Tα «καπέλα» των Ολυμπιακών

Κύμα ανατιμήσεων απειλεί το πορτοφόλι των καταναλωτών τους επόμενους μήνες,
καθώς αναμένεται άλμα της ζήτησης για προϊόντα και υπηρεσίες, λόγω των
Ολυμπιακών επισκεπτών. Αυτό προοιωνίζεται και η διεθνής εμπειρία από τη
διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων, κυρίως στο Σίδνεϊ και στην Ατλάντα, σε
συνδυασμό με τα φαινόμενα κερδοσκοπίας που λαμβάνουν ιδιαίτερη έκταση στην
Ελλάδα κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Οι πιο «ύποπτοι» κλάδοι είναι της
εστίασης, των ξενοδοχείων, των ενοικίων, των μεταφορών και γενικότερα των
υπηρεσιών. Ο ειδικός γραμματέας του ΣΔΟΕ κ. Δημήτρης Μπατζελής, που ρωτήθηκε
από την «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» σχετικά με το ενδεχόμενο κερδοσκοπικών ανατιμήσεων τους
κρίσιμους μήνες πριν από τη διοργάνωση των Αγώνων και κατά τη διάρκειά τους,
τόνισε ότι «το ΣΔΟΕ, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του, είναι έτοιμο να
παρέμβει για την αντιμετώπιση ανεπιθύμητων φαινομένων στην αγορά και βρίσκεται
σε διαρκή επικοινωνία και συνεργασία με το “2004”, όσον αφορά την πιστοποίηση
και αυθεντικότητα όλων των προϊόντων που φέρουν σήματα των Ολυμπιακών Αγώνων.
Τις ημέρες των Ολυμπιακών Αγώνων το ΣΔΟΕ θα συμμετέχει στο γενικότερο
επιχειρησιακό σχέδιο όλων των υπηρεσιών ασφαλείας της διοργάνωσης».

Ανώτατες τιμές

Ο κίνδυνος ανατιμήσεων απασχολεί και την Οργανωτική Επιτροπή των Ολυμπιακών
Αγώνων. Ο κ. Μάκης Φωκάς, διευθυντής Υπηρεσιών Διατροφής του Αθήνα 2004,
τονίζει ότι θα καθοριστούν ανώτατες τιμές πώλησης φαγητού και ποτού εντός των
Ολυμπιακών εγκαταστάσεων, οι οποίες «θα κρατηθούν μέσα σε εύλογα επίπεδα, στο
πλαίσιο της αντίστοιχης αγοράς». Μέσα στον Ιούνιο του 2004 αναμένεται να
ανακοινωθεί ο τιμοκατάλογος που θα ισχύσει εντός των εγκαταστάσεων, ενώ δεν θα
επιτρέπεται στους θεατές να φέρνουν το δικό τους φαγητό. Σκοπός της
Οργανωτικής Επιτροπής είναι «να δημιουργηθεί μια καλή εικόνα για την Ελλάδα,
χωρίς να στραγγαλίσουμε την αγορά».

«SOS» για πληθωρισμό

Όμως, η εμπειρία από προηγούμενες διοργανώσεις δείχνει ότι κατά την περίοδο
διεξαγωγής των Ολυμπιακών Αγώνων παρατηρούνται σημαντικές ανατιμήσεις σε
καταναλωτικά αγαθά, συγκοινωνίες και ξενοδοχεία. Ενδεικτικό για τον κίνδυνο
που απειλεί τον πληθωρισμό είναι το παράδειγμα του Σίδνεϊ, όπου ο τιμάριθμος
παρουσίασε αύξηση 6% κατά το χρονικό διάστημα Σεπτεμβρίου – Νοεμβρίου του 2000
(που πραγματοποιήθηκαν οι Αγώνες), σε σύγκριση με το αντίστοιχο τρίμηνο του
προηγούμενου έτους. Μάλιστα, οι Ολυμπιακοί Αγώνες επηρέασαν την οικονομία
ολόκληρης της Αυστραλίας, με τον πληθωρισμό της χώρας να αυξάνεται κατά 6,1%
στο τρίμηνο των Αγώνων, σε σχέση με το προηγούμενο έτος, και 3,7% σε σχέση με
το αμέσως προηγούμενο τρίμηνο. Μάλιστα, ο πληθωρισμός δεν μειώθηκε μετά τους
Ολυμπιακούς. Αντίθετα, παρουσίασε μικρή αύξηση (0,5%) στο τρίμηνο Δεκεμβρίου
2000 – Φεβρουαρίου 2001.

Στην εστίαση

Ο κλάδος της εστίασης – εντός και εκτός των Ολυμπιακών εγκαταστάσεων –
προσφέρεται παραδοσιακά για κερδοσκοπία κατά το διάστημα τέλεσης των Αγώνων.
Στους Ολυμπιακούς του Σίδνεϊ, για παράδειγμα, αναφέρθηκαν περιπτώσεις
εστιατορίων που αύξησαν αδικαιολόγητα τις τιμές τους έως και 30%, μειώνοντας
παράλληλα τις μερίδες του φαγητού. Στις Ολυμπιακές εγκαταστάσεις, οι επίσημες
τιμές για φαγητό και ποτό εντός των σταδίων ήταν αυξημένες έως και 100% σε
σχέση με όσα ίσχυαν στην πόλη λίγους μήνες πριν. Το κόστος για ένα μπουκάλι
εμφιαλωμένου νερού (600 ml) έφτασε 1,7 ευρώ, ενώ για αναψυκτικά 1,9 ευρώ.

Γρίφος η κτηματαγορά μετά τους Αγώνες

Κίνδυνο για «καπέλα» αντιμετωπίζουν και όσοι εκμεταλλευτούν το πρόγραμμα
εκμίσθωσης κατοικιών για τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας. Για ένα σπίτι που
μπορεί να φιλοξενήσει δύο ή τρία άτομα και για έξι διανυκτερεύσεις, το κόστος
εκτιμάται ότι θα κυμανθεί ανάμεσα στα 2.500 και στα 3.600 ευρώ. Δεν
αποκλείεται, όμως, να υπάρξουν περιπτώσεις προνομιούχων ακινήτων, που
διατίθενται έναντι αστρονομικού ενοικίου, όπως συνέβη σε προηγούμενους
Ολυμπιακούς Αγώνες. Στο Σίδνεϊ, για παράδειγμα, το εβδομαδιαίο κόστος
ενοικίασης ενός μέσου ακινήτου έφτανε τα 900 ευρώ.

Ταυτόχρονα, γρίφο αποτελεί η πορεία της ελληνικής κτηματαγοράς μετά τους
Ολυμπιακούς. Ενώ οι εκτιμήσεις θέλουν τις τιμές των ακινήτων να πιέζονται, τα
δεδομένα από προηγούμενες Ολυμπιακές πόλεις δείχνουν αύξηση που έφτασε στο
Σίνδεϊ μέχρι και 13,2%, σε προνομιούχες περιοχές.

Τα εισιτήρια

Φαινόμενα μαύρης αγοράς, εμφανίζονται συχνά κατά τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Τα
«μαγικά χαρτάκια» για τα πιο δημοφιλή αθλήματα εξαφανίζονται τη στιγμή της
διάθεσής τους και επανεμφανίζονται λίγες ημέρες πριν από τους Αγώνες, σε
αυξημένες τιμές. Μάλιστα, στην περίπτωση της Αυστραλίας, η πρακτική αυτή
υιοθετήθηκε από την ίδια την Οργανωτική Επιτροπή, καθώς ορισμένα περιζήτητα
εισιτήρια δεν διατέθηκαν στο κοινό αλλά επιλεκτικά, σε εύπορους αγοραστές,
έναντι αυξημένου τιμήματος.

Άλμα εις ύψος οι τιμές των ξενοδοχείων

H τέλεση των Ολυμπιακών Αγώνων συνδέεται παραδοσιακά με σημαντικές αυξήσεις
στις τιμές των ξενοδοχείων κατά τη διάρκεια της διοργάνωσης, πριν από αυτή,
αλλά και στο αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα. Σύμφωνα με στοιχεία έρευνας του
επενδυτικού οίκου Jones Lang LaSalle, κατά τους τέσσερις προηγούμενους Αγώνες
(Βαρκελώνη, Σεούλ, Ατλάντα και Σίνδεϊ) το μέσο κόστος διανυκτέρευσης αυξήθηκε
22,6% κατά την Ολυμπιακή χρονιά. Στην περίπτωση του Σίδνεϊ, η μέση αύξηση στην
τιμή των ξενοδοχείων ήταν της τάξης του 11,1%. Δεν έλειψαν, όμως, και τα
ακραία φαινόμενα, που η «τιμή πόρτας» ξενοδοχείων, το 2000, ήταν κατά 170%
αυξημένη σε σχέση με τα δεδομένα του 1998.

Σύμφωνα με την έρευνα της LaSalle, οι τιμές των ξενοδοχείων στην Αθήνα
αναμένεται να ακολουθήσουν πορεία παρόμοια με αυτή των άλλων Ολυμπιακών
πόλεων, κυρίως λόγω της αύξησης σε χώρους υψηλών προδιαγραφών.

Οι μεταφορές

Ευκαιρία επιβολής σημαντικών αυξήσεων στις τιμές των μεταφορών αποτελούν οι
Ολυμπιακοί Αγώνες, όπως τουλάχιστον δείχνουν τα παραδείγματα του Σίδνεϊ και
της Ατλάντα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι οδηγοί ταξί, οι οποίοι –
λίγες ημέρες πριν από την τέλεση των Αγώνων του 2000 – ζήτησαν αύξηση της
τάξης του 20% στα κόμιστρα. Εν τέλει, τα κόμιστρα των ταξί αυξήθηκαν κατά 10%,
και μόνο για το διάστημα των Ολυμπιακών. Αντίστοιχα «τσουχτερές» ήταν οι τιμές
των μέσων μαζικής μεταφοράς για τους θεατές των Αγώνων που επιθυμούσαν να
μετακινηθούν στις Ολυμπιακές εγκαταστάσεις. Συγκεκριμένα, για την απόκτηση
πενθήμερου πάσου, που επέτρεπε την πρόσβαση σε όλες τις συγκοινωνίες, το
κόστος για έναν ενήλικο ανερχόταν σε περίπου 65 ευρώ και για ένα παιδί σε 34
ευρώ.

Τα πρόστιμα

Αντιμέτωποι με δρακόντεια μέτρα της Τροχαίας αναμένεται να βρεθούν οι οδηγοί
στην Αθήνα κατά τη διάρκεια των Αγώνων.

Στο Σίδνεϊ, το πρόστιμο για παράνομη στάθμευση στις προκαθορισμένες Ολυμπιακές
ζώνες ανερχόταν σε 210 ευρώ, πέντε φορές πάνω σε σχέση με τα προολυμπιακά
δεδομένα. Αντίστοιχα, για παράνομη οδήγηση στις ειδικές Ολυμπιακές λωρίδες,
επιβαλλόταν πρόστιμο 1.325 ευρώ .