Οι 10 «παγίδες» στα τεκμήρια αγοράς

H Εφορία στην προσπάθειά της να μαζέψει φόρους έχει στήσει «παγίδες» στους
φορολογουμένους που προχώρησαν το 2003 σε αγορές ακινήτων και κινητών
πραγμάτων μεγάλης αξίας.

Οι φορολογούμενοι, προκειμένου να μην πιαστούν στην παγίδα του τεκμηρίου
απόκτησης περιουσιακών στοιχείων (πόθεν έσχες) και να πληρώσουν περισσότερο
φόρο θα πρέπει να δικαιολογήσουν την πηγή των εισοδημάτων που δαπάνησαν.

Τα τεκμήρια εισοδήματος που έχει θεσπίσει η Εφορία για να «συλλάβει» τη
φοροδιαφυγή, είναι δύο κατηγοριών. Πρόκειται για τα τεκμήρια δαπανών διαβίωσης
και τα τεκμήρια απόκτησης περιουσιακών στοιχείων. Τα τεκμήρια της πρώτης
κατηγορίας μετά την πρόσφατη φορολογική μεταρρύθμιση έγιναν περισσότερο
ελαστικά, λόγω κυρίως της κατάργησης του τεκμηρίου κατοχής αυτοκινήτων με
εργοστασιακή αξία χαμηλότερη των 50.000 ευρώ. Ωστόσο, τα τεκμήρια της δεύτερης
κατηγορίας παραμένουν σε ισχύ.

Τι να αποδείξουν για ακίνητα

Οι φορολογούμενοι, προκειμένου να αποφύγουν την καταβολή περισσότερου φόρου,
θα πρέπει να αποδείξουν στην Εφορία ότι έχουν ήδη δηλωθεί και φορολογηθεί τα
εισοδήματα που δαπάνησαν το 2003 για:

* Την αγορά ή ανέγερση ακινήτων. Ωστόσο, το πόθεν έσχες δεν ισχύει για όσους
εντός του 2003 δαπάνησαν χρήματα προκειμένου να αγοράσουν ή να ανεγείρουν
πρώτη κατοικία επιφάνειας έως 120 τετραγωνικών μέτρων. Στην περίπτωση που
κάποιος αγόρασε ή έκτισε το 2003 πρώτη κατοικία άνω των 120 τετραγωνικών
μέτρων, θα πρέπει να δικαιολογήσει την προέλευση των χρημάτων που δαπάνησε για
την επιφάνεια της κατοικίας άνω των 120 τετραγωνικών. Για παράδειγμα αν
κάποιος αγόρασε πρώτη κατοικία 150 τετραγωνικών μέτρων θα πρέπει να
δικαιολογήσει τη δαπάνη για τα 30 τετραγωνικά. Επίσης, στη δαπάνη που πρέπει
να δικαιολογήσει ο φορολογούμενος προστίθενται οι φόροι μεταβίβασης και οι
αμοιβές συμβολαιογράφου και δικηγόρου. Ως αξία του ακινήτου λαμβάνεται η
αντικειμενική αξία εκτός και αν αναγράφεται μεγαλύτερο τίμημα στο συμβόλαιο
αγοράς.

* Την κατασκευή πισίνας. Ως δαπάνη λαμβάνεται το ποσό που δηλώνει ο
φορολογούμενος για την κατασκευή της πισίνας και πρέπει να είναι το
πραγματικό.

* Τη χρονομεριστική μίσθωση (leasing) ακινήτων.

* Την αγορά αυτοκινήτου. Σημειώνεται ότι το τεκμήριο κατοχής
(διαβίωσης) I.X. αυτοκινήτου έχει καταργηθεί για τη συντριπτική πλειονότητα
των φορολογουμένων, αφού τεκμήριο αποτελεί μόνο η κατοχή αυτοκινήτων
εργασιασιακής αξίας άνω των 50.000 ευρώ.

Τι να δικαιολογήσουν για αγορές

Ωστόσο, όσοι αγόρασαν το 2003 αυτοκίνητο, ανεξαρτήτως της αξίας του, θα πρέπει
να δικαιολογήσουν στην Εφορία τα χρήματα που δαπάνησαν είτε από το εισόδημά
τους είτε από εισοδήματα παλαιοτέρων ετών.

* Την αγορά μοτοσυκλετών ανεξαρτήτως του κυβισμού τους.

* Την αγορά πλοίων και σκαφών αναψυχής.

* Την αγορά κινητών πραγμάτων αξίας άνω των 5.000 ευρώ. Πρόκειται για
κοσμήματα, πίνακες ζωγραφικής, πολύτιμα χαλιά, γούνες κ.λπ.

* Την πραγματοποίηση δωρεών, γονικών παροχών ή χορηγιών χρηματικών
ποσών άνω των 300 ευρώ, με εξαίρεση αυτές προς το Δημόσιο, Δήμους και
Κοινότητες.

* Τη χορήγηση δανείων ή διευκολύνσεων προς οποιονδήποτε. Σημειώνεται
ότι το συγκεκριμένο τεκμήριο επανήλθε φέτος με αναδρομική ισχύ από την
1-1-2003. Αυτό σημαίνει ότι όσοι προχώρησαν στην παροχή δανείου σε τρίτους θα
πρέπει να δικαιολογήσουν στην Εφορία την πηγή των χρημάτων που δάνεισαν.

* Την εξόφληση δανείων ή πιστώσεων. Θα πρέπει να αποδείξουν στην Εφορία
ότι τα χρήματα που διέθεσαν για την εξόφληση των δανείων έχουν ήδη δηλωθεί
στην Εφορία.

Στην περίπτωση των τεκμηρίων απόκτησης περιουσιακών στοιχείων οι δαπάνες
υπολογίζονται αθροιστικά. Για παράδειγμα αν ένας φορολογούμενος έχει δαπανήσει
5.000 ευρώ για την αγορά αυτοκινήτου και 10.000 ευρώ για την κατασκευή μιας
πισίνας θα πρέπει να δικαιολογήσει την απόκτηση εισοδήματος 15.000 ευρώ.

Αντικλείδια για το πόθεν έσχες

H Εφορία αφήνει ανοιχτά «παράθυρα» για τη δικαιολόγηση του πόθεν έσχες
από τους φορολογουμένους. Οι φορολογούμενοι που το 2003 δαπάνησαν χρήματα για
την αγορά περιουσιακού στοιχείου μπορούν να επικαλεστούν μια σειρά λόγων
προκειμένου να δικαιολογήσουν το πόθεν έσχες. Ειδικότερα μπορούν να
επικαλεστούν:

* Ανάλωση κεφαλαίου προηγουμένων ετών που έχουν δηλωθεί και
φορολογηθεί.

* Έσοδα από πώληση περιουσιακών στοιχείων.

* Δωρεές, γονικές παροχές χρηματικών ποσών.

* Δάνεια από τράπεζες και ιδιώτες.

* Τόκους από ομόλογα και καταθέσεις.

* Κέρδη από πώληση μετοχών.