«Eπι-κοινωνία των πολιτών»

Την εποχή του Καίσαρα, η γυναίκα του δεν ήταν αρκετό «να είναι», αλλά
έπρεπε και «να φαίνεται». Στο ρητό αυτό αποτυπώνεται μία βασική αρχή της
επικοινωνίας πολλούς αιώνες πριν η γνώση και η εφαρμογή της αναγνωρισθούν ως
καθοριστικές συνιστώσες κάθε διαδικασίας προσέγγισης. H ισχύς του ρητού
πολλαπλασιάσθηκε με την κυριαρχία της «εικόνας» που καθιέρωσε η διείσδυση της
τηλεόρασης στον οικογενειακό χώρο. Από καιρό πλέον και στην Ελλάδα, πέραν κάθε
άλλης συμμετοχής, η πολιτική αποτελεί θέαμα και όχι ανάγνωσμα ή ακρόαμα. Το
πώς «φαίνονται» οι υποψήφιοι καθίσταται ιδιαίτερα κρίσιμο κατά την προεκλογική
περίοδο, όταν κορυφώνονται ταυτόχρονα η ανάγκη και η ευκαιρία επικοινωνίας.

H καθ’ υπερβολήν αναγνώριση όμως της σημασίας της επικοινωνίας συνεπάγεται
μερική απαξίωσή της. Οι ψηφοφόροι δυσφορούν όταν η κοινωνία (πολιτών)
μετατρέπεται σε επι-κοινωνία (πολιτών). H φαινομενικά αναπόφευκτη πειστικότητα
της εικόνας εμπερικλείει στοιχεία που προκαλούν δυσπιστία, αποδυναμώνοντας
μηνύματα. H δυστροπία της πολιτικής επιστρέφει από το παράθυρο, αν όχι από τα
τηλεοπτικά παράθυρα. Ας το πούμε αλλιώς: Την εποχή της τηλεοπτικής εικόνας, η
γυναίκα του Καίσαρα δεν αρκεί «να φαίνεται». Πρέπει και «να είναι».

Ο Γιώργος Χουλιάρας είναι συγγραφέας.