναι μια
ενδιαφέρουσα περίπτωση όπου η ζωή μιμείται την τέχνη».

Οι πιπεράτες ιστορίες από τη διαμάχη του Ευγένιου Τριβιζά με την Κόκα Κόλα για το όνομα της Φρουτοπίας, δεν έχει έρθει ακόμη καιρός να ειπωθούν, λέει ο πολυβραβευμένος συγγραφέας. «Διότι, όπως γνωρίζουν και οι αναγνώστες του βιβλίου, η Φρουτοπία δεν συνορεύει μόνο με το Πιπερού, αλλά επίσης με το Αβγατηγανιστάν»

Βέβαια η σχέση του Ευγένιου Τριβιζά με τις Ηνωμένες Πολιτείες – όπου και η
έδρα της Κόκα Κόλα – έχει πολλές όψεις. Μέχρι και για… λυκοφιλία θα μπορούσε
να μιλήσει κανείς. Τα «Τρία μικρά λυκάκια» (στα ελληνικά από τον «Μίνωα»
παλιότερα και τώρα σε τρισδιάστατη έκδοση από τα «Ελληνικά Γράμματα»)
ξεπέρασαν στην Αμερική το 1 εκατομμύριο αντίτυπα. Ταυτόχρονα όμως, σε μια
σχολική έκδοση, οι Αμερικανοί εκδότες ήθελαν να αφαιρέσουν μια σκηνή από την
εικονογράφηση, επειδή φοβούνταν μην κατηγορηθούν ότι εθίζουν τα παιδιά στην
τρομοκρατία!

Στο βιβλίο αυτό τα τρία μικρά λυκάκια προσπαθούν να προστατευθούν από
το μεγάλο κακό γουρούνι, χτίζοντας αρχικά ένα σπίτι από τούβλα που τους το
γκρεμίζει με το σφυρί του, στη συνέχεια ένα σπίτι από τσιμέντο που τους το
γκρεμίζει με το κομπρεσέρ του, και ένα σπίτι από ατσάλι που τους το ανατινάζει
με δυναμίτη. Σώζονται μόνο όταν αποφασίζουν να χτίσουν ένα σπίτι από
λουλούδια.

H Αμερική όμως βρίθει αντιφάσεων. «Ένα από τα βραβεία που πήραν στην Αμερική
τα τρία μικρά λυκάκια», αφηγείται ο Ευγένιος Τριβιζάς, «ήταν το Amazing
Accomplishment Award. Στην επιτροπή που το επέλεξε μετείχε η Τζούλι Άντριους
αλλά και η Μπάρμπαρα Μπους. H ειρωνεία είναι ότι τώρα το βιβλίο πουλιέται στην
ιστοσελίδα του California Peace Action Fund και οι εισπράξεις διατίθενται υπέρ
του αντιπολεμικού αγώνα στο Ιράκ».

Τι κάνει ο όγδοος νάνος;

H επιτυχία που γνώρισαν τα «Τρία μικρά λυκάκια» οφείλεται όμως και στην
αντιστροφή του διάσημου μύθου ώστε να δειχθεί ότι δεν υπάρχουν κακοί και καλοί
άνθρωποι αλλά κακές ή καλές πράξεις που μπορεί να κάνει ο ίδιος άνθρωπος. Το
πείραμα πέτυχε, το βιβλίο αγαπήθηκε και τώρα ο Ευγένιος Τριβιζάς «κακοποιεί»
και άλλους μύθους. Ήδη, λέει, μετέτρεψε την Κοκκινοσκουφίτσα σε…
Κοκκινομπλουτζινίτσα, η οποία εντυπωσιάζεται από την υποκριτική ικανότητα του
λύκου να παριστάνει τόσο πειστικά τη γιαγιά της και τον ενθαρρύνει να γίνει
ηθοποιός. Πράγματι, ο λύκος διαπρέπει στο Χόλιγουντ και στο απόγειο της
καριέρας του, όταν παίρνει Όσκαρ, καλεί την Κοκκινομπλουτζινίτσα να παρευρεθεί
στην τελετή και τη ζητάει σε γάμο».

Σαν να μην έφτανε αυτό, ο Ευγένιος Τριβιζάς αυτή τη στιγμή μετατρέπει τον
«παπουτσωμένο» σε «παντουφλωμένο» γάτο, ενώ ταυτόχρονα τον απασχολεί ένα άλλο
σημαντικό θέμα: «Πού βρίσκεται και με τι ασχολείται ο όγδοος νάνος και για
ποιο λόγο τον αποκλείσανε από το παραμύθι της Χιονάτης;».

Λυκάκια σε… λάδι

Στη μεγάλη επιτυχία που είχαν τα «Τρία μικρά λυκάκια» συνέβαλαν και οι
διάσημοι συνεργάτες του Ευγένιου Τριβιζά. «Καθοριστικό ρόλο», λέει ο
συγγραφέας, «έπαιξε το γεγονός ότι ευτύχησε να εικονογραφηθεί από την κορυφαία
εικονογράφο Έλεν Οξέμπερι, η οποία δούλευε τις εικόνες πάνω από τέσσερα
χρόνια. Τον πρώτο χρόνο είχε φιλοτεχνήσει ελαιογραφίες αλλά το ιερό τέρας της
αμερικανικής εκδοτικής σκηνής, η ογδοηκοντούτις Μάργκαρετ Μακ Έρντελρι, της
είπε ότι οι εικόνες ήταν σκοτεινές και εκείνη άρχισε από την αρχή με τέμπερες.
Φιλοτέχνησε τριπλάσιες εικόνες από αυτές που χρησιμοποιήθηκαν τελικά στο
βιβλίο. Το μοντέλο της για τα λυκάκια ήταν ο αγαπημένος της σκύλος Στάνλεϊ, ο
οποίος απεβίωσε κατά τη διάρκεια της εικονογράφησης και στη μνήμη του οποίου
αφιερώνει την εικονογράφησή της».

Αλλά και στην επιτυχία της τρισδιάστατης επετειακής έκδοσης των λύκων,
συνέβαλε ένας άλλος διάσημος ξένος. Είναι ο paper engineer Κιθ Φιντς
αυτοπροσώπως, ο άνθρωπος που επινόησε τους μηχανισμούς pop up. Τώρα μάλιστα
ετοιμάζει τρισδιάστατες εκδόσεις βασισμένες στα έργα του Άντι Γουόρχολ.

«Οι ιστορίες είναι σαν Λερναίες Ύδρες»

Όσο υπάρχει έμπνευση υπάρχουν και ιστορίες. «Οι ιστορίες είναι σαν Λερναίες
Ύδρες. Μία γράφεις, εννέα ξεπετιούνται», λέει ο Ευγένιος Τριβιζάς. «Ούτε είναι
διαμάντια της De Beers για να εμφανίζει κανείς στην αγορά ελεγχόμενες
ποσότητες ώστε να διατηρείται ψηλά η τιμή τους». Άρα, όσο έχει έμπνευση, θα
γράφει. Και στην ερώτηση αν αληθεύει πως έχει φτάσει τα 140 βιβλία, λέει: «Ο
αριθμός αυτός δίνει την απατηλή εντύπωση ενός τεράστιου σε όγκο συγγραφικού
έργου. H πραγματικότητα είναι λιγότερο εντυπωσιακή. Τα δακτυλογραφημένα
κείμενα για τα περισσότερα βιβλία μου δεν υπερβαίνουν τις δέκα με είκοσι
σελίδες».

Γάτες για σκότωμα

Το θέμα της «Τελευταίας μαύρης γάτας» (εκδ. Ελληνικά Γράμματα), ενός από τα
πιο πρόσφατα βιβλία του Ευγένιου Τριβιζά, είναι βασισμένο στη γνωστή πρόληψη:
«Οι διωγμοί που υφίστανται οι μαύρες γάτες στο μυθιστόρημα ωχριούν μπροστά σ’
αυτές που έχουν υποστεί στην πραγματικότητα», λέει ο συγγραφέας. «Για
παράδειγμα, ο Πάπας Γρηγόριος ο Θ’ ήταν υπεύθυνος για τη συμμετοχή της
Καθολικής Εκκλησίας στο ολοκαύτωμα των γάτων όταν τις κατηγόρησε ότι είναι
φαύλα πλάσματα του Σατανά. Ένας άλλος Πάπας όρισε ότι οι μάγισσες πρέπει να
καίγονται στην πυρά μαζί με τις γάτες τους. Εκατομμύρια γάτες εκτελέστηκαν με
φριχτά βασανιστήρια τον 15ο αιώνα. Πιο πρόσφατα, ο Αϊζενχάουερ είχε
απαγορεύσει τις γάτες στον Λευκό Οίκο και είχε δώσει εντολή στο προσωπικό να
πυροβολεί όσες τολμούσαν να πλησιάσουν. Το 1920 ένας τραπεζίτης από το Σικάγο
πρόσφερε σημαντικό χρηματικό ποσό για κάθε νεκρή μαύρη γάτα με στόχο να
εξολοθρευτούν εντελώς μέχρι το 1925. Επτά εκατομμύρια γάτες σκοτώθηκαν σε
τρεις μήνες. Το 1925 δεν είχαν σκοτωθεί ακόμα όλες και έδωσε δεκαετή παράταση.
Ευτυχώς για τις γάτες απεβίωσε ο ίδιος σε λίγο».

INFO

«Οι χελώνες του Βαρώνου» (εκδ. Καλέντης, τιμή: 13,74 ευρώ).

Πρόσφατα κυκλοφόρησαν σε τρισδιάστατη έκδοση τα «Τρία μικρά λυκάκια» (εκδ.
Ελληνικά Γράμματα, τιμή: 17,90 ευρώ) και το «Ούτε γάτα ούτε ζημιά» (εκδ.
Κέδρος, τιμή: 6,50 ευρώ).

«Τα γουρουνάκια κουμπαράδες» παρουσιάζονται από την παιδική σκηνή του θεάτρου
Λαμπέτη (Λεωφ. Αλεξάνδρας 106, τηλ. 210 6429957)