Mεγάλη ευκαιρία και μεγάλη ευθύνη

Θα μπορούσε να είναι η μεγάλη ευκαιρία της χώρας να ξεφύγει από τη μιζέρια και
να στήσει σε στέρεες βάσεις το μέλλον της οικονομίας της. Οι προτάσεις της
Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το Δ’ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης, που έγιναν γνωστές
την περασμένη εβδομάδα, δικαιολογούν οπωσδήποτε αισιοδοξία για τη δυνατότητα
χρηματοδότησης ακόμη και των πιο φιλόδοξων σχεδίων.

Ακόμη κι αν δεν εξασφαλίσει, τελικά, η χώρα μας τα 25 δισ. ευρώ που ανέφεραν
οι πρώτοι υπολογισμοί, με βάση την εισήγηση της Κομισιόν, το τελικό ποσό δεν
μπορεί να είναι εντελώς διαφορετικό. Ήδη στο υπουργείο Οικονομίας και
Οικονομικών γίνονται εκτιμήσεις, σύμφωνα με τις οποίες μία ρεαλιστική πρόβλεψη
δεν θα μπορούσε να ήταν χαμηλότερη από 20 δισ. ευρώ. Δηλαδή, ποσό μόλις 20%
χαμηλότερο από τη σημερινή διαθέσιμη χρηματοδότηση του Γ’ ΚΠΣ.

Το μοιραίο λάθος

Και τι δεν θα μπορούσε να κάνει κανείς με 20 δισ. ευρώ. Είναι βέβαιο ότι,
μόλις αναλάβει καθήκοντα, η νέα κυβέρνηση θα αρχίσει τα πρώτα σχέδια για το
πού και πώς θα τα μοιράσει. Δρόμοι, γέφυρες, αεροδρόμια, ό,τι δεν μπόρεσε να
ενταχθεί στο σημερινό ΚΠΣ θα διεκδικήσει τη θέση του στον μελλοντικό
σχεδιασμό. Αυτό, όμως, θα είναι και το μοιραίο λάθος. Γιατί, στην
πραγματικότητα, η οικονομία δεν χρειάζεται τόσο μια νέα δόση των υφιστάμενων
προγραμμάτων, όσο μια στροφή σε νέες, ριζικά διαφορετικές επιλογές. H Ιρλανδία
έδωσε το παράδειγμα πριν από αρκετά χρόνια, όταν έκανε την επιλογή να ρίξει
όλο της το βάρος και να δαπανήσει το μεγάλο μερίδιο του δικού της ΚΠΣ στην
εκπαίδευση τού ανθρώπινου δυναμικού της. Εκεί βασίστηκε το ιρλανδικό θαύμα,
που εξακολουθεί να οδηγεί τη χώρα σε όλο και υψηλότερα επίπεδα ανάπτυξης.

Λίγα και σημαντικά

Δεν είναι υποχρεωτικό να κάνει και η Ελλάδα ακριβώς την ίδια επιλογή (αν και
ίσως η πρόταση για έμφαση στην εκπαίδευση να είναι πράγματι κατάλληλη και για
τη χώρα μας). Οπωσδήποτε, όμως, αυτή τη φορά πρέπει αυτοί που θα σχεδιάσουν το
πρόγραμμα να θέσουν λίγες και σημαντικές προτεραιότητες και να απορρίψουν τα
δευτερεύοντα. Όποιες κι αν είναι οι επιλογές, πρέπει να υπηρετούν τον στόχο
που θα έχει τεθεί για το «αύριο» της ελληνικής οικονομίας. Και πρέπει, βέβαια,
να είναι σχεδιασμένο το πρόγραμμα με τρόπο που να μπορεί να υλοποιηθεί.

Ο χρόνος είναι αρκετός για μια καλή προετοιμασία. Θα ήταν κρίμα να επαναληφθεί
το φαινόμενο του Γ’ ΚΠΣ, που είχε μόνο ένα καινοτόμο πρόγραμμα, αυτό για την
Κοινωνία της Πληροφορίας, το οποίο και δεν μπόρεσε να προχωρήσει και
εξακολουθεί να πασχίζει για ένα ευπρόσωπο ποσοστό απορρόφησης.